Ülkemizde arkeolojik kazılar genellikle devlet kararı, üniversite projeleri veya uluslararası enstitülerinin girişimiyle başlar. “Halkın isteği” veya yerel toplulukların yoğun ısrarı ve sahiplenilen, ivme kazanan, çok değerli örnekler vardır.
- APHRODİSİAS (Aydın-Karacasu)
Kenan Erim ve Geyre köylüleri:
Ülkemizdeki en duygusal “halk ve arkeoloji” öyküsüdür. Süreç, ünlü fotografçı Ara GÜLER’in tesadüfen köyü fotograflamasıyla dünya gündemine oturan antik kentte köylüler, yıllardır arkeolojik eserlerle iç içe yaşıyorlardı.
” Halkın Gücü”, Geyre Köylüleri, topraklarındaki hazinenin değerini anlayıp buranın kazılması için büyük isteklilik gösterdiler. Pr.Dr. Kenan Erim bölgeye geldiğinde, köylüler Onu bağrına bastı. Kazıların başlaması için her türlü kolaylığı sağladılar.
Sonuç olarak Aphrodisias, “halkın gücü” ve bir bilim insanının el ele vererek, bir köyü, dünya mirasına dönüştürdüğü en büyük başarı öyküsüdür.
- İçel- Tarsus, GÖZLÜKULE kazıları:
1930’lu yıllarda başlayan ve sonrasında yerel derneklerin desteğile süren kazılarda, Tarsus Halkının tarihine olan merağı hep itici güç olmuştur. Tarsusluların, kentlerinin “St.Paul” ve “Kleopatra” gibi figürlerle olan bağını kanıtlama arzusu, akademik çalışmaların yerel bir heyacanla desteklenmesini sağlamıştır.
*SAGALASSOS (Ağlasun-Burdur)
“Halkın isteği” kazının başlamasından çok sürdürülmesi ve korunması noktasında devreye girmiştir.
Ağlasun halkı, Belçika’lı kazı ekibini (Marc Waelkens ) , bir “hemşehri” gibi benimsemiş ve antik kentin günyüzüne çıkmasına seferber olmuşlardır. Halkın desteği, Bakanlığın kazı izinlerini ve bütçelerini sürekli taze tutmuştur.
3 önemli örneğe, 4. örneği eklemek, biz Aliağa’lıların, Bakırçay’lıların görevi olacaktır.
Aliağa-Myrina Antik Kenti için;
“Myrina, sadece arkeologlara değil, Aliağa’lılara, Bakırçay’lılara mirasdır.”
Dünyada, halkın isteği, katılımı veya doğrudan girişimiyle yapılan kazılar, “Toplum Arkeolojisi” başlığıyla incelenir. İdeale yakın kazı, burayı kazın demekten öte, halkın bizzat kazı eldivenlerini giyip sahaya inmesiyle yürütülür.
Aliağa-Myrina Antik Kenti Gönüllülerini ve kendi aydınlanmasını ve kendi aydınlanmasını beklemekte…
