Geçenlerde Amerikan basınının Gazze’deki insanlık faciasını aktarışındaki tek yanlılıktan yakınıp sordum:

“Ne olacak bu Amerikan medyasının hali!”

Yukardaki haritayı hatırlattı ve golünü attı:

“Evet, ABD’nin 180 ülke arasında 55.liğe düşmesinden ben de şikayetçiyim, ama 158. olmaktan iyidir!”

Yutkunup oturdum. Arkadaşım haklıydı.

İlk kitabının adı “Türk Olmak Kolay Değil” olan kıdemli bir yazar olarak söylüyorum:

Türk olmanın en zor olduğu günlerden birisi Dünya Basın Özgürlüğü endeksinin yayınlandığı günlerdir!

NİÇİN BÖYLEYİZ?…

Daha önce de yazdım. “Hasbelkader”, ülkemizde Kitle İletişimi üzerine ilk doktora yapan kişi benim. 1974 yılında ABD’nin Indiana Üniversitesi’nden bu bilimsel payeyi aldığımda ülkemizde iletişim fakültesi yoktu. “İletişim” sözcüğü bile yoktu, “haberleşme” diyorduk. Şimdi tam 93 iletişim fakültesi varmış. 93! Her yıl binlerce mezun veriyor. Yurtdışında iletişim okuyup gelenler de hayli çok. Medyada iletişim mezunları çoğunlukta. Bir bakıma herkes biraz iletişimci.

Ve ülkemizde iletişimcilerin ciddi sorunları var.

Ben de, kilometre taşına ulaşmaktan yararlanarak iletişimcilerle dertleşeyim istedim. “İletişimcilere Açık Mektup: Şimdi Ne yapmalıyız?” diye uzunca bir metin hazırladım. Sağa sola, gazetecilik örgütlerine, kimi meslektaşlara gönderdim, bloguma (haluksahin.net) koydum. Yarın akşam (7 Mayıs) Bilgi Üniversitesi’nde öğrencilerle tartışacağım.

Şüphesiz, arkadaşımın gönderdiği yukarıdaki haritayı da tartışmak ve açıklamak zorunda kalacağım. “Niçin biz böyleyiz?” önemli bir soru. Ancak onun ötesine geçip “Peki, şimdi ne yapacağız?” sorusunu da sormak zorundayız.

ŞİMDİ NE YAPMALIYIZ?…

Açık Mektup’tan aktarıyorum:

“Türkiye’de aydınlara, ülkedeki en önemli iletişim sorununu sorunuz: Medyaya sansürü ve yasakları gösterecektir. Gerçekten bu açıdan performansımızın ve kültürel arka planımızın çok umut verici olduğu söylenemez. “Asker millet”iz, emir alır, emre uyarız. Bir sözcük için adama “Hain!” damgasını basarız. Yanlış şeyler söyleyenlerden ikisini Sultanahmet Meydanı’nda sallandırınca sorunun çözüleceği sanrısıyla yaşarız. “Teslim”e ve “iman”a dayanan İslam’da, farklı düşünenlere ilişkin zengin bir kelime dağarcığımız vardır: Kafir, münafık, mürai, fitneci, müfsit, mürted; bunlardan bazılarının cezası ölümdür!

19. Yüzyıl’dan sonra Türkiye’de Aydınlanma’nın görüşleri etkili olmaya başlayınca “özgürlük” yanlıları ile “müminler” arasındaki düşünsel çekişme, çoğu kez “cahil” ve “kafir” kategorileriyle açıklanan yeni yasakların kaynağı olmuştur… Çetin Altan ülkenin “kışla ile cami” arasına sıkışıp kalmasından yakınırdı. Onların yerine “kafir” ile “cahil” diyebiliriz.

Gelgelelim, baştan beri söylüyorum ve gene söyleyeceğim: Dijital çağda bu iki öbek arasındaki sınırlar eskisi kadar net ve açık değildir.

