Akdeniz’in limanlarını birbirine bağlayan ağ…Görünmez ama, görkemli bir ekonomik yapı. Akıllı yapılar kılıçla değil, ticaretle kurulur. Akıllı şehir devletleri, limanlarından dünyayı değiştirir.
Aliağa-Myrina, Çandarlı Körfezinden çıkıp, tüm Akdeniz’in kaderine dokunan, onu olumlayan güçtü. Arkalarında ne bayrak sallayan orduları, ne de fethetmeye uğraştıkları toprak hevesleri.
Onlar; gemileri, ticaret ağları ve paraları ile yüzbinlerin hayatını etkileyen görünmez imparatorluktu. Belki de, bu yüzden tarih onları biz Aliağa’lılara, tüm Bakırçaylılara, kuzey Egelilere sakladı.
Neden mi ?…
Dünyanın akıllı zenginleri alınlarına “ben zenginim” etiketi, yapıştırmazlarda ondan.
Bazı sözcükler inci taneleri gibi arka arkaya sıralanır. Sözcüklerden anlam çıkarma veya “yürünen yolu” sözcüklerin anlamlarıyla yoluna koyma eylemliliği tam olarak, Aliağa- Myrina’yı betimlemektedir.
Aliağa- Myrina terracotta figürinleri sadece sanat objesi değil, aynı zamanda “öteki dünya” da Dionysos’un vaat ettiği “sonsuz huzur ve neşe” felsefesinin kült bağlantılı sembolik yol göstericileridir.
Çok tanrılı inanç döneminin ( 8 erkek-4 kadın) 12 tanrılı inanışın geçerli olduğu antik dönemde, doğa olayları bu tanrılarla açıklanıyordu. Tanrılar, özel yapılarda, özellikli büyüklükteki putlarla tanımlanıyor, halka sunuluyordu.
Aliağa-Myrina’da, terracotta ustaları görkemli tanrılardan çekinmeden, korkmadan, yaptıkları eserlerle; süslü alanlardan, süslü yapılarda yükselen gösterişli inancı kişilerin avuçlarına, göğsüne, kalbine, evlerinin içine, kapı- pencere önlerine taşımışlardır. Antik dünyanın inanç devrimi, Aliağa-Myrina’da başlamıştır. Denizlerde, karada tehlikeli yolculuk dönemleri sona ermiş. Mutluluk, insan yaşamının tüm alanlarında görünür olmuştur. İnsanlar, kendilerine daha çok zaman ayırarak, kendilerine güvenin zihinsel yollarını açmışlardır.
“Bilmek önemlidir”. Ancak, asıl belirleyici olan, “yapabilmek”, yani bilgileri günlük yaşamda uygulamaktır.
Anlaşılan bilginin, bilinmesi yeterli değildir. O bilginin anlamı, açıklaması, tartışılması, önceki yorumlarla değerlendirilmesi ve günlük yaşamdaki ölçütlerin yükseltilmesi bilginin kalıcılığını sağlar. Toplumcu bilgiler insanları, özgürleştirir. Araştırma ve geliştirme çabalarını yükseltir.
Bakıçay bölgesinde, antik dönem denince; ilk akla gelen, Bergama Zeus Sunağının ç/alınması akla gelmektedir. Doğrudur ve çok çok önemlidir.
Peki:
Aliağa- Myrina’dan, ç/alınan 5000 terracotta figürini daha mı önemsiz.
Asla, hayır, hayır.
Bu bölgede ne olmuştur?
İnsanlığın evrimi için çok önemli eserlerin yaratılmasını, özgürlük ortamını sağlayan olgu, Bergama’nın 200.000 kitaplı kütüphanesidir. O kütüphanenin, Kuzey Ege’ye yaydığı aydınlıktır. Işıltıdır.
Doğu Roma’nın kontrolunu ele geçiren Marcus Antonius, sevgilisi Kleopatra’ya 200.000 kitabı hediye etmiştir.
Heyacanla bekliyoruz. Myrina’da kazı yapılsın. Kitapların bir kısmı oradan çıksın…



