Türkiye’nin büyük bir enerji çıkmazı ile karşı karşıya olduğunu belirten Rahmi Aşkın Türeli, yazılı açıklamasında şunları kaydetti:

“Elektrik Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, EÜAŞ elektrik dağıtım şirketlerine elektrik satacak. Fiyatını serbestçe belirleyebilecek. Yıllardır özelleştirme politikalarının yanlış olduğu uyarılarına kulak asmayan iktidar şimdi kendi hatasını yine vatandaşa fatura ediyor.

Emekliye, asgari ücretliye, yoksula kaynak yok diyerek destek olmayan iktidar şimdi bu firmaları kurtarmak için EÜAŞ üzerinden ucuz elektrik sağlayacak. EÜAŞ talebi yerli kömür yakıtlı elektrik üretim santrallerinden karşılayabilecek. Süreç doğru işletilmezse kamu yararına çalışması gereken EÜAŞ büyük zarara uğratılabilir.

İktidarın yanlış enerji politikasının faturası vatandaşa çıkmaya devam ediyor. Şirketleri kurtarmak isteyen iktidar vatandaşın faturalarına gizli zammı devreye soktu. 1 Şubat itibarıyla aylık elektrik tüketimi 1.050 lira tutarındaki 417 kilovatsaatten fazla olan mesken abonelerine fatura desteği kaldırıldı. Yüz binlerce hane özel elektrik üretim şirketlerinin insafına bırakıldı. Gıda ve barınma krizi içindeki vatandaş şimdi de enerji yoksulluğu ile boğuşacak. Önlem alınmazsa enerji yoksulluğu derinleşecek.

Özelleştirme işlemleri yapılırken ortaya konulan hedeflerin hiçbiri gerçekleşmedi. İktidarın aldığı bu kararlar nedeniyle ne faturalar azalıyor ne de sektör Türkiye’de arz güvenliğini sağlayacak bir yapıya kavuşuyor. İktidar yanlış politikalarından da dönme niyetinde değil ve TEİAŞ’ı da satmayı planlıyor. Türkiye büyük bir enerji çıkmazı ile karşı karşıya…”

Bu post CHP’Lİ TÜRELİ: “ELEKTRİK FATURALARINA GİZLİ ZAM YAPILDI…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Sözcü’de yer alan habere göre, gerekçede bulunmayan gizli madde, AKP’li milletvekillerinin düzenlediği yasa teklifinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmeleri esnasında fark edildi.

CHP milletvekilleri, maddenin tekliften çıkarılması için önerge verdi, fakat AKP ve MHP oylarıyla önerge kabul edilmedi.

ZORA DÜŞEN BAZI BELEDİYE ŞİRKETLERİ İŞÇİ ÇIKARMAK ZORUNDA BIRAKILACAK

Mevcut uygulamada işçi çalıştıran fakat vergi ve prim borcu olmayan şirketlere işçi başına 700 lira asgari ücret desteği ödeniyor. Bu miktar 2025 yılından sonra bin liraya yükselecek. Böylece patronların cebine halkın vergilerinden toplam 68 milyar lira civarında para girecek. Bu destekten, 2016 yılından bu yana özel sektörün yanı sıra belediye şirketleri de yararlandırılıyordu. Ancak Komisyondan geçen teklifle belediyelerin işlettiği birlik ve şirketler kapsam dışına çıkarıldı.

Teklif TBMM Genel Kurulundan da geçerse güvenlik, temizlik gibi yoğun istihdam sağlayan bu şirketlere işçi başına verilen biner liralık destek kesilecek. Dolayısıyla zora düşen bazı belediye şirketleri işçi çıkarmak zorunda bırakılmış olacak.