Türkiye’nin uzun bir süredir dünyada en fazla gazeteci hapseden ülke olma utancını yaşaması, farklı düşünceye şüpheyle bakan sosyo-kültürel kökenlerle elbette bağlantılıdır. Ülkeyi yönetenlerde de, manevi eğitimine talip olanlarda da “öteki”ni “zararlı düşünceler”den koruma refleksi güçlüdür. Bu türden görüşlere tartışılabilecek iddialar olarak değil, öldürücü mikroplar olarak bakılagelmiştir.

STALİN’İN BIYIĞI…

Çocukluğumda bakkallarda satılan bir kibrit kutusu türü yasaklanmıştı. Çünkü üzerinde, tersten bakıldığında posbıyık Stalin’i andıran bir figür görülüyordu. Ne olur ne olmaz, cahil insanlar o resme bakarken Komünizm mikrobunu kapabilirlerdi. Ülkeyi yönetenler o kutuyu yasaklayarak ülkeyi Komünizm’e karşı korumuş oluyorlardı.

Günümüzde de bu türden “arkaik” takıntıların zaman zaman hortladığını görebiliyoruz. Devlet eski yasakçı rolünden vazgeçmemek için, saçmalamak dahil her şeyi yapıyor.

Ancak, bu çağda asıl tehlike o komik yasaklar değil, kafaları şişiren gürültü ve anti-iletişim furyasında özgürlük ve inanç kavramlarının içlerinin boşalması ve anlamsızlaşmasıdır.

Bir çeşit Ortaçağ’laşma olarak da gördüğümüz Dijital Çağ, eski Ortaçağ’larla oyuncak gibi oynuyor. Onları da büyük gürültünün malzemesi haline getiriyor. Hepsini eşitliyor. Doğru ile yanlış bir olunca, ikisi birbirini götürüyor, yasaklamaya bile gerek kalmıyor.”

İLETİŞİM AHLAKI…

Züğürt tesellisi arıyorsanız, “Bu durum bütün dünya için doğru. Hakikat krizi her yerde kafaları uyuşturuyor, dezenformasyon ve anti-iletişim güçleri her yerde çok güçlendi” diyebilirsiniz.

Ne var ki, bu bizim de kurban statüsünde bulunduğumuz gerçeğini değiştirmez. İletişimci iseniz ve sele kapılmış gidiyorsanız hem kurban hem de cellat çırağı durumunda bulunduğunuz da söylenebilir. İletişimci artık iletişim beceriyle değil, iletişim ahlakıyla kategorize edilmektedir! Bizi 158. yapan medya yasaklarına karşı çıkmak o ahlakın gereğidir…

Bu post Haluk Şahin: “Niçin 158. olduk? Şimdi ne yapmalıyız?. 180 ülke arasında nal toplamak Türkiye’ye yakışıyor mu?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bunun nedenlerinden birisi ikimizin de subay çocuğu olmamızdı. Benim babam Mehmet Şahin 1915 doğumluydu ve Harbiye’den 1936 yılında mezun olmuştu, onun babası Ertuğrul Alatlı 1916 doğumluydu ve 1937 mezunuydu.

Selanik kökenli bir aileden gelen Ertuğrul Alatlı kurmay olmayı başarmıştı; Torosların eteğindeki bir Yörük köyünden gelen Mehmet Şahin ise kurmay yapılmamıştı. Albay Alatlı, 27 Mayıs müdahalesinin hazırlayıcılarından biri olarak Milli Birlik Komitesi’nin parlak üyelerinden biri olmuştu. Askerin siyasete karışmasına karşı çıkan Yarbay Şahin ise emekli edilmişti.

TÜRKİYE SEVGİSİ…

O dönemde subay çocukları, babaları sık sık farklı yerlere atandığı için Türkiye’yi iyi tanırlardı. Belki de bu yüzden Doğu-Batı demeden ülkeyi gezer, babalarının da etkisiyle ülkeleriyle iftihar ederlerdi. Genellikle çok meraklı ve iyi öğrenciler olmalarının bir nedeni de buydu.

