Türkiye, Tuva Cihangir Atasever’in katılacağı ikinci uzay görevi için artık geri sayıma başladı. Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, Atasever’in yörünge altı uzay uçuşunun nisan ayının ilk haftalarında gerçekleşeceğini ve yaklaşık 80 kilometre mesafede olması beklenen yolculukta Atasever’in 7 farklı deney gerçekleştireceğini söyledi. Ancak deneyler ve kapsamları henüz netlik kazanmadı ve Türk Uzay Ajansı toplantılarına devam ediyor.

FARKLI BİR ŞİRKET İLE UZAYA ÇIKACAK…

Muhtemelen Türkiye’nin ikinci uzay uçuşu olacak olan Atasever’in uçuşu, işletmeci firmanın üçüncü ticari uçuşu olacak. Atasever, Gezeravcı’nın yolculuğunu yürüten Axiom Space ile değil Virgin Galactic ile yapacak. Nisan ayında yapılması planlanan geziyi gerçekleştirecek olan Virgin Galactic, özel olarak finanse edilen uzay uçuşu şirketlerinden biri. İçinde Virgin Radio ve Virgin Records gibi birçok dev organizasyonun yer aldığı Virgin Group’un bir parçası olup kurucusu, aynı zamanda holding şirketinin de kurucusu olan İngiliz iş adamı Richard Branson’dur.

TARTIŞMALI DIŞ UZAY SINIRI…

New Mexico merkezli Virgin Galactic, yörünge altı uzay turizmi uçuşlarını gerçekleştirmek üzere 2004 yılında kuruldu. Şirketin filosunda şu anda 3 uzay aracı bulunuyor. İlk yörünge altı uzay uçuşu projesi 13 Aralık 2018’de 2 pilotla gerçekleştirildi ve 82,7 kilometre yüksekliğe ulaşıldı. NASA standartlarına göre uzayın sınırı 50 mil yani 80,4 kilometredir. Ancak Uluslararası Havacılık Federasyonu (FAI) uzay sınırının 100 kilometre olduğunu kabul ediyor. Dolayısıyla Virgin Galactic misyonları bu varsayıma dayanarak uzaya ulaşamaz.

Şubat 2019’da gerçekleştirilen ikinci uçuşta 2 pilot ve 1 yolcu bulunuyordu. Bu uçuşta 89,9 kilometreye ulaşıldı. 11 Temmuz 2021’de kurucu Richard Branson, diğer üç Virgin Galactic çalışanıyla birlikte kendi aracıyla uzaya uçan bir uzay uçuşu şirketinin ilk kurucusu oldu. Virgin Galactic, uzay uçak biletlerini 2022 yılının Şubat ayında satışa çıkaracağını duyurdu. Rezervasyon ücreti kişi başı 450 bin dolar (13 milyon 815 bin 495 TL) oldu. Ancak bu duyuru öncesinde firmanın bilet satışı yaptığı müşteriler de vardı. Kasım 2021’de firmanın 700 kişiye bilet sattığı açıklandı. Bu kişiler, şirketin biletlerin halka satıldığını duyurmasına kadar, 2005 yılından bu yana farklı dönemlerde kişi başı 250 bin dolara uzay uçuşu yapma hakkını elde etmişti.

İLK TİCARİ UÇUŞ…

Aslında Ekim 2021 için planlanan ancak ertelenen Galactic 01 projesinin ilk ticari uçuşu, geçtiğimiz yaz, 29 Haziran 2023’te başarıyla gerçekleştirildi. İki pilotun yanı sıra İtalyan Havacılık’tan üç araştırmacı da bulunuyordu. Güç de katıldı. Araçta kuvvet ve İtalyan Ulusal Araştırma Konseyi de seyahat ediyordu. Yolculardan biri de Gezeravcı ile birlikte Axiom-3 görevine katılan Walter Villadei’ydi ve bu, Villadei’nin ilk uzay uçuşuydu.

