Veri Enstitüsü kurucusu ve Oksijen yazarı Bekir Ağırdır, Türkiye’de yaşanması beklenen hava sıcaklığı ve hayat pahalılığı ile ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu.

‘YAZ MEVSİMİNDE BİLE HAYAT PAHALILIĞI DERİNDEN HİSSEDİLİYOR…’

Yaz mevsiminde üretimin arttığını, pazarların dolup taştığını ve genel olarak fiyatların düşmesinin beklendiğini belirten Ağırdır, bu mevsimde bile hayat pahalılığının derinden hissedildiğini söyledi.

Ağırdır, “Bu durum, gündelik hayattaki ekonomik sıkışmanın ne kadar ağır olduğunu gösteriyor” sözlerini sarf etti.

Dünya genelinde küresel iklim değişikliği durumunun söz konusu olduğunu söyleyen Ağırdır, “Kamuoyu ne kadar farkında bilmiyorum ama aktüel bir habermiş gibi geçiştirilen bir olay yaşandı: Geçen hafta Avrupa’da sıcaktan dolayı bir haftada 1300 kişi öldü. Ben o yazıyı yazarken bu duruma referans vereyim mi diye düşündüm ama yazı uzadığı için çıkardım. Covid-19 pandemisinin ilk haftasında Avrupa’da 4200 kişi ölmüştü; şimdi ise sıcaklıktan dolayı bir haftada 1300 kişi hayatını kaybetti. Almanya’da bazı bölgeler boşaltıldı. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün 2014’te hazırladığı bir senaryoya göre 2050’de öngörülen sıcaklığa şimdiden ulaştık. Önümüzde 24 yıl varken, insanlık o felaket senaryosunu çeyrek asır önceden yaşamaya başladı” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de bir hararet olduğunu ama bu hararetin sadece yaz mevsiminden kaynaklanmadığını ifade eden Ağırdır, “Benim temel tezim hep şu oldu ve okura, izleyiciye her seferinde bunu anlatmaya çalışıyorum: Yaşanan bu harareti sadece bir iktidar, bir kişinin yönetim biçimi ya da Amerikalıların büyük komplo teorileri üzerinden okumak mümkün değil. Çoğu zaman ıskalanıyor ama göçmenleriyle beraber 90 milyon nüfusa ve 1,5 trilyon dolarlık bir ekonomiye sahip bir ülkede, isteseniz de böyle bir komplo senaryosunu hayata geçirme imkânınız yoktur.

Ortada bir sürü katman ve problem bir arada yaşanıyor. Buradaki temel meselemiz; ülkenin elindeki yasal, siyasal, ekonomik ve toplumsal tüm sistemlerin aynı anda krizde oluşudur. Bunu yaratan şey de dünyadaki bütün bu sistemlerin eş zamanlı olarak kriz yaşamasıdır. Yani durum sadece bize özgü değil. Bize özgü kısımları elbette var ama Avrupa’daki ölümlerden bahsetmemin sebebi de buydu. Bütün dünyada bir iklim krizi var ve Türkiye bundan en çok etkilenen ülkelerden biri.

‘İNSANLAR BEKLEMEYE RAZIYIM NE ZAMAN BİTECEĞİNİ BİLEYİM DİYOR…’

Dolayısıyla hayattaki bu sürtünme katsayısı artıyor. Sürtünme katsayısı arttıkça hararet yükseliyor, hararet yükseldikçe de umutsuzluk artıyor. Araştırmadaki temel bulgulardan biri de tam senin sözünü ettiğin şeydi: İnsanlardaki bu harareti en çok yükselten şey sadece krizin varlığı değil. İnsanları asıl bunaltan; krizin ne zaman veya nasıl biteceğine ya da ‘Bu böyle olmasın, peki nasıl olsun?’ sorusuna dair bir fikirlerinin olmayışı. İnsanlar, ‘Beklemeye razıyım, yeter ki ne zaman biteceğini bileyim’ diyor” sözlerini sarf etti.

