Anılarımda da anlattım; hayatım mesleklilerle mektepliler arasında tercümanlık yaparak geçti. Bir yanda, işe muhabir yamaklığı ile başlayıp en tepelere tırmanan “çekirdekten yetişme”ler, öbür tarafta gazetecilik okullarında ödev yapmış mektepliler.

Bu Amerika’da da Türkiye’de de böyleydi. Artık mektepliler çoğunlukta, tercümana eskisi kadar ihtiyaç duyulmuyordur. Ama şöyle şikayetlere hala rastlandığına eminim:
“Herif zır cahil yahu. Bir anket tablosunu bile anlamıyor!” Ya da “Değiştir şu sayfayı desen eli ayağı birbirine dolaşır.”

TEORİ VE PRATİK…
Dijital teknoloji bu türden duvarları büyük ölçüde yıktı, ayrımları ortadan kaldırdı. Ama ben hala mesleklilere dijitali, mekteplilere ise mizanpajı anlatmak zorunda kalabiliyorum. Bu kuramsal alanda da böyle.

Gazeteciler genellikle çok meşgul insanlardır, haber peşinde koşmaktan ya da siyaset dedikodusu yapmaktan okumaya zaman bulamazlar. İletişim pratisyenliği iletişim kuramcılığına vakit bırakmaz. Çoğu, istatistik tabloları ya da felsefi hikmet dolu kitapları “hayattan kopuk” bulur.

Örneğin yaptıkları işin ve yaşadıkları hayatın ne kadar değiştiğini anlatmaya çalışan Byung Chul Han’ı kaçı okumuş, hatta duymuştur?

Gazeteci dostlarımla sohbet ederken çoğunun duymadığını keşfederim ve hiç şaşırmam. Tıpkı mektepli dostlarımla konuşurken sevgili Altan Öymen’in bilgi dolu meslek anılarını çoğunun okumadığını keşfettiğim zamanlardaki gibi.

Böyle durumlarda tercümanlığa soyunur, mekteplilerin o kadar beceriksiz, mesleklilerin ise o kadar cahil olmadığını savunmaya başlarım.
Kader!

Ben öyle planlamamıştım ama, yurtdışında iletişim doktorası yaptıktan sonra muhabir, yazı işleri müdürlüğü yaptıktan sonra profesör oldum. Mektepliler de meslekliler de beni kendilerinden saydılar ve ötekileri gammazladılar. Hayatım iki hat üzerinden seyretti, hem onlardan oldum hem de “onlar”dan. İkisini de asla terketmedim.

Bugün de öyle. Bir yandan bu gibi yazılarla da olsa bir çeşit gazetecilik yaparken bir yandan da iletişim kuramı üzerinde kafa yormaya devam ediyorum.

NEDİR BU TUFAN?…
Son kitaplarım Dijital Tufan ve genişletilmiş İngilizcesi The Digital Deluge: Untruth and Consequences kuramsal yanı ağır basan kitaplar. Zaman zaman üniversitelerde onlarla ilgili konferanslar veriyor, konuşmalar yapıyorum.

Gazeteci dostlarım gazetecilik anılarımla ilgili güzel şeyler söylerken kuramsal yavelerim üzerine hemen hiçbir şey söylemiyorlar. Medya da ilgilenmiyor, “çok teorik” olduğu için olsa gerek!

Temel taşlarında hala elimin sıcaklığı olması gereken TRT ise o kadar sağa yatmış ki, içinde “muhalif” fikirler olabilir diye 10 mil yakınından bile geçmez.

Bunları şikayet olarak değil, saptamalar olarak söylüyorum. Dünya böyle bir dünya, Türkiye böyle bir Türkiye, zaman böyle bir zaman. Büyük bir olasılıkla herkes her şeyi çok iyi biliyor, sürekli onları tekrar ediyor, tercümanlara ihtiyaç yok.

Ama, düşündüm ki, eski bir tercüman olarak benim de kabahatim olabilir. Belki de “çok teorik” diye burun kıvırdıkları kitapları onlara anlatamadım, belki de teorik fikirlerin de hayatın ve mesleğin pratiğinden derlendiğini ve yalnız dün ve bugünle değil, aynı zamanla yarınla ilgili olduğunu bilmiyorlar.
Belki tercümeye ihtiyaç var.