1,5 SAAT SÜRÜYOR…

İtalya’nın toplam 1 milyon 350 bin dolar (41 milyon 447 bin TL) ödediği yolculuk 90 dakika yani 1,5 saat sürdü ve araç içindekiler bu sürenin sadece 4 dakikasında ağırlıksızlığı hissetti. Alper Gezeravcı’nın Axiom-3 misyonu çerçevesindeki uzay yolculuğu 435 saat 38 dakika sürdü. Şirketin ikinci ticari uçuşu 10 Ağustos 2023’te gerçekleşti. Geziye, üç Virgin Galactic çalışanından oluşan ekibin yanı sıra, eski bir Olimpiyat sporcusu olan İngiliz uyruklu Jon Goodwin ve anne-kız Keisha Schahaff ve Antigua’dan Anastatia Mayers de katıldı. Virgin Galactic’in düzenlediği çekiliş sayesinde Barbuda biletlerini kazandı.

İLK BİLETİ ALAN MÜŞTERİ…

8 Eylül 2023 tarihinde gerçekleşen Galactic 03 uçuşuna, 2004 yılında şirketten uzay uçağı bileti alan ilk müşteri olan Amerikalı emlak yatırımcısı Ken Baxter, Güney Afrikalı iş adamı Timothy Nash ve iş adamı Adrian Reynard katıldı. Uçuş 88,56 kilometre mesafe kat etti. Galaktik uçuş 04, neredeyse bir ay sonra, 6 Ekim’de gerçekleşti. Yolcular arasında Amerikalı yayıncı Ron Rosano, İngiliz reklamcılık yöneticisi Trevor Beattie ve Pakistanlı sanatçı Namira Salim de vardı. Ulaşılan rakım 87,4 kilometreydi.

87.2 kilometre irtifaya ulaşılan Galactic 05 uçuşunda kalkış tarihi 6 Kasım 2023’tü. ABD’li araştırmacılar Alan Stern ve Kellie Gerardi’nin yanı sıra 250 bin dolar ödeyip 15 yıl boyunca uzay uçuşunu bekleyen İtalyan Ketty Maisonrouge da yolcular arasındaydı. Şirket, son ticari uçuşu Galactic 06’yı ise 26 Ocak 2024’te gerçekleştirdi. 88.8 kilometre irtifaya ulaşılan uçuşta bu defa Ukrayna ve ABD vatandaşlığına sahip kimyager Lina Borozdina, ABD’li iş insanları Robie Vaughn ve Neil Kornswiet’le birlikte uzaya çıkan ikinci Avusturyalı olan girişimci Franz Haider olmak üzere 4 uzay turisti vardı.

YEDEK ASTRONOTTU

Atasever, Axiom-3 uzay görevinde uzaya çıkan ilk Türk olan Alper Gezeravcı’nın yedek astronotluğunu üstlendi. Herhangi bir aksilik durumunda Gezeravcı’nın yerinde uzaya gidecekti. 12 Ağustos 1992 Ankara doğumlu olan Atasever, Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu.

Yüksek lisansını California Üniversitesi Irvine’de tamamladıktan sonra 5 yıl ROKETSAN’da aviyonik sistemler mühendisi olarak çalıştı. Artık Türk Uzay Ajansı’nın iki astronotundan biri.

‘EMEKLİ’ EDİLECEK

Virgin Galactic’in filosu, ilk uçuşunu 2008 yılında gerçekleştiren VMS Eve’i taşıyıcı ana gemi ve yörünge altı uzay uçuşları için fırlatma platformu olarak ve roket güdümlü uzay uçağı olarak VMS Eve tarafından fırlatılan VSS Unity’yi kullanıyor. Belirli bir irtifaya ulaşıldığında VSS Unity, roket motorlarını ateşleyerek ana gemiden ayrılır. Virgin Galactic’in yeni nesil Delta sınıfı araçlara odaklanma stratejisi doğrultusunda şirketin tüm uzay uçuşlarında kullandığı iki Unity sınıfı uzay uçağının 2024 yılından sonra filodan çıkarılması bekleniyor.