“NE KADAR BOĞARSANIZ BOĞUN AMACINIZA ULAŞAMAYACAKSINIZ”

Düzenlemeyi eleştiren CHP Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, belediyelerin kamu hizmetlerini engellemek amacıyla istihdam desteğinin kesildiğini belirtirken CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Ne yaparsanız yapın, CHP’li belediyeleri ne kadar boğarsanız boğun amacınıza ulaşamayacaksınız” diye tepki gösterdi. İYİ Partili Erhan Usta da belediye şirketlerinin diğer şirketlerden farkı olmadığını, prim ve vergi borcunu ödeyen hiçbir şirketin desteğinin kesilemeyeceğini söyledi…

Bu post TÜRELİ: “NE KADAR BOĞARSANIZ BOĞUN AMACINIZA ULAŞAMAYACAKSINIZ…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Sözcü’den Başak Kaya’nın haberine göre; kamunun düzenlediği toplantı ve yemekler için harcanan tutar Ocak’ta 18 milyon 838 bin TL, Şubat’ta 92 milyon 295 bin TL, Mart’ta 714 milyon 478 bin lira ve Nisan’da ise 61 milyon 185 bin lira oldu. 4 aylık süreçte taşıt kiralama için harcanan tutar ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 124 arttı ve 150 milyon 82 bin liradan 335 milyon 864 bin liraya çıktı.

Aynı dönemde bina kirası için ödenen tutar da geçen yıla göre yüzde 179 arttı ve 11 milyar 576 milyon 966 bin liradan 32 milyar 311 milyon 112 bin liraya çıktı.

Bütçe verilerindeki “Gizli hizmet gideri” örtülü ödenek de katlanarak artıyor. Geçen yılın ilk 4 ayında bu kalemden 1 milyar 209 milyon 366 bin lira harcandı. 2023’ün tamamında ise bu tutar 6 milyar 475 milyon 687 bin lira oldu.. Bu yılın ilk dört ayındaki artış geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 240 oldu ve 4 milyar 113 milyon 841 bin liraya yükseldi.

TBMM Plan Bütçe Komisyonu CHP Sözcüsü İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli şunları söyledi:

“Emekliden, çalışandan, asgari ücretliden tasarruf eden iktidar iş kendisine gelince keyfi harcamalardan vazgeçilmiyor. Böyle tasarruf olmaz. Kamuda tasarrufu göremiyoruz. Göstermelik adımlar atılıyor. Şimşek kamuda tasarruf çağrısında bulunuyor ama tek yaptıkları emeklinin ekmeğinden kısmak. Bütçe verileri bize iktidarın tercihlerini gösteriyor. Toplumdan kopmuş, vatandaşın halinden anlamayan bir iktidar var. Her ay katlanarak artan harcamaların yıl sonunda ulaşacağı rakamı kestirmek de mümkün değil…”

Bu post TASARRUF LAFTA KALDI, KAMU KURUMLARI İLK 4 AY DA 887 MİLYON LİRA HARCADI… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Yine bir torba yasa ile karşı karşıyayız. Birbiriyle ilişkisiz olan düzenlemeler yine burada önümüze geldi. Bunu her zaman söylüyoruz; buna karşı çıkmaya devam edeceğiz. Biz kanunların bir bütünlük içinde görüşülmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bu, Parlamentonun nitelikli kanun yapması için olması gereken, olmazsa olmaz bir koşuldur. Hem burada bu torba kanun mantığında görüşülmesinin hem de sonrasında Genel Kurulda temel kanun olarak görüşülmesinin sıkıntılarına uzun zamandan beri değindik, değinmeye devam edeceğiz.” söyleminde bulundu.

Türkiye’nin en büyük problemlerinden biri işsizlik…

Konuşmasının devamında Türeli “Burada önümüze gelen düzenlemeler şunu gösteriyor: Türkiye’nin en büyük problemlerinden biri işsizlik problemi. Gerçekten bir ekonomik sistemin ulaşması gereken bir kısım amaçlar var; büyüme hızının artırılması, daha nitelikli eğitim, sağlık hizmetleri sağlanması, gelir dağılımının düzeltilmesi, bölgesel dengesizliklerin giderilmesi ve de en önemlilerinden biri istihdam sağlanması, istihdamın artırılması, işsizlik oranlarının düşürülmesi.”

