Konak’ta bulunan Şehit Gazeteci Hasan Tahsin İlk Kurşun Anıtı önünde gerçekleşen çelenk töreni pandemi kuralları çerçevesinde Valilik özel izniyle düzenlendi. Törene, İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Misket Dikmen, CHP İzmir Milletvekili Atila Sertel, İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkan Yardımcısı Dilek Gappi, Yönetim Kurulu Üyeleri Dokuz Eylül Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Murat Attila, Hatice Bülbül ve çok sayıda basın temsilcisi katıldı.

Saygı duruşu ve anıtın önüne çelenk konulmasının ardından konuşma yapan İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Misket Dikmen şunları söyledi;

“Cumhuriyetimizin 100. yılına yaklaşırken, cumhuriyet mücadelesini bu kentten başlatan kişi; Şehit Gazeteci Hasan Tahsin, aslında bizim mesleğimiz için de en önemli simgelerden biri. Hasan Tahsin Türkiye’de hem kurtuluşun hem ulusal mücadelenin hem gazetecilik mesleğinin hem de aydınlara düşen en önemli görevlerden biri olan vatan savunmasının en önemli temsilcisi.

O ilk kurşunla şehit edilirken ardından gelen yıllarda çok sayıda gazeteci mesleğinin gereğini yerine getirdiği için ya aramızdan alındı ya da hepimizin bildiği gibi demir parmaklıklar arkasında baskıya maruz kaldı. Gerçek gazetecilerin asla mücadeleden vazgeçmeyeceğini biliyoruz. Mustafa Kemal Atatürk, İlk kurşunu atan Hasan Tahsin ve ulusal mücadelede can vermiş tüm neferlerimizi saygıyla anıyorum.”

CHP İzmir Milletvekili Atila Sertel de şöyle konuştu; “İlk kurşunu atarak milli mücadeleyi başlatan Hasan Tahsin’i ölümünün 102.yılında büyük bir saygı ve minnetle anıyoruz. İçinde bulunduğumuz koşullar nedeniyle geniş katılımlı törenler yapamıyoruz. Gelecek yıllarda yine eskisi gibi çok büyük kalabalıklarla törenlerimizi yapmayı diliyorum. Başta Şehit Gazeteci Hasan Tahsin olmak üzere vatan toprağının bölünmez bütünlüğü için mücadele etmiş tüm şehitlerimizi, polis ve askerlerimizi saygı ve minnetle anıyorum”

Hasan Tahsin Ruhu Birçok Gazetecide Yaşamaya Devam Ediyor..

Şehit Gazeteci Hasan Tahsin’in 102. ölüm yıl dönümü nedeniyle İzmir Gazeteciler Cemiyeti tarafından yayınlanan bildiride şu ifadelere yer verildi; “Hasan Tahsin işgale karşı ilk kurşunu ateşleyeli tam 102 yıl geçti. Fikirleri eylemi doğuran, bir ulusun bağımsızlık mücadelesinin öncülerinden, ‘Hukuk-u Beşer” Gazetesinin sahibi Osman Nevres yani Hasan Tahsin’in attığı o ilk kurşun, kurtuluşa giden yolun meşalelerinden biri de olmuştu.

Yurdumuzun düşman işgaline uğradığı, baskının, zulmün her yerde hissedildiği, kimilerinin hıyanet, dalalet içinde vatanı peşkeş çektiği bir dönemde yaptığı konuşmalar, hazırladığı bildirilerle halkı aydınlatan, direnişi örgütleyen bir vatanseverdi Hasan Tahsin. Gerçek aydının yalnızca sözle değil eylemle de halktan yana olması gerektiğine inanmıştı. Halkın yanında yer alarak attığı o ilk kurşun, o ilk başkaldırı, karanlıktan çıkış için umut olmuş güç vermişti tüm yurda.

Onun 102 yıl önce başlattığı mücadele, demokrasi, özgürlük, insan hakları, hukukun üstünlüğü için günümüzde de sürüyor. Geçmişten bugüne doğruları yazıp söylemekten vazgeçmeyen, Cumhuriyet’in temel ilkelerini, hukukun üstünlüğünü savunan pek çok gazeteci, hain kurşunlarla aramızdan ayrıldı. ‘Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan’ demiş ozan.