MALİYETİ HALA NET DEĞİL…

Türkiye’de Axiom Space şirketi Alper Gezeravcı’nın da bulunduğu Axiom-3 misyonunun maliyetini açıklamadı. Ancak 8 Nisan 2022’de gerçekleşen ve Axiom-1 ekibinin Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) 15 gün kaldığı yolculuk, kişi başı 55 milyon dolara mal oldu. Axiom Space Başkanı Matt Ondler de 13 Aralık 2023’te düzenlediği basın toplantısında Axiom-3’ün ilkinden daha ucuz olmadığını söyledi. Axiom-3’ün maliyetlerinin şeffaf olmaması hâlâ kamuoyunda tartışmalara neden oluyor…

Bu post TÜRKİYE’NİN 2. UZAY GÖREVİ İÇİN GERİ SAYIM BAŞLADI… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Zaten 2000 yılından sonra doğanlar için “uzay rekabeti” devletler değil, bu zengin isimler arasındaki bir yarıştan ibaret. Tabii onların uzaya gidip geldiklerini duyunca “Eee nolmuş, ne var bunda?” diyenlerin sayısı hiç de az değil.

Peki dünya üzerindeki her zevke ve imkana ‘parmağını şıklattığı anda ulaşma gücüne sahip bu insanlar, neden durup dururken uzaya gitmeye başladılar? Bunu anlamak için gündelik hayatta uğraştığımız tüm derdi tasayı bir kenarı bırakıp uzay tarihine bakmakta yarar var. Eğer 10 kuşak sonraki torunlarınızın başka gezegenlerde mülteci olacağına inanıyorsanız, hoş geldiniz.

Devletler rakip olunca insanlar ölüyor, şirketler ve zenginler rakip olunca ticaret dönüyor:

Wright Kardeşler, tarihte ilk kez içinde bir insan bulunan makineyi uçurduklarında yıl 1903; aynı makineler şehirleri bombaladıklarında yıl 1915’i gösteriyordu. Hatta bundan 26 yıl sonra Japonlar, uçan makinelerine atlayıp petrollerini sömüren ABD’yi bombalamış, ABD ise 4 yıl sonra Hiroşima ve Nagazaki’ye atom bombası atarak tarihe kara bir leke bırakmıştı. Yani II. Dünya Savaşı, icat edileli daha 50 yılı geçmeyen uçaklarla başladı ve yine uçaklarla, acı bir şekilde son buldu.

Havacılık rekabeti, devletlerin kaynak ve ekonomik güç yarışında tarih boyunca önemli bir yer tuttu. Ancak bu rekabet teknolojik ilerlemeler kadar kıyımları da beraberinde getirdi. İki büyük savaşın ardından başlayan, yıllarca ajanlar ve kırmızı telefon hatları arasında gidip gelen Soğuk Savaş döneminde devletlere atmosfer yetmedi, gökyüzündeki rekabet uzaya taşındı.

4 Ekim 1957’de Sovyetler atmosferin dışına, yani uzaya ilk insan yapımı uydu olan Sputnik-1’i gönderdi. Ezeli rakibine yanıt vermek isteyen ABD, sadece 1 yıl sonra NASA’yı kurdu. Her iki devlet de uzay çalışmalarına şu an bile dudakları uçuklatacak cinste para yatırmaya, hatta bu rekabet için halklarından gelen tepkileri bile duymamaya başladı. İnsanlar bir yandan ekonomik krizlerle boğuşuyor, diğer taraftan devletler parayı uzaya saçıyordu.

Sayısız denemenin ardından Sovyetlerin 12 Nisan 1961’de askeri pilot Yuri Gagarin’i uzaya göndermesi, ABD’yi 2-0 geriye düşürdü. Ruslar uzaya ulaştıysa Amerikalılar Ay’a ulaşmalıydı. Öyle de oldu. Apollo görevlerinin 11. denemesinde 2’si Ay yüzeyine inen 3 kişilik mürettebat ile ABD, Ay’a bayrağını dikti. Bunu Dünya dışı gezegenlere gönderilen sayısız uzay aracı, yeryüzünde ve uzayda inşa edilen sayısız teleskop, yörüngeye gönderilen sayısız uydu takip etti.

