Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, merkez üssü Tuşba olan 5.2 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi. Depremin, 7 kilometre derinlikte meydana geldiği belirlendi.

Çevre illeri de sallayan deprem akıllara yine Van’da 23 Ekim 2011’de meydana gelen 7.2’lik büyük depremi getirdi. Deprem uzmanları ise kritik değerlendirmelerde bulundu.

DİRİ FAY HATTI VAR MI?
Jeolog Prof. Dr. Okan Tüysüz, bölgedeki son gelişmeleri NTV yayınında değerlendirdi. Prof. Dr. Tüysüz, depremin yüzeye yakın olmasından dolayı şiddetli hissedildiğini dile getirdi.

“Bölgede 4,2 büyüklüğüne varana artçıların olmasını bekliyoruz” diye konuşan Tüysüz, “Genellikle ilk 3 günde olabilecek artçılar söz konusu. Hasar görmüş yapıların yetkili tarafından incelenip girilmesi gerekiyor” uyarısında bulundu.

Bölge yakınında küçük faylar olduğundan bahseden Tüysüz, “Bu depremin olduğu bölgede haritalarda diri fay hattı göstermiyor. 5.2 büyüklüğündeki deprem, çevre illerde de hissedildi. Bu bölgede deprem olması bizim için şaşırtıcı değil” dedi.

BÜYÜK DEPREM BEKLENTİSİ VAR MI?
Tüysüz, bu bölge için büyük deprem beklentisi içinde olmadığını da sözlerine ekleyerek, “Bölgede çok sayıda fay var. Ne zaman deprem üreteceği konusunda net bir bilgi yok” açıklamasında bulundu.

Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerif Barış ise bu sabah meydana gelen depremin 2011’deki büyük depremin olduğu bölgenin daha kuzeyinde gerçekleştiğini söyleyerek, “O depremlerin aktardığı gerilimlerin olduğu bölgede gerçekleşen bir deprem” dedi.

“Bu tür depremlerin ana fay dediğimiz büyük faylarda olmadığını hatırlatmak önemli” diyen Barış, “İnsanlar tedirgin olup daha büyük bir deprem içerisine girebilirler ama sismolojik açıdan bunu söylemek mümkün değil” şeklinde konuştu.

Bölgedeki artçıların 4.2 büyüklüğüne kadar çıkabileceğini ve bir ay boyunca sürebileceğini söyleyen Barış, bu durumun gayet normal olduğunu belirterek, tedirgin olunmaması gerektiğini ifade etti.

Şerif Barış, Van’da daha büyük bir deprem olup olmayacağına yönelik soruyu da yanıtladı.

“Daha büyük bir deprem bunun arkasından gelir mi, bunu sismolojik olarak söylemek mümkün değil” ifadesini kullanan Şerif Barış, “Daha önceki 7,2 depremi öncü bir deprem olmadan meydana geldi. Türkiye’deki depremlerin yüzde 95’i büyük deprem oluyor, artçıları devam ediyor. Bu bölgede daha önceki depremde bir öncü yoktu” diye konuştu.

Bölgedeki yapı stokuna dikkat çeken Barış, “Bölgede derme çatma yapılar var. Basit yapılarda hasar yapabilir. Merkez üssüne yakın köylerde orta hasar beklenebilir” dedi.

‘7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM ÜRETEBİLİR AMA…’
Korkutan depreme ilişkin bir değerlendirme de Prof. Dr. Naci Görür’den geldi. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Görür şunları kaydetti:

“Bugün Van-Yeşilköşk Fay zonları arasında, Van’da 5,1 deprem oldu. Bu zon bir bindirme zonu. Daha önce depremin olduğu bir yer. 7 büyüklüğünde deprem üretebilir ama bu büyüklükte yeni bir deprem beklemiyoruz…”

Kaynak: Gerçek Gündem

Bu post VAN’DA BÜYÜK DEPREM BEKLENTİSİ VAR MI?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Tüysüz, Marmara Denizi çevresinde geçmişte büyük depremlerin meydana geldiğini, gelecekte de yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu ifade ederek, “Özellikle 7’nin üzerine çıkabilecek bir deprem olasılığı var” sözlerini sarf etti.

