İngiliz gökbilimci Edmond Halley, gökyüzünün derinliklerindeki eski kayıtlara bakarken Ay’ın gizemli bir şekilde gerilediğini bizlere duyuran kişi olmuştu. Ancak bu garip iddia, ancak 1970’lerde ABD ve Sovyet misyonları tarafından Ay’ın yüzeyine yerleştirilen aynalardan yansıyan lazer ışınlarıyla doğrulanabildi.

Sonuçlar ise şaşırtıcıydı: Ay, yılda yaklaşık olarak 3,8 cm hızla Dünya’dan uzaklaşıyordu. Peki bu uzaklaşmanın sebebi neydi?

Bu garip uzaklaşmanın kaynağı yerçekimi…

Ay’ın Dünya’dan uzaklaşmasının temel nedeni yerçekimi ve gelgit etkileşimidir. Bu etkileşim, Ay’ın Dünya’nın çekim kuvveti tarafından çekilirken Dünya’ya çektiği deniz sularının neden olduğu gelgit kuvvetleri arasında gerçekleşiyor.

Ay, gezegenimizin çekim kuvveti tarafından kuvvetli bir şekilde çekilir. Bu çekim kuvveti, Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesini belirler. Ancak bu çekim kuvveti Ay’ı Dünya’ya çekmekle kalmaz; aynı zamanda Dünya’nın yüzeyindeki deniz sularını da çeker.

Bu çekim kuvveti, Dünya’nın sıvı bileşenlerini Ay’ın bulunduğu yönde bir sürüklenme yaratıyor.

İşte bu da Dünya’nın dönüş hızını yavaşlatıyor. Dünya’nın dönüş hızındaki bu yavaşlama, Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesini hızlandırıp genişletiyor. Sonucunda ise o meşhur olay gerçekleşiyor: Ay bizden uzaklaşıyor!

Fakat burada bir çelişki var, jeolojik kanıtlar; Ay’ın Dünya’dan yalnızca milyonlarca yıl önce uzaklaştığını öne sürerken mevcut uzaklaşma hızı bu süreyi oldukça azaltıyor.

Bu çelişki, gökbilimcileri yıllardır meşgul etse de çözüme kavuştu. Dünya’nın jeolojik geçmişi, kıtasal sürüklenmeler ve okyanusların boyutu gibi faktörlerin değişmesiyle aslında bu hız da değişiklik göstermiştir. Bu değişimler de bugünden çok öncesinde, Ay’ın uzaklaşma hızının daha yavaş olabileceğini gösteriyor…

Kaynaklar: Astronomy, Science Focus

Webtekno

Bu post Ay, Her Yıl Sessiz Sedasız Dünya’dan 4 cm Uzaklaşıyor, Bu Neden Oluyor ve Nereye Kadar Gidecek?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Şimdi ise bilim insanları, Mars’ın iki ayından biri olan Phobos ile ilgili oldukça ilginç bilgilere ulaşmayı başardı. Çalışma Phobos’un parçalandığını gösterdi. Bulgular, yakın zamanda The Planetary Science Journal üzerinden yayınlandı.

Mars’ın çekim kuvveti Phobos’u parçalıyor!…

Araştırma, Phobos’un Mars’ın çekim kuvveti tarafından parçalanma belirtileri gösterdiğini ortaya koydu. Bilim insanları, daha önceden bu ayın yüzeyindeki sıra dışı izlerin antik asteroit çarpışmalarından kaynaklandığını düşünüyordu. Şimdi ise bunların, Phobos’un kütleçekim nedeniyle oluşan toz dolu kanyonlar olduğu görüldü.

Mars’ın en büyük ayı olan Phobos, 27 kilometre çapında ve Kızıl Gezegen’den 6.000 kilometre uzaklığında. İsmini Yunanca’da korku anlamına gelen bir kelimeden alan ay, gezegenin etrafında her gün üç kez tam dönüşünü tamamlıyor. Bir karşılaştırma yapacak olursak Dünya’mızın tek doğal uydusu olan Ay ise 3,475 kilometre genişliğinde ve gezegenimizden 238.855 kilometre uzaklıkta.