Alev Hanım’la yaşlarımız yakındı, ikimiz de İkinci Dünya Savaşı’nın çocuklarıydık. İkimiz de orta ve yüksek öğrenimimizin önemli bir kısmını ABD’de yapmıştık. Baba parasıyla değil, burslarla. Bu nedenle ikimiz de sık sık Türkiye hakkında sorulara yanıt vermek zorunda kalmıştık. Bu soruların çoğu cahilce, aptalca sorulardı. Arada, düşmanca olanları da vardı. Bu yüzden genç yaşta bir Türkiye’yi savunma refleksi geliştirdik. O refleks ömür boyunca bizimle birlikte geldi.

Türkiye’ye kesin dönüş yaptıktan sonra çıkan ilk kitabımın adının “Türk Olmak Kolay Değil” olması boşuna değildir.

Batı’yı tanımış Türk aydınlarının büyük çoğunluğunun sorduğu sorularla uğraşıyorduk: Biz nereye aitiz? Doğulu muyuz, yoksa Batılı mı? İslam dini bizim geri kalmamıza mı neden oldu, yoksa bizi bir arada tutarak emperyalizme yem olmaktan mı kurtardı? Atatürk ve Cumhuriyet olmasaydı biz olur muyduk? Peki ama, parlak dönemlerden sonra onlar ileri giderken biz niçin geri kaldık?

ARAFTA OLMAK…

İkimiz de durumuzun iğretiliğini kabul ettik. Ne Batılıydık, ne de Doğulu. Alatlı, eski kültürümüzü inkar ettiğimiz için Araf’ta kaldığımızı belirtti. Ben ise, yeni kültürü yeterince içselleştirmediğimiz için iki arada bir derede bulunduğumuzu vurguladım. Ne orada ne burada… Sadece “derede” değil, sel yatağında.

Fikirlerimin bu şekilde evrilmesinde emekli subay babamın katkısı büyüktür. 2002’de ölünceye kadar yayınlanmış her yazımı okudu, fikir belirtti. Bunları “Ağrı’ya Dönüş” kitabımda anlattım.

Ya Alev Hanım? “Müdahaleci” kurmay subay babasının onun düşünsel evrimindeki rolü, etki ya da tepki olarak, nedir? Hayatının son çeyrek yüz yılında içli dışlı olduğu, 27 Mayıs’ı vatana ihanet sayan, “darbeci”lere gece gündüz ateş püsküren ve lanetler yağdıranlara ne diyordu? Babasını savunuyor muydu yoksa suçluyor muydu?

Çocukların hayatlarında bir “baba” faktörü aramak için ille Freud’çü analist olmak gerekmiyor!

İKİ SORU…

Alev Hanım’la uzun yıllardır konuşmadık. Denk gelmedi. O zaten artık, parlak ampullere kanatlarını yakacak kadar yaklaşmayı göze alan bir pervane kelebeği olmuştu. Ben ise hala o ampullerden ne pahasına olursa olsun uzak durulması gerektiğine inanıyordum.

Olabilseydi, iki subay çocuğu olarak hayatlarımızın benzerliği çerçevesinde bu soruyu sormak istiyordum:

“Bağımsız bir aydının siyasal iktidara mesafesi ne olmalıdır?”

Bir sorum daha olacaktı: Romanlarından birisini okurken dehşet içinde kalmıştım. Solcuların toplandığı bir cenaze töreninde, “Maocu Haluk Şahin” mezar başında bir konuşma yapıyordu.

“Maocu Haluk Şahin!” Başımdan aşağıya kaynar sular döküldü. Hayatımda hiç olmadığım ve olmak istemediğim bir şeydi bu. Şimdi edebi bir kitaba geçmişti ve kuşaktan kuşağa dolaşacaktı.

Hemen kendisine telefon ettim, durumu söyledim. “Hay Allah gözümden kaçmış, ben Şahin Alpay demek istemiştim!” dedi.

Liberal ve Fethullahçı da olan Şahin Alpay’ın gerçekten bir Maocu geçmişi vardı.

Yayınevi tüm kitapları geri çağıramayacağına göre, ilk baskıda düzeltmesini rica ettim.