Rakamlarla ilgili olarak da spekülasyon çok. TÜİK, aylar itibarıyla açıkladığı için mevsimsellikler var burada ama orada açıklamalardan şunu görüyoruz: Yüzde 9’luk bir işsizlik oranı var. Bu nasıl hesaplanıyor? Sonuçta, işsizlik oranı kendi başına hesaplanan bir şey değil; bir tarafta toplam iş gücü var, bir tarafta toplam istihdam, ikisini birbirinden çıkartıyorsunuz, işsiz sayısını buluyorsunuz, onu da toplam iş gücüne bölüp işsizlik oranını hesaplıyorsunuz yani aslında bir anlamda türev olarak hesaplanan bir şey. Fakat buradaki hep de söylediğimiz sıkıntı şu: Türkiye’nin iş gücüne katılım oranları OECD ülkeleriyle, Avrupa ülkeleriyle, AB ülkeleriyle kıyasladığımız zaman son derece düşük.

Yüzde 52-53 iş gücüne katılma oranlarıyla Türkiye’nin bir yere gitmesi mümkün değil. Türkiye, çalışma çağındaki nüfusun ancak neredeyse yarısını kullanıyor, oysa OECD ortalaması yüzde 70. Bir an için yukarıya doğru çıktığımız zaman işsizlik oranlarının 3’e, 4’e katlandığını görüyoruz. TÜİK, aynı şekilde atıl iş gücünü hesaplıyor. Sendikalarımız da buna dayalı olarak “Atıl iş gücü geniş tanımlı işsizlik oranı.” diyor, oralarda yüzde 22-yüzde 23 yani Türkiye’de 3-3,5 milyon işsiz değil aslında, yaklaşık 9 milyon işsiz var. Yani bu çok ciddi bir problem, bu yapıyı değiştirmek zorundayız.

İşsizlik Sigortası Fonu güzel bir şeydi, sonuç itibarıyla bir amacı var. Eğer insanlar işsizse bu insanların suçu değil, demek ki sistem yeteri kadar istihdam yaratamıyor, o insanlara iş sağlayamıyor. Bu konu gelecekte daha da önemli olacak çünkü gittikçe artan otomasyon, yapay zekâ, yeni birtakım robotik teknolojiler gelecekte daha az istihdama, daha az iş gücüne, emeğe ihtiyaç duyulacak.. O zaman, bir biçimde, çalışamayan insanların ya da çalıştığı zaman belli bir süre sonra işini kaybedenlerin yaşam standartlarının devam etmesini sağlama zorunluluğu var.

İşsizlik Sigortası Fonu’nun 50’nci maddesi bunu belirliyor “Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün -yani dört ay içinde- hizmet akdine tabi olanlardan, son üç yıl içinde -kademeli, 3 sistem var- 600 gün sigortalı olarak çalışanlara 180 gün, 900 gün sigortalı çalışana 240 gün, 1080 gün sigortalı çalışana 300 gün süre ile işsizlik ödeneği verilir.” Diyor. Bu koşullar kolaylaştırılmalı, buradaki bu çalışma süreleri uzun süreler. Burada 600 gün olarak duruyor, kısa çalışma ödeneğinde 600’ü 450’ye indirdik. Burada da indirelim, İşsizlik Sigortası Fonu’nda, niye burada “600” bıraktık?

Esas kanunun mantığı bu; kanunun kendi mantığı içinde var olan bir şeyi 600 günü 450 güne indiriyorsunuz, burada 600 gün olarak bırakıyorsunuz. Gelin, hep birlikte bir şey hazırlayalım, ortak önerge olarak -bütün diğer parti grupları da buna “Tamam.” derler- bunu indirelim. Bunu niye indirmediniz? “Siyaset” demek, “ülke yönetmek” demek, var olan sorunlar önünüze geldiği zaman onlara geçici, palyatif çözümler bulmak değil, o sorunları kökünden çözecek bir mekanizmadır.