Direnen, gerçek gazetecilikte direten basın emekçileri de ne yaşarlarsa yaşasınlar yollarından dönmemek konusunda kararlı. Tıpkı 102 yıl önce işgale karşı ilk kurşunu sıkan Hasan Tahsin gibi… Onların silahı, kalemleri, fikirleri, söyleyip eyledikleri… İşgali, emperyalizmi ve boyunduruğu kabul etmeyen Hasan Tahsin’in ruhu, birçok gazetecide yaşamaya devam ediyor.

102 yıl sonra Hasan Tahsin’i saygıyla, minnetle anıyoruz. Biliyoruz ki bugün görevlerinin gereklerini yerine getirdiği için öldürülen, tehdit edilen, hapse atılan, cezalandırılan gazeteciler de Hasan Tahsin gibi yıllar sonra da onurlu, dik duruşlarıyla hatırlanacaklar.

Pandemi nedeniyle her yıl geniş bir katılımla yaptığımız anmayı iki yıldır daha az katılımla gerçekleştirmek zorunda kalıyoruz. Ama biliyoruz ki inandığı değerler adına verdiği mücadeleden dolayı Hasan Tahsin’in milyonların yüreğindeki yeri bâki. Bundan 102 yıl önce 15 Mayıs 1919’da İzmir’den tutuşturduğu özgürlük mücadelesi, meşalesi de karanlığa, zulme, baskıya karşı hep yanacak.

İzmir, 102 yıl önce atılan adımın her daim gururlu, başı dik taşıyıcısı, devam ettiricisi oldu, olmaya da devam edecek. Demokratik, laik, Cumhuriyet’in temel ilkelerine sahip çıkan, hukukun üstünlüğüne inanan İzmir, elbette Hasan Tahsin’i ve onun yapıp eylediklerini unutmayacaktır.

Gazeteciliğin onurlarından, direnişin sembollerinden biri olan Hasan Tahsin’i, bu yurdun kurtuluşu için mücadele etmiş başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere tüm değerlerimizi saygı ve özlemle anıyoruz..”

Bu post ŞEHİT GAZETECİ HASAN TAHSİN, ANITI ÖNÜNDE ANILDI.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Başkomutan Gazi Mustafa Kemal önderliğinde Milli Mücadele ile sadece İşgalci Yunan Ordusuna değil, Anadolu coğrafyasına göz diken tüm emperyalist devletlere unutulmayacak bir ders verildi. Bu yönüyle 9 Eylül tüm Anadolu’nun düşman işgalinden kurtarılması için anlamlı ve tüm Ege’yi kapsayan emsalsiz bir tarihtir.

İzmir Hükümet Konağına ve Kadifekale’ye Türk Bayrağının çekilmesiyle birlikte Türk ordusu İzmir’in güneyinde ve Kuzeyinde büyük bir takip harekâtına da imza attı.

9 Eylül Sabahı İzmir düşmandan kurtarılırken, bir kurtuluş da Aliağa’nın o dönemde bağlı olduğu Menemen’deydi. İzmir ve Menemen’ in kurtuluşu, Yunan işgal ordularının bozgunu Türkler arasında büyük bir sevinç ve moral olmuştu.

Ancak 15 Mayıs 1919’da Yunan ordusunun işgaliyle birlikte 3 yıl boyunca işgalcilerle işbirliği yapan Rum ahalide ise büyük bir korku ve panik havası hakimdi. Bu yüzden büyük bir bölümü hızla bu toprakları terk ederek Midilli adasına kaçtı. Rum nüfusun yoğunlukla bulunduğu Aliağa Çiftliği, Arap Çiftliği gibi kariyelerde de Rum ahali 7-8 Eylül’den itibaren köyleri hızla terketmişlerdi.

İşgal döneminde Türklere hayatı zehir eden Rum ahali Türk Ordusu’nun geldiğini duyunca bölgeyi o kadar hızlı terketti ki ocaktaki yemeğe dokunamadan, fırındaki ekmeği alamadan hızla Midilli’ye geçtiler.