Bu nedenle bu yazımda, biraz tercümanlık yapmak, Dijital Tufan’da da dile getirdiğim kuramsal görüşlerimi özetlemek ve düşünsel ufkumu paylaşmak istiyorum.

Zaten bilenler ve ilgi duymayanlar okumasalar da olur.

Attila abinin (İlhan) deyişiyle: Meraklısına.

KURAMSAL ÇERÇEVE…

1) DEVRİM EVRİMİ GEÇTİ…
Son dönemdeki teknolojik ilerlemelerle homo sapiens yani “insan” , fıtri sınırlamalarını aştı. Herkes, her zaman, her yerden karşılıklı iletişim kurabilir hale geldi. Teknolojik devrim biyolojik evrimi geride bıraktı. Elinde akıllı telefon olan herkes homo super communicatus’ tur. (HCS) Homo sapiens bilişsel olarak bu bolluk aşamasına hazır değildi. Çünkü kendisine her an her yerde ulaşan iletileri, anında işleme ve değerlendirme yetisinden yoksundu.

2) HAKİKAT GÜRÜLTÜYE GİDİYOR…
İleti curcunasında HSCya ulaşan ve işlenemeyen her ileti, kuramsal anlamda “gürültü”ye dönüşebiliyor. Başta “hakikat”, en önemli kavramlar gürültüye gidiyor.

3) PARADİGMALAR ÇÖKÜYOR…
Bu gürültü sonucu, insanlığın Aydınlanma’dan bu yana geliştirdiği en önemli paradigmalar çökmekte. Bunlardan birisi ifade ve basın özgürlüğü paradigması. Bizi yakından ilgilendiren o paradigmanın kontrolu devletten büyük teknoloji şirketlerine geçmekte. ( Ya, Trump Amerikasında olduğu gibi, bu şirketler “devlet”le işbirliği yaparlarsa? Bu türden soruların cevabı bilinmiyor.)

4) ANTİ-İLETİŞİM GÜÇLENDİ…
Eskiden bizatihi iletişimin kendisinin toplam etkisinin “ilerici” (bilim, özgürlük, eşitlik ve adaletten yana) olduğu varsayılırken, anti-iletişim araç ve tekniklerinin gelişmesiyle bu varsayım şüpheli hale geldi. Anti-iletişim iletişimi köprüye getirdi. Bir çok yerde tuş etti.

5) DİJİTAL TOTALİTERLİK GELİYOR…
“Yapay zeka” bilişsel zaafa karşı bir destek olarak düşünülebilir, çünkü bilişsel yetileri donatıyor. Yeter ki, insani zeka ve irade o yönde geliştirilsin. Ama günümüzdeki yönelim devam ederse, o da tekno-feodalitenin buyruğuna bırakılırsa, insanlığı bekleyen gelecek, yekpare dijital totaliterliktir.!

Bu post HALUK ŞAHİN: “DEVRİM EVRİMİ GEÇERSE NE OLUR?…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

100.yaş gününü kutlayan Profesör James Lovelock, 1970’lerde ortaya attığı Gaia Teorisi ile büyük bir saygınlık kazanmıştı. Teori, Dünya’nın kendi kendini düzenleyen bir organizma olduğu fikri üzerine kurulmuştu. James Lovelock, teorisinde Dünya’nın yaşam için sürdürülebilir kalması adına kendi kendisini düzenleyebileceğini belirtmişti.

Örneğin Dünya’nın oluşumundan bu yana Güneş’in sıcaklık etkisi yaklaşık %30 daha arttı fakat yine de gezegen, hassas ekosistemler ve evrim yoluyla yaşam için yeterince soğuk kalmayı başardı. Dünya’nın kendisini düzenleme savaşı aşılamaz ve Profesör Lovelock’a göre bir an önce eylem yapılmazsa insanlar hızlı bir şekilde yok olacaklar.

100 yaşındaki Profesör, Sky News’a verdiği röportajda şöyle dedi: “Dünya, havadaki karbondioksit, metan ve diğer sera gazlarının miktarını kontrol ederek kendisini tamamen biyolojik olarak kontrol etti ve istikrarı korudu. Güneş’in etkisinin aşırı sıcak olduğu bir noktaya ulaştık ve bütün sistemin bunu tek başına halletmesi çok zor. Fosil yakıtları havaya karıştırmaya ve eklemeye başladığımızda, Dünya’yı doğru çizgide tutmak 2 kat daha zor hâle geliyor. Ama hayatta kalmak istiyorsak bunu yapmak zorundayız.”