Soğuk Savaş ise 1991 yılında Sovyetlerin dağılması ile son buldu, oyunun kazananı ABD oldu. Mars’a, Venüs’e ve hatta Güneş Sistemi’nin dışına çok sayıda insansız araç gönderildi. Bu araçların büyük bir kısmı ABD’nin devlet kurumu NASA bünyesinde geliştirildi. ABD hem Soğuk Savaş hem de uzay zaferlerini, cephanesindeki en yumuşak silahı Hollywood’u kullanarak yıllarca döndüre döndüre anlatmaya devam etti.

14 Aralık 1972’den bugüne kadar, yani 49 yıldır Ay’a hiç insan gönderilmedi. Neden mi? Çünkü gerçek anlamda para yetmiyor; ayrıca uzaya insan göndermek yerine, riski ve maliyeti düşürdüğü için küçük robotlar göndermek daha mantıklı bir çözüm getiriyor. Ancak 2000’li yılların başından itibaren devran döndü.

Artık uzayda sadece bayraklar değil, kimlikler ve şirketler yarışıyor. Aklınızda tutmanız gereken 3 önemli isim var:

Elon Musk: Yarışmaya Güney Afrika’dan katılıyor. 2004 yılında kurduğu SpaceX ile yeniden kullanılabilen Falcon 9 roketlerini geliştirdi. Yıllardır Turksat dahil sayısız şirket ve devlet kurumunun uydusunu Dünya yörüngesine gönderdi. Kendisi bir bakıma ticari uzay kargoculuğunu başlatan isim oldu. SpaceX’ten önce uydular, NASA gibi devlet kurumları tarafından fonlanan, yani vergilerle ayakta duran roketlerle uzaya gönderilirdi. Musk’ın misyonu uzay taşımacılığında maliyetleri düşürmek, vizyonu ise ucuza mal edilen roketler ile gezegenler arası seyahatler başlatmak.

Yukarıdaki isimlerden sadece ikisi şimdiye kadar uzaya gidip geldi. Richard Branson, “Kendi roketi ile uzaya gidip gelen ilk insan” olmayı başardı. Branson’dan sadece 8 gün sonra dünyanın en zengin insanı Jeff Bezos aynısını başardı. Bezos’un yanında 3 kişi vardı. Bunlardan birisi kardeşiydi. Diğerleri uzaya giden en yaşlı (83) ve en genç (18) insan oldu.

Elon Musk, SpaceX sayesinde Branson ve Bezos’tan fersah fersah önde, çünkü biri başarıya ulaşan iki büyük projesi var:

Jeff Bezos: 1994 yılında, o dönem henüz yeni bir teknoloji olan internet üzerinden kitap satmak için Amazon.com’u kurdu, e-ticaret imparatoru haline geldi. Turnayı gözünden vurduğu 2000 yılında Blue Origin adında bir şirket kurarak uzay teknolojilerine yatırım yapmaya başladı. Bu sırada dünyanın en zengin insanı oldu. Elon Musk ve SpaceX’in en ciddi rakibi. Amacı tıpkı Musk gibi uzay taşımacılığını ucuzlatmak.

Richard Branson: 70 yaşında. Kişisel serveti Musk’ın 32’de 1’i, Bezos’un da 41’de 1’i… Yani o kadar da parası yok. Günümüzde çoğunluğu medya kuruluşu olan 400’den fazla şirketi kontrol eden Virgin Gruop’u taa 1970’lerde kurmuştu. Bu şirketlerden birisi olan Virgin Galactic’in tek bir hedefi var: Uzay turizmi yapmak, uzayı herkes için erişilebilir kılmak.