2006 yılında yapılan bir sözlü tarih çalışmasında o günleri anlatan 1906 doğumlu Helvacı’dan Ali Rıza Türkkan’ın şu sözleri durumu özetliyor; “ Velhasıl kaçtı cavur, gitti. Buradan biz Aliağa’ya gittik. Eşya koymamışlar, eşyaları kaldırmış gavurlar. Haber geldi ya, eşya koymamışlar hiç, kaçırmışlar. Evin birine girdim. Kapağını (ocağın) kaldırdım. Bulgur pilavı pişirmiş, bir kaşık desen almamış. Öylece kalmış”

Aliağa’nın Çıtak köyünden 1911 doğumlu Hüseyin Avni Çiftçi’nin anlatımı da etkileyici:

“Bozulduğunu anladı bunlar, palas-pandıras gittiler. Ben biladerle Aliağa’ya gittim. Aliağa’dan Arap Çiftliği’ne geçtik. Arap Çiftliğinde eşyalar bütün denizin kenarında toplanmış. Oradan geçtik Çakmaklı’ya. Bir eve girdik, kadın ekmeğe pineklemiş, fırını yakmış, ekmeğin yarısını atmış ve öyle bırakıp gitmiş, kaçmışlar. Binet vardır böyle göz göz, bunların yarısını atmış, yarısı binette kalmış, kaçmışlar.

13 Eylül günü Dikili’ye ulaşmak isteyen Türk ordu birlikleri Aliağa Çiftliğinden geçmiş ancak Yunan ordusuna ve Rum ahaliye ilişkin bir unsurla karşılaşmamıştı. Asayişin ve devlet otoritesinin korunması amacıyla Helvacı ve Aliağa Çiftliğinde küçük jandarma karakolları oluşturulmuştu.

Yunan ordusunun büyük kayıplar vererek Anadolu’yu terk ettiği ve Rum ahalinin Aliağa ve çevresini bırakıp gittiği günlere ilişkin yöre halkının anlatımları da bir döneme de ışık tutuyor.

İŞGAL YILLARINI YAŞAYANLAR ANLATIYOR..

8 Eylül günü Türk Ordusu’nun Manisa’ya girmesi Aliağa ve çevre köylerde kısa sürede duyuldu. Ahali’de büyük sevinç yaşanıyordu. O dönemin tanıklarının İşgal günlerine ilişkin anıları Pelin Böke’nin Tarih vakfı Yurt Yayınları” tarafından 2006 yılında yayınlanan “İzmir 1919- 1922 Tanıklıklar” adlı kitabında yer aldı.

İşte o günlere ilişkin Aliağalıların anlatımlarından bazıları;

“Yunan kaçarken karşıki dağa çıktık. Bir herif geldi Güzelhisarlı, atlan. Müjde dedi, bizim asker Manisa’ya geldi dedi. Ordan geri geldik, geri evimize”

Hüseyin Avni Çiftçi (D: 1911, Çıtak Köyü /Aliağa)

“Bozgun olduğu duyuldu, buradaki cavurlar gece kaçtılar. Yunan askeri de kaçıyor. Türkelli köyüne üç dört cavur dönmüş dediler. Bizim buradakiler koştular oraya”

Ali Rıza Türkkan (D: 1906, Helvacı /Aliağa)

“Yukarıdan geldi Türk Ordusu. Hatta emanet pabuç vardı ayağımda. Bir yenge vardı, onun pabucunu giydim, gittim ben. Jandarma geldi, pabucumu istedi. Kendi potinlerini bana verdi, yırtık, mırtık. Zavallı jandarma potinleri öyle yırtık ki”

İsmail Uysal (D: 1904, Hatundere /Aliağa)

“Velhasıl kaçtı cavur, gitti. Buradan biz Aliağa’ya gittik. Eşya koymamışlar, eşyaları kaldırmış gavurlar. Haber geldi ya, eşya koymamışlar hiç, kaçırmışlar. Evin birine girdim. Kapağını (ocağın) kaldırdım. Bulgur pilavı pişirmiş, bir kaşık desen almamış. Öylece kalmış”

Ali Rıza Türkkan (D: 1906, Helvacı /Aliağa)

Bozulduğunu anladı bunlar, palas pandıras gittiler. Ben biladerle Aliağa’ya gittim. Aliağa’dan Arap Çiftliği’ne geçtik. Arap Çiftliğinde eşyalar bütün denizin kenarında toplanmış. Ordan geçtik Çakmaklı’ya. Bir eve girdik, kadın ekmeğe pineklemiş, fırını yakmış, ekmeğin yarısını atmış ve öyle bırakıp gitmiş, kaçmışlar. Binet vardır böyle göz göz, bunların yarısını atmış, yarısı binette kalmış, kaçmışlar.

Hüseyin Avni Çiftçi (D: 1911, Çıtak Köyü /Aliağa)

ATEŞTEN GÜNLERDE NELER OLDU?