“Tabii, düzeltirim!” dedi.

Düzeltip düzeltmediğini soracaktım…

Bu post Haluk Şahin: “Alev Hanım’a soracak iki sorum vardı…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bu toprakların insanlarının vatan bildikleri yerden kolay kolay kopamadıklarını 40 yıl kadar önce çıkmış “Türk Olmak Kolay Değil” adlı denemeler kitabımda da anlatmıştım; bu bağlılık kimliğimizin ve kültürel bilincimizin ana öğelerinden biridir. Bugün Türkiye varsa biraz da bu yüzden vardır!

İlk tura ilişkin sonuçlarda iki şey göze çarpıyor: Erken göçmenlerin yaşadığı Almanya, Belçika, Avusturya gibi K. Avrupa ülkelerinde Erdoğan açık farkla önde çıkıyor. Buna karşılık G. Avrupa ülkelerinde ve ABD’de Kılıçdaroğlu çok önde. Kılıçdaroğlu’nun önde çıktığı ülkelerin sayısı daha fazla. Ancak Almanya faktörü nedeniyle toplam dağılımda Erdoğan yüzde 45, Kılıçdaroğlu ise yüzde 25 çıkıyor.

Türkiye’de bazı fanatiklerin bu türden sonuçlar nedeniyle yurtdışında yaşayanların oy vermesine karşı çıktığını biliyorum. Ayıp ediyorlar. Oy verme bir vatandaşlık hakkıdır, ikametgah hakkı değil. Bırakınız ilgilensinler, kopmasınlar.

KARA SES Mİ?…

Bazıları bunu, Almanya’daki Türklerin oylarını şeriatçı Kara Ses’in devamı olarak algıladıklarından yapıyorlar. Yanılıyorlar. Ben zamanında gazeteci olarak Kara Ses’in Köln’deki karargahına kadar gidip görmüştüm. O yobaz “Keşke Yunan kazanasaydı!” diyenler türünden bir Atatürk ve Türkiye düşmanıydı. Belki onun nefret ideolojisini hala sürdüren üç beş bin kişi olabilir. Ama asıl neden başkadır, Almanya’nın ve Avrupa Birliği’nin ta kendisidir!

Başta Almanya ve Fransa olmak üzere önde gelen AB güçleri binbir hile, desise ve riyakarlıkla Türklerin onuruyla onlarca yıl oynadılar. Türkiye’ye kapıdan ayrılmayan pis bir dilenci gözüyle baktılar ve bunu ülkelerinde çalışan Türklere yansıttılar. Başta dostum Dışişleri Bakanı İsmail Cem olmak üzere bir çok Avrupa yanlısı Türk onlara Türkiye’nin sıradan bir ülke olmadığını ısrarla söyledi. Ama hayır! Tarihsel “öteki” Türk’e karşı kibir vazgeçilemeyecek kadar tatlıydı.

KİBİRİN CEZASI…

Erdoğan’a verilen oyların önemli bir bölümü o kibre karşı verilen cevaptır!

Şimdi paçaları tutuştu. Çeyrek yüzyıl önce Cem’in “Türkiye’siz Avrupa olmaz, Türkiye Avrupa güvenliğinin vazgeçilmez bir parçasıdır“ derken neyi kastettiğini nihayet anlıyorlar.

Bunu hak ettiler. “Recep Tayyip Erdoğan, kibirli Avrupa’ya tanrının gönderdiği cezâdır!” diyebiliriz.

Ancak.. Şimdi sıra sayfayı çevirmeye geldi.

Almanya merkezli Türklerin de, tıpkı başka ülkelerdeki Türkler gibi, yeni ufuklara yönelmelerinin zamanıdır.

“Bu Türkler Avrupalı olamaz, çünkü demokrasiyi beceremez” diyen kibirzadelare en üst düzeyde demokrasiyi destekleyerek cevap vermelerinin ve onları bir kez daha mahçup etmelerinin tam vaktidir!…

Bu post Haluk Şahin: “Kara sesten aydınlığa: Yurtdışındaki oylar ne anlama geliyor?…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.