Hayat boyu eğitim almadan, parası neyse verip uzay gidip gelme dönemi başladı:

Dragon kapsülleri: SpaceX tarafından geliştirilen, Falcon 9 roketlerinin ucunda bulunan kapsül. Hem yük hem de insan taşıyacak şekilde ayarlanabiliyor. Mayıs 2020’de SpaceX, Crew Dragon görevi ile tarihte uzaya insan gönderebilen ilk özel şirket oldu. Bu görevde kullanılan kapsül, Nisan 2021’de NASA astronotlarını 400 kilometre yükseklikteki uzay istasyonuna götürdü. Elon Musk, uzaya yük taşımacılığından sonra insan taşımacılığını da özelleştirdi.

Starship: SpaceX’in gezegenler arası yolculuklar için tasarladığı, 100 kişilik yolcu kapasitesine sahip yekpare roketi. Yani roket, yükü taşıyan kapsülden ayrılmıyor. Bu sayede araç bir başka yere inip, indiği yerden yeniden havalanabiliyor. Henüz test aşamaları devam eden Starship roketi ile 2023 yılında Dear Moon adında bir ay görevi gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu görevde Japon iş insanı Yusaku Maezawa yer alacak ve farklı dallardan seçtiği 8 sanatçı kendisine eşlik edecek.

Richard Branson uzay turizmi, Bezos uzay taşımacılığı hedeflerini düşüne dursun Elon Musk, kağıt üzerinde açık ara önde görünüyor. Bu arada Musk’ın Bezos ile arası ne kadar iyi bilemiyoruz ancak Branson ile aralarında su sızmıyor. Hatta Elon Musk’ın Branson’dan 250.000 dolar karşılığında bilet aldığı ve uzaya gideceği söyleniyor. Tabii bunu yaparsa “uzaya kendi roketi ile giden üçüncü kişi” olamayacak orası ayrı, ancak gördüğünüz üzere Musk’ın amacı zaten bu değil..

Webtekno

Bu post Dünyanın En Zengin İnsanlarının Uzaya Gitmeleri Gerçekte Ne Anlama Geliyor?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Hâlihazırda en az 80 adet uyduya sahip olan Jüpiter’in uydularına yenileri eklenmeye devam ediyor. Gezegenin yeni uydusu S/2003J24 küçük bir uzay kayası olmasına rağmen durumda bir farklılık var. Bu farklılık, bir gezegensel uydunun ilk kez bir üniversitede veya uzay ajansında görev yapan biri tarafından değil de Kai Ly adında bir amatör tarafından keşfedilmiş olması.

Uydu daha önce NASA tarafından görüntülenmiş..

Ly’nin akademik dergilere gönderilen ancak henüz yayınlanmayan gözlemlerine göre, NASA tarafından 2003 yılında görüntülenen bir uzay kayasının aslında Carme grubunun bir parçası olarak Jüpiter’in yörüngesinde dönen bir uydu olduğu ortaya çıktı. Bu, Jüpiter’in yörüngesinde sıkışan 45 km genişliğindeki bir asteroidin yanı sıra ondan kopan 23 parçayı içeren 24 uzay kayasından oluşan bir küme.

Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı, S/2003J24’ün fotoğraflarını çekmiş olsa da Ly’nin uydunun yörüngesini keşfetmesini, ölçmesini ve doğrulamasını sağlayan şey çeşitli teleskoplar ile gerçekleştirdiği, yıllarca süren gözlemlerini incelemesi oldu. Kısacası, bakmanın ve görmenin farklı şeyler olduğunu kanıtlayan bir duruma daha şahit olduk.

Hâlihazırda NASA ve diğer uzay ajansları, teorik olarak, güneş sistemimizin dışındaki ötegezegenlerin uydularını tespit etmelerini sağlayacak daha büyük ve daha iyi teleskoplar geliştirme aşamasındalar. Bu kesinlikle takdire şayan bir çalışma ama kendi güneş sistemimizde de keşfedilecek çok şey olduğu açık – ki bunu, “okula tekrar başlamadan önce yazın hobi olarak” astronomiyle ilgilindiğini söyleyen biri bile yapabiliyor..

Webtekno

Bu post Jüpiter’in Yeni Bir Uydusu Daha Keşfedildi.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.