Marmara’da meydana gelen depremlerin tarihsel belgelerde geniş biçimde yer aldığına da dikkat çeken Tüysüz, meydana gelen depremlerin, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden beri kaydedildiğini ifade etti.

Tüysüz, “Gelecekte deprem olur mu? Gelecekte olacağına da kesin diyebiliriz” sözlerini sarf etti.

“7 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREM OLASILIĞI HER ZAMAN VAR”
Marmara’da 1509 ve 1766 depremlerinin meydana geldiği bölgede yeniden büyük bir depremin yaşanacağını vurgulayan Tüysüz, “Olası en büyük deprem 7,2–7,3 büyüklüğünde olabilir. Daha küçük depremler de yaşanabilir ancak 7 büyüklüğündeki deprem olasılığı her zaman varlığını koruyor.” diye konuştu…

Kaynak: Yeniçağ

Bu post TÜYSÜZ: “7 BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREM OLASILIĞI HER ZAMAN VAR…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Araştırmada, 2011, 2012 ve 2019 yıllarındaki depremler ile nisan ayında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki sarsıntının birlikte ele alındığı belirtildi. Bu sismik hareketliliğin, İstanbul’da 7,0 ve üzeri büyüklükte bir deprem olasılığını artırabileceği vurgulandı. Bilim insanları, depremin kesin zamanının öngörülemeyeceğini ancak riskin devam ettiğini ifade etti. Çalışmada ayrıca, İstanbul’da 6.0’dan büyük bir depremin ciddi hasarlara yol açabileceği uyarısı yer aldı.

Prof. Dr. Okan Tüysüz, konuyla ilgili olarak NTV canlı yayınında çalışmayı değerlendirdi.

‘İSTANBUL DEPREMİNİ ÖNE ÇEKMİŞ OLABİLİR’
Prof. Dr. Okan Tüysüz, 23 Nisan’da İstanbul’da yaşanan 6.2 büyüklüğündeki depremin, beklenen büyük İstanbul depreminin zamanlamasını öne çekmiş olabileceğini dile getirdi. Bu depremin ardından meydana gelen artçı sarsıntıların doğu yönünde ilerlediğini belirten Tüysüz, söz konusu hareketin Adalar ve Avcılar açıklarında bulunan kilitli faylar üzerinde ek stres oluşturduğunu söyledi.

‘OLMAYACAK’ SÖYLEMLERİNE KARŞI ÇIKTI
Tüysüz, sosyal medyada sıkça dile getirilen “Marmara’da deprem olmayacak” yönündeki iddiaların bilimsel bir dayanağının bulunmadığını vurguladı. Marmara Bölgesi’nde yaşanan son büyük depremin 1766 yılında gerçekleştiğini hatırlatan Tüysüz, artçı depremlerin doğuya doğru ilerlemesinin bölgede yeniden stres birikimine işaret ettiğini ifade etti.

İstanbul’un büyük bir depreme karşı mutlaka hazırlıklı olması gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Okan Tüysüz, kentte yaklaşık 1 milyon 200 bin bina bulunduğunu söyledi. Kentsel dönüşümün önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmayacağını belirten Tüysüz, toplumun deprem öncesi ve sonrası süreçlere yönelik bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Düzenli tatbikatların hayata geçirilmesinin de hayati önemde olduğunu dile getirdi.

MARMARA KIYISINDAKİ YERLEŞİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA
Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan bölgelerin daha şiddetli sarsıntılar yaşayabileceğine dikkat çeken Tüysüz, özellikle eski dere yatakları ile zemin yapısı zayıf alanlarda yapı kalitesinin kritik önem taşıdığını söyledi. Tüysüz, bu bölgelerde yapılacak her türlü yapılaşmada zemin etütlerinin ve mühendislik hizmetlerinin titizlikle uygulanması gerektiğini vurguladı…

Kaynak: NTV

Bu post TÜYSÜZ: “6.2’LİK DEPREM BÜYÜK DEPREMİ ÖNE ÇEKMİŞ OLABİLİR, İSTANBUL DEPREMİNE HAZIRLIKLI OLUNMALI…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