İklim değişikliğiyle nasıl mücadele edilebileceği sorulduğunda Lovelock, “Sanırım henüz bilmiyoruz. Küresel ısınmanın sonuçlarını dengelemeden önce Dünya ve içinde yaşadığımız sistem hakkında daha fazla şey öğrenmeliyiz” cevabını verdi.

Araştırmalara göre her 2 saniyede, 1 futbol sahası büyüklüğünde ormanlık alan yok ediliyor. Küresel iklim değişikliği, sadece insanlığın sonunu getirmeyecek, birçok hayvan için de yaşamı sonlandıracak..

Kaynak-Webtekno

Bu post İNSANLIĞIN SONUNU, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ GETİRECEK! Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Evren, gittikçe genişliyor ve bunu hızlanarak yapıyor. Bu durumun neden böyle olduğunu ise henüz bilmiyoruz. Bu yüzden teorisyenler, evreni etkileyen bu gizemli güce karanlık enerji adını verdiler. Bu arada evrenin %68’inin karanlık enerjiden oluştuğu varsayılıyor.

ESA, bu fenomeni daha iyi anlayabilmek için milyarlarca uzak galaksiyi inceleyecek Euclid Uzay Teleskobu’nu geliştiriyor. Bu proje kapsamında umut edilen şey, çok sayıda galaksi incelenerek karanlık enerjinin ne olduğuyla ilgili muhtemel açıklamaları olabildiğince aza indirgemek.

Euclid, tüm bunların yanında karanlık maddeyi de araştıracak. Karanlık madde, evrendeki maddelerin kabaca %80’ini oluşturan ve yıldızların hareketlerini açıklayan teorik bir parçacık. Karanlık madde görülemiyor bu yüzden Euclid, karanlık maddenin yer çekiminin uzak galaksiler üzerindeki etkilerini araştıracak.

Euclid Uzay Teleskobu’nu oluşturmak için ESA, NASA’dan çok hassas bileşenlerde yardım alıyor. NASA mühendisleri, -136 derecede dondurucu soğuklarda çalışması gereken teleskop için 20 adet sensör elektronik donanımı tasarladı ve üretti. Teleskobun görselinde kızılötesi sensörler de yerleştirilmiş altın sensör yongalarını görebilirsiniz.

Euclid Uzay Teleskobu’nun, 2022 yılının Haziran ayında Fransız Guyanası’ndaki uzay üssünden, Soyuz ST 2-1b isimli bir roketle fırlatılması bekleniyor..

Kaynak-Webtekno

Bu post KARANLIK MADDE VE KARANLIK ENERJİNİN SIRRI ÇÖZÜLÜYOR! Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bu kara delikler, Güneş’in yaklaşık 5 ile 50 katı arasında boyutlara ulaşabiliyor. Gökbilimciler, kara delikleri açıklayabilirken süper kütleli karadeliklerin kökenini hâlâ açıklayabilmiş değiller.

Bu kozmik canavarlar, hemen hemen evrendeki tüm galaksilerin merkezinde var ve bazıları, Büyük Patlama’dan yalnızca 690 milyon yıl sonra ortaya çıktı. Evet, 690 milyon yıl insanlık tarihi açısından korkunç büyüklükte bir zaman ama kozmik zaman açısından bu süre, göz açıp kapama süresine eş değer. Bir yıldızın doğması, kara deliğe çökmesi ve süper kütleleşmesi için yeterince uzun bir zaman değil.

Kanada’daki Western Üniversitesi’nden iki araştırmacı Shantanu Basu ve Arpan Das, süper kütleli kara deliklerin nereden geldiklerini bulmak için bir teori geliştirmeye karar verdiler. Geçen ay The Astrophysical Journal Letters dergisinde tarif ettikleri gibi bu teoriyi geliştirirken kuasarlardan yararlandılar.

Kuasarlar, sürekli olarak büyük miktarlarda maddeyi emen veya biriktiren süper kütleli kara deliklerin diğer ismi. Bu yapılar, özel isim alıyorlar çünkü içine düşen şeyler, parlak radyasyon yayıyor ve böylece diğer kara deliklerden daha kolay gözlemleniyor.