8 EYLÜL 1922: Türk Ordusunun Manisa’ya ulaşması, Menemen, Aliağa ve çevresindeki Türkler arasında büyük bir heyecan uyandırırken, Yunan Ordu birlikleri ve Rumlarda ise büyük bir panik başlamıştı.

8 Eylül günü 14. Süvari Tümeni Menemen İstikametine keşif bölüğü gönderdi. Tümen bu bölüğü takip etti. Tümen, 9 Eylül Sabahı Menemen’e ulaştı.

9 EYLÜL 1922: 5. Süvari Kolordusu Manisa’ya girdi ve hızla Menemen’e doğru ilerlemeye devam etti. Kolorduya, bütünüyle İzmir’e girmesi emredildi. 2. Kolordu Menemen bölgesine kondu. 14. Süvari Tümeni 9 Eylül Sabahı saat 05.00’de Menemen’i düşman işgalinden kurtardı. Düşman güçlerinin direnmesi sırasında bir subayımız ve iki erimiz şehit oldu.

Menemen’in Türk Ordusu tarafından düşman işgalinden kurtarılması aralarında Aliağa, Foça ve Bergama ve Dikili gibi yerlerdeki yerli Rumlar büyük bir korku ve paniğe kapıldı. 1919-22 yılları arasındaki işgal döneminde büyük bölümü Yunan ordusuyla da işbirliği yapan Rum ahali hızla bölgeyi terk ederek önce Dikili’ye oradan da Midilli’ye geçti.

10 EYLÜL 1922: 2.Kolordunun tümenleri 10 Eylül öğleden sonra Manisa’dan Menemen yönüne hareket etti. 10 Eylül saat 07.00’de 3. Kafkas Tümeni ile Kolordu birlikleri Menemen’e ulaştı. Kolordu karargâhı Menemen’e kuruldu.

11 EYLÜL 1922: 2. Kolordu 7. Tümeni 11 Eylül’de Helvacı ve Hatundere civarına yerleşti.

13 EYLÜL 1922: Karargâhı Menemen’de bulunan 2. Kolordu komutanlığı, 1. Ordu’ya bir telgraf gönderdi. Telgrafta özetle; 5000 Yunan Askerinin ve Rum ahalinin 12 Eylül sabahından itibaren Dikili’ye gittiklerini ve buraya bir müfreze gönderilip gönderilmemesi hususunda emir bekleniyordu.

Telgraf üzerine 1. Ordu Komutanlığı tarafından 13 Eylül sabahı saat 05.00’de 2. Süvari Tümeni, 2. Kolordunun emrine verilerek Dikili’ye hareket edilmesi emri verildi. Emirde; Kolordunun en kuzeydeki tümeninin de Dikili’ye gönderilmesini, “düşman döküntülerinin esir ve yok edilmesini” belirtildi.

2. Süvari Tümeni 13 Eylül Sabahı Saat 10.00’da Karşıyaka’dan yola çıktı. Aynı gün Menemen ve Aliağa Çiftliği’nin geçerek saat 22.00’de günümüzde Yeni Şakran yakınlarındaki Reşadiye İskelesi’ne ulaştı ve geceyi burada geçirdi.

Menemen Yahşelli bölgesinden saat 10.30’da hareket eden 14. Piyade Tümeni de, 7. Tümenden 14. Piyade Tümeni emrine verilen ve Helvacı’da konuşlu bulunan 23. Piyade Alayı ile birleşerek aynı güzergâha yola çıktı.

14 EYLÜL 1922: Geceyi Reşadiye iskelesinde geçiren 2. Süvari Tümeni birlikleri sabah 06.00’da at binerek Saat 12.30’da Dikili’ye ulaştılar. Yunan ordusu ve Rum ahalinin son kafilesi 13 Eylül gecesi Dikili’yi yakarak vapurlarla Midilli’ye geçtiğinden Süvari Tümeni düşman birliklerine rastlamadı. Ancak Manzara korkunçtu;

Yunanlılar geride cephane, bomba ve gereç bırakmışlar, hayvanları dahi öldürmüşlerdi. 14. Piyade Tümeni de 14 Eylül akşamı saat 18.00’de Dikili’ye ulaştı. 2. Süvari Tümeni, Dikili’nin kontrolünü 14. Piyade Tümenine bırakarak Ayvalık’a hareket etti..

Bu post ALİAĞA’NIN KURTULUŞUNUN 98. YILINDA, İŞGAL GÜNLERİNİ YAŞAYANLAR ANLATIYOR.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.