MARMARA DEPREMİNİ ETKİLER Mİ?…
CNN Türk’e bilgi veren Prof. Dr. Şener Üşümezsoy: “100 km’lik bir yüzey yırtılıyor yaklaşık olarak. 10-15 km daha yırtılma olmuştu. Burası artçıların güneye doğru büyümesi yeni bir fay düzlemine doğru. Artçıların sürekli güneye doğru büyümesi yeni bir fay düzlemi var demiştik. Sındırgılılar, bundan daha büyük bir deprem beklemesinler. Bu deprem daha önceki Balıkesir Sındırgı depreminin bir parçası. Şifonyerin çekmeceleri gibi. Biri kırıldıktan sonra diğeri de kırıldı. Artçı değil, tetiklediği deprem. Simav’daki depremlerde kuzey güney hattında oluşan depremler. Ama deprem fırtınası şeklinde. Bu deprem artçı bir deprem değil. Tetikleyici bir deprem. Bu deprem Marmara depremini etkilemez.”

‘HASARLI EVLERDEN UZAK DURUN…’
X hesabından açıklama yapan Prof. Dr. Naci Görür: “Aktaş-Sındırgı/Balıkesir’de bir deprem oldu. Bu bölge bir grabenin (Gediz) kuzey horstu. Bu horst parçalanıyor. Zaten parçalanarak üzerinde KKD grabenlerin gelişmiş olduğu horst (Gördes, Demirci, Selendi, Uşak) deprem üreterek parçalamaya devam ediyor. Hasarlı evlerden uzak durun.”

Sosyal medya hesabından bilgi veren Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan: “Edinilen bilgilere göre Sındırgı‘da daha önceki M6,1 depremde az orta hasar görmüş yapılardan en az 3-4 tanesi yıkılmıştır. Sındırgı‘da yapı yıkımları için eşik değer 6,2’dir. Ne var ki önceki depremde yapılar yorulduğu için yıkım eşik değeri aşağı inmiştir. Artçı depremler en az 2 ile 3 ay sürecektir. Bu depremin arkasından daha büyük bir depremin gelip gelmeyeceği konusuna gelince; bunu bilimsel olarak söylemek mümkün değildir.”

‘DAHA BÜYÜK DEPREM BEKLENMİYOR…’
Habertürk TV’ye katılan Prof. Dr. Okan Tüysüz: “6,1 önemli enerji yayan bir deprem. Burada meydana gelen deprem büyüklüğü atom bombası kadar güçlüdür. Geniş bir alanda hissedilmesi gayet doğaldır. Bu depremin ardından daha büyük bir deprem beklemiyorum…”

Kaynak: Gerçek Gündem

Bu post DEPREMİN DAHA BÜYÜĞÜ GELİR Mİ, MARMARA RİSK ALTINDA MI?… UZMANLAR YANITLADI… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Akıllara “İstanbul’da yeni bir deprem olur mu?” sorusu gelirken Prof. Dr. Okan Tüysüz, konuya ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

SON GÜNLERDE ARTAN DEPREMLER NEYE İŞARET?…

İstanbul’da 23 Nisan’da gerçekleşen 6,2 büyüklüğündeki deprem panik yaratmıştı. Son günlerde ise Marmara Denizi’nde art arda sarsıntılar gerçekleşiyor.

2 Ekim’de Marmara Denizi’nde, Tekirdağ’ın Marmaraereğlisi ilçesi açıklarında meydana gelen 5 büyüklüğündeki deprem İstanbul’da da hissedilmişti.

Bugün ise saat 13:33’te yine Marmara Denizi’nde, Silivri’nin 27.11 km açıklarında ve 9.9 km derinlikte 3.6 büyüklüğünde bir deprem oldu.

TÜYSÜZ’DEN HARİTALI PAYLAŞIM…

İstanbul’da hissedilen son depremin ardından Prof. Dr. Okan Tüysüz, 1-9 Ekim 2025 tarihleri arasında Marmara Denizi içerisinde meydana gelen depremlerin dağılımını gösteren haritayı paylaştı.

Haritada kırmızı çizgilerin diri fayları gösterdiğini belirten Tüysüz “Depremlerin yoğunlaştığı yer Orta Marmara Çukurluğudur” dedi.