İşsizlik sigortası fonu bir bütün olmalı…

Bu yapılan ödemelerin miktarı artırılmalı; günlük ortalama brüt kazancın yüzde 40’ı; düşük, bunu arttıralım ve süreleri uzatalım, 600 gün sigortalı çalışana 180 gün veriyoruz; 180 gün sonra ne olacak? Yani bir biçimde İşsizlik Sigortası Fonu’nu bütün olarak ele alma ihtiyacımız var, buradaki olay sadece kısa çalışma ödeneği değil. Bir de kısa çalışma ödeneğiyle, oradan insanlar para alacaklarsa onu işsizlik ödemesinden düşüyoruz, mahsup ediyoruz, niye böyle bir şey yapıyoruz? Gerçekten anlayamıyorum buradaki mantığı yani çünkü ortada bir mantık yok; bu yapılanlar günü kurtarmaya yönelik.

İşsizlik fonu duble yollar için kullanıldı…

Bu Fon’a ilişkin zaten bizim geçmişten beri eleştirilerimiz var; 2008-2009’larda İşsizlik Sigortası Fonu’nun kaynakları duble yollar için kullanıldı, altyapı yatırımları için kullanıldı. Soma’da, başka yerlerde maden kazalarında kullanıldı. Biz, o zaman, şunu söyledik: “Tabii ki kullanılacak onlara ama bunların kaynağı bütçe olmalı.” dedik. İşsizlik Sigortası Fonu’nun sahibi işçidir; onun dışında başka yerlere, başka yatırımlara harcamalar yapamazsınız. Esas amaç Fon’un kaynaklarıyla bir biçimde işçinin, işsiz kalanların yaşamlarını devam ettirebilmesi. Aynı zamanda aktif iş gücü politikalarıyla onların yeniden, gerekli donanımlarının artırılması için kullanma ihtiyacı var. Bu yüzden, buradaki 600 günü 450 güne indirelim, kendi içinde uyumlu olsun yoksa bu nasıl açıklanacak?

Hem On İkinci Kalkınma Planı’nda, hem bütçede konuştuk; Türkiye’de bölüşüm ilişkileri gittikçe bozuluyor; devletin rakamları var, gelir yöntemiyle millî gelir hesaplarına bakıyorsunuz, 2016 yılında ücret ödemelerinin gayrisafi katma değer içindeki payı yani emeğin millî gelirden aldığı pay yüzde 36,3’müş; 2022 yılında bakıyorsunuz, yüzde 26,5’a, 10 puan birden düşmüş. 2023’te yükselmiş gibi gözüküyor ama EYT, ona dayalı olarak kıdem tazminatı ödemeleri olduğu için yukarıda gözüküyor. AKP iktidarlarının Türkiye’yi yönettiği süre içinde bölüşüm ilişkileri gittikçe bozulmuştur; fakirin daha fakir olduğu, zenginin daha zengin olduğu bir dönem, bir sistem yaratılmıştır. Bununla nereye gidebiliriz? Bunlar ciddi sıkıntılar, bunlar rakamlardan da bellidir.

Asgari ücret 17.002 lira; sendikalar düzenli olarak açlık, yoksulluk sınırı hesaplıyorlar. Şubat, mart ayında zaten bu rakam, açlık sınırının altına gelecek. Merkez Bankası Başkanı sunuş yaptı burada ve “2024’ün ilk yarısında Mayıs ayına kadar enflasyon yükselmeye devam edecek.” dedi. Şu anda yüzde 65, yüzde 75’e kadar çıkacak.

Bugün en büyük sıkıntılardan biri şu: Sabit gelirli kesimin, ücretle, maaşla geçinen kesimin enflasyona karşı bir savunma mekanizması, uyum yeteneği yok. Bugün belki ticaret hayatında belli maliyetleriniz arttığı zaman onları ürettiğiniz ürüne aktarabilirsiniz fakat sabit gelirlinin böyle bir şansı yok. O zaman bu sorunu çözme ihtiyacı içindeyiz. Yani neden bu kadar düşük, neden az? Ve aynı zamanda da bir taraftan bu içinde yaşadığımız enflasyonun nedenini bir anlamda ücret artışlarında gören bir yaklaşım var. Yoksa Hazine ve Maliye Bakanının sözlerini sözlerini nasıl açıklayacağız?