Kuasarları analiz ettikten sonra Basu ve Das, süper kütleli karadeliklerin zincirleme bir reaksiyondan kaynaklanabileceğini öne sürdüler. Kara deliklerin tohumlarının ilk başta tam olarak nereden geldiğini hâlâ açıklayamayan araştırmacılar, buna rağmen daha sonra ne olduğunu tahmin edebiliyorlar.

Ortaya çıkan kara deliklerden biri, maddeyi topladığında komşu gaz bulutlarını ısıtacak olan enerjiyi yayar. Bir sıcak gaz bulutu, soğuk olana kıyasla daha çabuk çöker. Bu durum, süper kütleli kara delikler popülasyonunun evrenin doğuşunda üstel bir oranda arttığına inanan diğer birçok astronomun tahminlerine uyuyor.

Teoride bir noktada, zincirleme reaksiyonun durduğu ve gittikçe daha fazla kara delik doğup enerji ve ışığı yaymaya başladıkça gaz bulutlarının buharlaştığı belirtildi. Basu, “Evrendeki genel radyasyon alanı, bu kadar büyük miktarda gazın doğrudan çökmesine izin veremeyecek kadar güçlü hâle geliyor ve böylece tüm süreç sona eriyor” açıklamasını yaptı. Basu ve Das, zincir reaksiyonun yaklaşık 150 milyon yıl sürdüğünü tahmin ediyorlar.

ara delik büyümesi için genel olarak kabul edilen hız sınırı, radyasyonun dış kuvvetiyle yerçekimi iç kuvvet arasındaki bir denge olan Eddington oranı olarak adlandırılır. Maddenin yeterince hızlı çökmesi durumunda bu hız sınırı, teorik olarak aşılabilir. Basu ve Das’ın modeli, zincirleme reaksiyon gerçekleştiği süre boyunca Eddington oranının 3 katında kara deliğin maddeye temas ettiğini gösteriyor.

Süper kütleli bir kara delik oluşumunu görebilme yeteneğine henüz ulaşabilmiş değiliz. Günümüzdeki mevcut teleskoplar net şekilde bir görüntü ortaya koyamıyor ancak önümüzdeki 10 yıl içerisinde teleskop teknolojisinde de oldukça ciddi gelişmeler kaydedilmesi bekleniyor. Bu gelişmeler evreni daha yakından tanıma imkânını sunacak..

Kaynak-Webtekno

Bu post SÜPER KÜTLELİ KARADELİKLER, NELERİ GİZLİYOR? Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Galaktik merkezden uzaktaki Dünya’da kuasar, başlangıçta gökyüzünde mavi bir parlaklık olarak görünecek ve parlak yıldızları bile gölgede bırakacak ancak kuasarların ani şimşek olaylarına yatkın olduğu biliniyor. Bu nedenle en nihayetinde galaksi, yeni yıldızlar üretmek için maddenin kendisini boşaltacak.

Bütün galaksilerin ölümü bu şekildedir, en azından teorilere göre böyle. Fakat şimdiye kadar hiç kimse, bir kuasar oluşumundan sonraki ve galaksinin bütün yıldızsı yapı taşlarını kaybetmeden önceki geçiş aşamasında olan bir galaksiyi görüntüleyemedi.

St. Louis’teki Amerikan Astronomik Topluluğu’nun yıllık toplantısında çarşamba günü sunulan araştırmada astrofizikçi Allison Kirkpatrick, ‘soğuk kuasar’ dediği 22 cismin tespit edildiğini açıkladı.

Kirkpatrick, bu uzak kütlelerin panik atak başlatacak kadar parlak olduğunu söyledi ancak yine de serin toz bulutları içerdiklerini belirtti. Bu, yeni yıldızların doğum yeteneğini kaybetmediklerini gösteriyor.

Kansas Üniversitesi’nde yardımcı doçent olan Kirkpatrick, yaptığı açıklamada “Astronomide en büyük sorulardan biri: Galaksiler nasıl ölür? Öldüklerinde neye benzediklerini biliyoruz ama geri kalanı sadece tahmin ettiğimiz parçalar.

Şimdi ayrıntılı olarak çalışabileceğimiz bir popülasyon bulduk ve bu galaksilerin yaşamlarının yıldız oluşum aşamasından emeklilik aşamasına nasıl geçtiğini tam olarak haritalandırabildik” dedi..

Kaynak-Webtekno

Bu post ÖLMEK ÜZERE OLAN BİR GALAKSİ GÖRÜNTÜLENDİ! Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.