“BURADAKİ ÇUKURLUK KENARLARINDA ÇOK SAYIDA KISA FAYLAR VARDIR…”

Tüysüz, Orta Marmara Çukurluğunun Kuzey Anadolu Fayının ana (kuzey) kolu üzerinde fayların etkinliği sonucunda geliştiğini ifade ederken “Buradaki çukurluk kenarlarında çok sayıda kısa faylar vardır, 2 Ekim’deki ve bugünkü deprem olasılıkla bu faylar tarafından oluşturulmuştur” değerlendirmesinde bulundu…

Kaynak: Yeniçağ

Bu post SON GÜNLERDE ARTAN DEPREMLER NEYE İŞARET?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Sındırgı’da gece 00.05’te 4,9 ardından saat 12.02’de 4,5 büyüklüğünde iki deprem daha oldu.

Gece yaşanan sarsıntı, başta İstanbul ve İzmir olmak üzere birçok şehirde hissedildi.

Art arda yaşanan sarsıntılar, “Daha büyük deprem beklentisi var mı?” sorusunu da beraberinde getirdi.

NTV yayınına katılan Prof. Dr. Okan Tüysüz, merak edilen soruya dikkat çekici yanıtlar verdi.

“ALIŞILAGELDİK BİR DURUM DEĞİL”
10 Ağustos’dan bu yana bölgede 10 bin 50 civarında deprem olduğunu söyleyen Okan Tüysüz, bu sayının 6,1 büyüklüğündeki bir deprem için alışılageldik bir sayı olmadığını söyledi.

Artçı sarsıntıların dağılımlarının incelendiğinde, bu depremlerin önemli bir kısmının 6,1’lik ana şokun güneyinde kümelendiğini söyleyen Tüysüz, “Bu da alışılageldik bir durum değil.” ifadesini kullandı.

“Burada bilmediğimiz bazı olağan olmayan olaylar var.” diyen Tüysüz, üç ihtimalden bahsetti.

“Özellikle Sındırgı’nın güneyinde bugünkü depremin de meydana geldiği alanda ya bizim yüzeyde görmediğimiz bir takım faylar var, ya burada jeotermal olarak sıcak suların bir hareketi var” diyen Tüysüz, “Ya da magma hareketleri var.” şeklinde konuştu.

Bu durumun nedeninin anlaşılabilmesi için bölgenin ayrıntılı olarak incelenmesi gerektiğini kaydeden Tüysüz, “Yüzeyden yapılan çalışmalarda burada aktif bir fay izlenemiyor. Yeraltı çalışmalarına ihtiyaç var.” ifadelerini kullandı.

“DAHA BÜYÜK DEPREM BEKLENTİSİ VAR MI?”
Okan Tüysüz, NTV yayınında “Daha büyük deprem beklentisi var mı?” sorusunu da yanıtladı.

Bölgedeki artçıların 40 gündür sürdüğüne dikkat çeken Tüysüz, “Olasılıkla bunlar birkaç ay daha devam edecekler. Ancak bölgede büyük deprem yaratacak bir fay olsaydı, bu faylar yüzeye çıkar ve biz bunları belirlerdik.” dedi.

Tüysüz, “Beklentimiz büyük bir deprem olmaksızın, bu sarsıntıların devam etmesidir. Burada 6,1’den daha büyük bir deprem ortaya çıkacağı kanaatinde değilim.” ifadelerini kullandı…

Kaynak: NTV

Bu post TÜYSÜZ: “10 BİN 50 CİVARINDAKİ DEPREM ALIŞILAGELDİK BİR DURUM DEĞİL…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Kandilli Rasathanesi ise depremin büyüklüğünü 4, derinliğini ise 4.4 olarak kaydetti.

‘HAFTALARCA SÜREBİLİR’
Depremin ardından Prof. Dr. Okan Tüysüz, “Marmara Denizi içerisinde 4 ve altı büyüklükteki depremler haftalarca sürebilir” uyarısında bulundu…

Kaynak-Gerçek Gündem

Bu post TÜYSÜZ: “4 VE ALTI BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ DEPREMLER HAFTALARCA SÜREBİLİR…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Tüysüz, tv100’de Kübra Par’la Ana Haber’de depremle ilgili merak edilenleri yanıtladı.