“Bundan sonra ücret ve gelir artışları hedef enflasyona göre.” İyi ama hedef enflasyonu düşük belirliyorsunuz. Sonradan telafi ettiğinizi söylüyorsunuz. O telafi, telafi değil. Vatandaş her gün harcamaya devam ediyor ve TÜİK’in açıkladığı enflasyon rakamlarına ülkede hiç kimse inanmıyor, alternatif hesaplamalar yapılıyor. Şimdi de normal şartlar altında bu enflasyonist ortamda bırakın 2 kere, yılda 4 kere artırılması gereken asgari ücretin yılda 1 kere artırılacağını gördük. En düşük emekli maaşı 2002 yılında iktidara geldiğinizde yaklaşık, asgari ücretin 1,5 katıyken şimdi yarısı seviyesine düşmüş.

Emekli maaşlarını artıralım, refah payını artıralım

Önerimiz şu: Gelin en azından en düşük emekli aylığını şu anda asgari ücrete eşitleyelim, arkasından da daha da yukarıya doğru çıkartalım çünkü asgari ücret ortalama ücret oldu memlekette. Dünyanın her yerinde çalışanların yüzde 3’ü, yüzde 4’ü, yüzde 5’inin çalıştığı -adı üzerinde- asgari, en az ücret; bugün Türkiye’de asgari ücret civarıyla birlikte belirlediğimiz zaman çalışanların yarısından fazlasının ücreti hâline geldi. Emekli maaşlarını artıralım, refah payını artıralım; bunları oturup da bir kişinin, vereceği karara bırakmayalım. Genel olarak ücretler seviyesini yukarı çıkarmak zorundayız.

Planda da OVP’de de, Türkiye yüksek katma değerli mal üretecek, teknoloji yoğunluğunu artıracak, dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm… Ama bunların hepsi daha nitelikli bir emek gerektiriyor, ücret seviyelerinin yukarıya çekilmesini gerektiriyor. Bunları yapmadığınız zaman Türkiye nasıl çağ atlayacak? Bölüşüm ilişkilerini bozmuşsanız üretim ilişkilerinde, üretimde, yatırımda bir sıçrama yapma şansınız yok. Yoksa düşük, emeğe dayalı, emek yoğun sanayilerde, tekstilde, gıdada…

Tabii, oralarda da var olacağız ama oralarda kalacağız. Temel anlamda ihracatımız, üretim ve ihracat dinamiğimiz, biz bunun üzerinden gidecek diyorsak o başka ama Türkiye bununla rekabet edemez. Türkiye’nin rekabet etmesi için yüksek katma değerli, teknoloji yoğunluğunu artıran, çalışma hayatının ILO standartlarına uygun olduğu, sendikalaşma oranının bugünkü gibi yüzde 15 değil, büyük bir kesiminin sendikalı çalıştığı, kayıt dışılığın ortadan kaldırıldığı, nitelikli emeğe dayanan ve aynı zamanda reel ücretler seviyesinin yükseldiği bir yapıya ihtiyaç var.

Sabit gelirli kesime reva görülen muameleleri kabul etmiyoruz…

Türeli mevcut sistem hakkında “Reel ücretler seviyesi düşüyor. Bugün, ne asgari ücret rakamını ne de, emekliye verilen zam oranını kabul etmiyoruz, bugünkü mevcut sistem içinde geliriyle, sabit gelirli kesime reva görülen muameleleri kabul etmiyoruz. Türkiye bunu değiştirmek zorundadır, ülke kaynaklarını buralara kullanmak zorundadır. Hem üretimi artıracak hem bölüşümü düzeltecek politik bir perspektife ihtiyaç vardır. Bu anlamda, bu önümüze gelenler bir imkândır. Biz önerilerimizi söyledik. Bunların yapılması için de en önemli yer Parlamentodur. Burası Parlamento, burası Türkiye’nin bütün sorunlarının tartışıldığı bir yerdir.” diyerek sözlerini tamamladı…

Bu post CHP’Lİ TÜRELİ: “İŞSİZLİK FONU DUBLE YOLLAR İÇİN KULLANILDI, TÜRKİYE DE 3.5 MİLYON DEĞİL 9 MİLYON İŞSİZ VAR…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.