Ek olarak, Phobos ile ilgili oldukça ilginç bir gerçek de var. NASA’ya göre bu ayın Mars’ın etrafındaki yörüngesi sabit değil. Bu, Phobos’un her 100 yılda bir gezgenin yüzeyine 1,8 metre yaklaştığını ortaya koyuyor.

Milyonlarca yıl sonra Mars’ın halkalarına dönüşebilir…

Phobos’un yüzeyindeki çizgiler de oldukça gizemli bir konuydu. Daha önce bahsettiğimiz gibi en yaygın teori, geçmişte bir asteroidin aya çarpmasıydı. Bu çarpma sonucunda ise ‘Stickney’ olarak bilinen 9,7 kilometre genişliğinde bir kraterin ve bu çizgilerin oluştuğu düşünülüyordu.

Yeni çalışma bu izlerin ayın Kızıl Gezegen’e yaklaşmasından ve çekim kuvvetinden dolayı yavaşça parçalanmasının bir sonucu olabileceğini ortaya koydu. Bunun gelgit kuvveti olduğunu söylememiz mümkün. Yani çalışmanın arkasındaki fikir, küçük bir cismin (bu durumda Phobos) daha büyük bir cisme (Mars) yaklaşması, bunun ardından ise daha küçük olanın büyüğe doğru uzanması.

Bilgisayar simülasyonlarını kullanan araştırmacılar, bunun sonucunda Phobos’un gelecekte bir noktada tıpkı Satürn’ün halkaları gibi Mars’ın bir halkasına dönüşebileceğini ekledi. NASA’nın tahminleri de 50 milyon içinde bu ayın ya Mars’ın yüzeyine çarpacağını ya da halkaya dönüşebileceğini gösteriyordu. Yeni çalışmanın yazarları da eğer gelgit kuvvetleri zaten uyduyu parçalıyorsa Phobos’un beklenenden çok daha önce yok olabileceğini belirtti…

Kaynak-Webtekno

Bu post Mars Kendi Aylarından Birini ‘Parçalıyor!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Ancak bu göz alıcı komşumuz, gelecekte galaksimizin sonu olacak. Üstelik biz de onun sonu olacağız. Çünkü Samanyolu ve Andromeda, bundan yaklaşık 4.5 milyar yıl sonra ‘çarpışarak’ iç içe geçecek ve ortaya “Milkomeda” veya “Samandromeda” adı verilen büyük bir galaksi çıkacak. Tabii ki bu ‘çarpışma’ öyle iki günde olmayacak; iki galaksinin tam olarak iç içe geçmesi ve her şeyin ‘yerli yerine oturması’ günümüzden yaklaşık 7 milyar yıl sonrasını bulacak.

Andromeda, saniyede yaklaşık 110 km hızla bize doğru geliyor…

Samanyolu ve Andromeda, bize akılalmaz gelen ölçülerde uzak olsalar da aslında oldukça yakınlar; aynı galaksi kümesinin içinde yer alıyorlar. Birbirimize yakın olduğumuz için de aramızda kütleçekimsel bir etkileşim var.

Bu etkileşim, Andromeda’nın saniyede yaklaşık 110 km(saatte 396.000 km) hızla bize doğru gelmesine neden oluyor. Ancak yukarıda da söylediğimiz gibi, böyle biz insanların kulağına şaka gibi gelen bir hızla bile, çarpışma sürecine daha 4.5 milyar yıldan fazla var…

Çarpışmanın tam olarak nasıl gerçekleşeceği ve nelere sebep vereceği hakkında türlü fikirler olsa da, genel çerçeve çizilmiş durumda..

Şu an için özellikle geçtiğimiz yıllarda Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen veriler, bize iki galaksinin iç içe geçeceği bir tam çarpışmanın kaçınılmaz olduğunu gösteriyor. Buna göre iki galaksi önce yaklaşık 4 milyar yıl sonra birbirine teğet geçecek ve dış kısımları etkileşime girecek.