Kaynak. YENİÇAĞ

Bu post AĞIRDIR: “TÜRK MİLLETİ NE HALLERE DÜŞTÜ, YAZ MEVSİMİNDE BİLE HAYAT PAHALILIĞI KONUŞULUYOR…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Küresel çapta büyük isyanlara, gıda krizine ve genel anlamda kaosa neden olan bu yıl, bir takvim tarafından kazara da olsa doğru şekilde tahmin edilmişti. Gelin hep beraber o dönemde yaşanmış olan olaylara bakalım.

Ağırlıkla 14. yüzyıldan 1850’lere kadar Dünya genel olarak serindi ve gittikçe de soğuyordu. Kuzey Avrupa’da ortalama sıcaklıklar 1 dereceye kadar düşmüştü. Bu süreçte yoğun yağış, düşük yaz sıcaklıkları gibi nedenlerden dolayı sıklıkla salgınlar ve kıtlıklar görülüyordu.

Başlı başına bir yazıyı hak eden bu olayla ilgili olarak bilmemiz gerekenler ise ilk olarak Atlantik Buzulları’nın büyüdüğü, 14. yüzyılda büyük kıtlık olaylarına sebebiyet verdiği, 1650’de kaydedilmiş en düşük sıcaklıklara yol açtığı ve 1550’de bütün buzulların genişlediği şeklindedir. Yani insanların yaşadığı pek çok coğrafya oldukça soğuk bir dönemden geçerken üstüne gelen volkanik faaliyetler daha da kötü zamanların habercisi olmuştu.

Şimdi bir koca yıl boyunca yaz olmaması öyle kolay bir şey değil elbette. Bunun arkasında büyük doğa olayları olması kaçınılmaz. 1816 yılındaki vakada da sebepleri bulmak için birkaç yıl öncesine bakmak gerekiyor. Bu süreçte ise karşımıza bolca volkanik faaliyet çıkıyor.

Yaz aylarında hava sıcaklığının düşmesi için bir yerin güneş ışıklarından yeterince faydalanamaması gerekir. Bu durum da genellikle büyük volkanik faaliyetler sonucu gökyüzünün külle ve parçacıklarla dolması halinde ortaya çıkar. Yazsız Yıl öncesinde de bir dizi seri volkanik faaliyet gerçekleşiyor.

Bunların arasında en önemlilerinden biri, 1814 yılında Filipinler’de gerçekleşen Mayon Yanardağı patlaması. Mayon’un atmosfere yaydığı bol miktarda parçacık aslında Yazsız Yıl’ı tek başına ortaya çıkaracak güçte değil ancak arkasından gelecek patlamayla güçleri birleştiğinde çok büyük etki yaratıyor. Zamanı bir yıl kadar ileri saralım şimdi.

Depremlerin etkilerini anlamak için kullandığımız Richter Ölçeği benzeri bir ölçek de VEI (Volkanik Patlama İndeksi) adıyla kullanılıyor. Bu ölçeğe göre bugüne kadar doğrulanmış en büyük yanardağ patlamalası 1815 yılında, Endonezya takımadalarından biri olan Sumbawa adasında gerçekleşti.

Tambora Yanardağı’nda patlamalar 5 Nisan’da başlarken 10 Nisan, volkanik faaliyetlerin zirveye ulaştığı ve patlamaların binlerce kilometre mesafeden duyulduğu bir gün oldu. Patlamadan önce yaklaşık 4300 metre yüksekliğe sahip olan dağ, 2851 metreye düştü. Patlamaların tamamen durması temmuz ayını, duman çıkışının bitişi ise ağustos ayını buldu.

Patlamanın bir başka önemli yanı ise tam 43 kilometre yükseğe ulaşan patlamanın statosfere ulaşması oldu. Hafif olan kül ve parçacıklar, birkaç ay ile birkaç yıl arasında değişen sürelerce atmosferde kaldı ve hava akımlarıyla sürüklendi.

Gelelim Yazsız Yıl’a…

Tarihçi John D. Post’un “Batı dünyasındaki son büyük geçim krizi” dediği Yazsız Yıl, bütün bu felaketlerin ardından geldi. Pek çok araştırmaya göre bu durumun nedeni ise yukarıdaki doğal afetlerdi. Sürecin tam da Küçük Buzul Çağı sonuna gelmiş olması durumun vahametini daha da arttırdı.