Sonrasında ise çekim kuvvetleri, galaksileri birbirine çekecek ve birleşme yaşanacak. Bu sürecin tamamlanması ise toplamda günümüzden yaklaşık 7 milyar yıl sonrasını bulacak.

Yine de bilim insanları iki galaksinin merkezinin çarpışmadığı, yalnızca kenarların etkileşime gireceği bir senaryoyu da kenarda tutuyor. Fakat güçlü olan çıkarım, ilk bahsettiğimiz senaryo…

Bunlar yaşanırken ise galaksilerin çarpışması sürecinde Güneş’in ve diğer tüm yıldızların savrulup farklı yörüngelere oturacağı düşünülüyor. Yani Güneş’imiz şimdi olduğu yerde olmayacak.

Ancak bu konuda verilen bir diğer bilgi ise şu; bu ‘çarpışma’ Güneş’in ve gezegenlerin yok olmasına neden olmayacak. Çünkü ne kadar bir ‘çarpışma’ olarak ansak da aslında bu daha ziyade iki galaksinin iç içe geçmesi.

Olayın genel hatlarını öğrendiğimize göre konumuza gelelim; bu göz alıcı süreci gezegenimizden izleme şansımız olsaydı nasıl bir manzara görecektik?…

Şunu belirtmekte fayda var; bunlar yaşanırken Dünya’da yaşam olma ihtimali yok. Çünkü öncesinde Güneş bir kırmızı deve dönüşmeye başlayacak ve bu süreçte de Dünya’yı yutacak. Hatta kimi araştırmalar; Güneş, Dünya’yı yutmadan öncesinde artan radyasyon sebebiyle zaten Dünya’da yaşamın son bulacağını söylüyor. Bunun, önümüzdeki 1 milyar yıl içinde gerçekleşmesi bekleniyor.

• Kaynaklar: NASA, NASA Hubblesite, Space Telescope Science Institute, NASA Science

Bu post SANİYE DE 110 KİLOMETRE HIZLA BİZE DOĞRU GELİYOR, ÇARPIŞMA NE ZAMAN VE NASIL OLACAK?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

25 Ekim tarihinde gerçekleşecek parçalı güneş tutulması ile ilgili olarak, deprem konusunda en bilgili isimlerden olan Profesör Doktor Naci Görür bir açıklama yaptı. Görür, kendisine sıkça sorulan “Güneş tutulması depremi tetikler mi?” sorusunu Twitter hesabından cevapladı.

İşte Görür’ün açıklamaları:

Prof. Dr. Naci Görür, Twitter’da yaptığı ufak tweet zincirinde “Kimi takipcilerim soruyor. Bu ay güneş tutulması olacak. 17 Ağustos 1999 depreminden önce de olmuştu. Endişeliyiz hocam ya tekrar olursa diyorlar. Ay, Dünya ile Güneş arasına girdiğinde bu olay gerçekleşir. Bu olay sırasında üç gezegen (gök cismi anlamında) de aynı sırada olduğu için Dünya üzerine daha fazla çekim uygularlar. Bu çekim hem hidrosferde hem de litosferde kabarmalara neden olur.

Kimi zaman litosferdeki kabarma 25-30 cm varabilir. Normalde bu çekim kuvveti büyük depremlere neden olmaz. Ancak kimi yerlerdeki faylar aşırı stres biriktirmiş ve deprem üretmeye zaten hazır hale gelmiş ise o faylar üzerinde depreme neden olabilir. Yani bardağı taşıran son damla rolü oynayabilir. Sevgiyle.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Naci Görür, açıklamasında güneş tutulmasının tek başına depreme neden olmayacağını söylemiş olsa da “bardağı taşıran son damla rolü oynayabilir” ifadesi, güneş tutulması sonrası deprem olabileceği şeklinde yorumlandı ve doğal olarak sosyal medyada bir panik havası oluştu.

Parçalı Güneş tutulması nedir?