ABD’nin doğusu kısmen kalıcı bir sis tabakası ile kaplandı. Bu sis tabakası yüzünden gökyüzünün, tıpkı felaket filmelerinde olduğu gibi kızıl bir renk aldığı kayıtlara geçti. Kuzey Amerika’nın zaten tarım cenneti diyemeyeceğimiz kuzey kısımları ve yüksek rakımlı bölgeleri sıcaklık düşüşünden en dramatik şekilde etkilenen yerler oldu. Mayıs ayında başlayan don yüzünden pek çok mahsül tarlada öldü. 6 Haziran’da New York ve çevre şehirlerde kar yağışı gerçekleşti. Temmuz ve Ağustos ayında çeşitli bölgelerde don olayları gerçekleşti, göller ve nehirler dondu.

Yaz olmaması özellikle Britanya’da büyük sorunlara neden oldu. İrlanda ve İngiltere büyük bir kıtlıkla karşı karşıya geldi. Galli aileler, uzun yolları aşarak yiyecek dilenmek veya başka yerlere sığınmak zorunda kaldı. Kıta Avrupa’da, özellikle Almanya’da gıda fiyatları çok hızlı yükseldi. Kundaklama ve yağmalama olayları çok sık görülmeye başladı. Pek çok yerde göller ve nehirler dondu.

Dengesiz yağışlar nedeniyle pek çok bölgede sel baskınları da görüldü. Nehirlerin yakınına kurulmuş tarlalarda kalan gıdayı da bu sel baskınları yok etti. Macaristan’da kahverengi, İtalya’nın kuzeyinde ve Orta Avrupa’da kırmızımsı renkli kar yağışı görüldü. Zaten Napolyon’un uzun savaşlar serisinde tarım arazilerinin önemli kısmını yaktığı Avrupa’da bir de yazsız yıl gelince yaşanan kıtlık, sonraki dönemlerde yeterli besin alamamış insanların hastalıklara yakalanmasına ve salgınlarda yüz binlerce insanın ölmesine neden oldu.

Elbette ki Asya da Yazsız Yıl yüzünden pek çok sorunla karşı karşıya kaldı. Çin’in özellikle kuzey bölgelerinde ağaçlar, mahsüller dondu ve hatta Asya mandalarından oluşan sürüler helak oldu. Taşkınlar yüzünden kalan bitkiler de ya öldü ya da mahsül veremedi. Pek çok yerde büyük sel felaketleri görüldü.

Oluşan nemli ortam ve gıda kıtlığı hastalıkların da kol gezmesine neden oldu. Bengal’de Ganj bölgesinde ortaya çıkan kolera, Moskova’ya kadar yayılan bir salgına dönüştü. Yeni bir kıtlıktan çıkmış olan Japonya da büyük zorluklar çekmesine rağmen daha tutumlu bir politikaya geçmiş olmaları sayesinde görece daha az zararla Yazsız Yıl’dan çıkmasını bildi.

1792 yılında Robert B. Thomas, çiftçilerin kullanması amacıyla bir almanak yazmaya başlamıştı. Old Farmer’s Almanac adı verilen bu güzide takvim oldukça popüler olmuştu. Üstünde bizim takvimlerdeki “Kocakarı fırtınası, 1. Cemre düşmesi” gibi bilgilerin bulunduğu bu takvim, tarımla uğraşanların başucu eserleri arasında yer alıyordu.

Oldukça yüksek doğruluğa sahip bu takvim için Thomas’ın gizli bir formulü vardı. Bu formül de o zamana kadar kaydedilen sıcaklıkların ve hava olaylarının incelenmesine dayanıyordu. 1815 yılında da aynı formülle 1816 yılının takvimi kaleme alındı. Uzun süre boyunca insanların en önemli hava durumu tahmin aracı olan takvim piyasaya çıktığında büyük bir şok yarattı. Takvime göre 1816 yılında haziran ve temmuzda kar yağacaktı. Rakip firmaların alay konusu ettiği bu tahminlerin nedeni ise matbaa hatasıydı: Temmuz-Ağustos yerine de Ocak-Şubat tahminleri yazılmıştı…

Kaynak-Webtekno

Bu post 1816 Yılında Neden Yaz Mevsimi Yaşanmadı?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.