Parçalı Güneş tutulması denilen olay, Ay’ın Güneş ile Dünya arasından geçerken Güneş’i kısmi olarak kapatmasıyla oluşur. Güneş ile Ay’ın dünyadan bakılınca görülen büyüklüğü (açısal boyut) neredeyse aynıdır. Yörüngeler elips şeklinde olduğu için Ay ve Güneş’in boyutları değişiklik gösterebilir.

Bu da ortaya üç farklı Güneş tutulması türü çıkarır: Halkalı, Tam ve Parçalı tutulma. Halkalı tutulmada Güneş büyük, Ay küçük olduğu için Ay’ın arkasında Güneş’in haresi bir halka olarak kalır. Tam tutulma ise bazı yerlerin Ay’ın gölgesinde kalmasıdır, bu yerlerin dışında yaşayanlar için tutulma parçalı olur. Neden? Çünkü Güneş de Dünya da Ay’dan daha büyüktür.

Parçalı Güneş tutulması ne sıklıkla gerçekleşir?

Ay ile Dünya aynı yörünge düzleminde dönmez, iki düzlem arasında 5 derecelik bir açı vardır. Basitçe anlatmak gerekirse Dünya normal yörüngesinde dönerken, Ay onun etrafında hafif sendeleyerek dönüşünü gerçekleştirir. Bu nedenle yılda 2 ila 5 arasında tutulma olur. İki yörünge aynı olsaydı her ay bir defa Güneş tutulması gerçekleşirdi. Bu tutulmalardan da en fazla 2’si tam tutulma olur ve küçük bir bölgeden gözlemlenebilirdi. Kalan bölgeler için tutulma parçalı tutulma olarak gerçekleşir ya da hiç gözlemlenmezdi.

Güneş tutulması, depreme neden olur mu?

Görür Hocanın da söylediği üzere tutulmalar tek başına bir deprem sebebi değildir. Zira Ay, her zaman güneş tutulmasına neden olacak şekilde aynı düzlemde olmasa da her ay zaten Dünya ile Güneş arasından geçmektedir. Dolayısı ile iki gök cisminin aynı yönde olması nedeniyle gerçekleşen çekim, düzenli olarak gerçekleşmektedir. Bu durum çekim etkisinde değişiklikler yaratsa da bu etki öyle dağları denizleri yerinden oynatıp şehirleri yıkacak seviyeye çok uzaktır…

Webtekno

Bu post Görür’ün: ” Güneş Tutulması Depreme Neden Olur mu?” Sorusuna Verdiği Yanıt, Sosyal Medya da Heyecan Fırtınasına Neden Oldu!.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

SOHO tarafından çekilen videoda, parlamayı azaltmak için opak bir disk tarafından engellenen, Güneş’i yakınlaştıran bir dizi nesne görebilirsiniz. Görünüşe göre Güneş’in tepesinde, kolay fark edilebilen ve parlak olan Venüs var. Görüntüde ayrıca Venüs kadar parlak olmayan Mars’ı da görebilirsiniz. Kuyruklu yıldız ise videoda aniden belirginleşiyor ve çok kolay bir şekilde algılanıyor.

Kuyruklu yıldız, muhtemelen Kreutz Sungrazers olarak bilinen buzlu uzay kayaları ailesini temsil eder. Kreutz Sungrazers, onlar için resmi bir tanımı olmadığı için ilginç bir kuyruklu yıldız grubudur. 1880 ile 1890 yılları arasında Heinrich Kreutz tarafından üzerinde çalışılan kuyruklu yıldız grubu, dev bir antik kuyruklu yıldızın parçalarından türemiş olabilir.

Çoğu Sungrazers kuyruklu yıldızı, Güneş’in yoğun sıcaklığı altında buharlaşacak olsa da bazıları, bu sıcaklıktan etkilenmeyerek sağ kalmaya devam edebiliyor. NASA, “Bir Sungrazer kuyruklu yıldızını tanımlayabilmek için Sungrazer’in Güneş’ten yaklaşık olarak 1.367.942 kilometre uzakta olması gerekiyor” açıklamasında bulundu..

Bu post KUYRUKLU YILDIZIN GÜNEŞE ÇARPTIĞI AN, VİDEO’YA KAYDEDİLDİ! Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.