‘BAŞKA DEPREMİ TETİKLEME OLASILIĞI ZAYIF’
Prof. Dr. Okan Tüysüz açıklamalarında şu ifadelere yer verdi

“Bu depremin başka bir depremi tetikleme olasılığı zayıf. Ama Marmara’da büyük bir deprem beklentisi var, bu depremde bu beklentiyi değiştirmedi. 17 Ağustos’tan beri bu bölgede zaten kaymakta olan yere bir yüzde 15’lik bir stres transferi bir tetikleme daha oldu, olacak depremi de öne çekti.

Dün 6.2’nin olduğu noktayla aşağı yukarı Yalova açıklarına kadar olan kesimde 80-90 km’lik bir fayın kırılmasını bekliyoruz. Bunu 17 Ağustos’tan beri bekliyoruz. Yüzde 65 olasılıkla yapılan hesaplamalara göre bunun 30 yıl içinde olacağı hesaplanmıştı daha sonra ki hesaplamalarda bu olasılık yüzde 49’a kadar geriledi. Ama bu olasılık sıfırlanmadı bu yüzde 49’luk olasılık da çok büyük ve önemli olasılık.

Bundan dolayı bizim Marmara’da büyük deprem beklentimiz devam ediyor. Depremle mücadele tek başına olacak bir iş değil. Hem kişi olarak hepimizin mücadele etmesi gerekiyor, yerel idarenin, ailenin, mahalli idarenin ve merkezi idarenin bu konudaki aksaklıkları gidermesi gerekiyor…”

Kaynak: tv100

Bu post BÜYÜK İSTANBUL DEPREMİ TETİKLENDİ Mİ?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

17 Ağustos 1999’daki deprem sonrası İstanbullunun ana gündem maddelerinden biri her zaman deprem gerçeği oldu. Zaman zaman unutulsa da bu gerçeklik her zaman kendini İstanbul’a hatırlattı. 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından İstanbul’u bekleyen büyük deprem bir kez daha gündeme geldi.

Merkezi ve yerel yönetimler, 6 Şubat depremlerinin sıcaklığıyla hızla harekete geçmiş olsa da İstanbul için yürütülen çalışmaların hangi noktada olduğu henüz net olarak bilinmiyor. İstanbulluyu dün sokaklara döken 6.2 büyüklüğündeki deprem ise akıllarda birçok soru işareti bıraktı. Bu soru işaretlerine deprem uzmanlarının açıklamalarından yanıt bulmaya çalışan vatandaşların aklı daha da karıştı.

İstanbul’u büyük bir depremin beklediğine dair açıklamalar bir kenarda dururken; depremden sonra yaşanacak kaos ortamının ikinci tehlikeyi oluşturacağı biliniyor. Böyle bir durumda ise en kritik önemdeki şey doğru ve net bilgiye erişim olacak…

KİME İNANACAĞIZ?
Dün İstanbullular bilgi yığınları içerisinde kaldı fakat hangi bilginin doğru olduğu halen tartışmalı. Deprem uzmanları hem sosyal medya hesaplarından hem canlı yayınlarda hem de verdikleri demeçlerde birbirinden çok farklı görüşler ortaya koydu. Öyle ki uzmanların yorumları tüm Türkiye’de yeni tartışmaların da kapısını araladı.

Tartışmalardan biri deprem uzmanları arasındaki “Sen doğru söylemiyorsun, ben doğru söylüyorum” düzeyinin ötesine geçemese de tartışmaların en önemlisi yine vatandaşın sorduğu sorulardan ortaya çıkıyor: KİME İNANACAĞIZ?

DEPREM UZMANLARI NASIL YORUMLADI?
Gelin şimdi İstanbul’daki 6.2 büyüklüğündeki depremden sonra uzmanların yaptığı yorumları inceleyelim:

İlk olarak Prof. Dr. Naci Görür’den başlayalım. Naci Görür, tüm Türkiye için güvenilirliği en yüksek deprem uzmanlarından biri… 2013’te hayatını kaybedene kadar ‘deprem’ denilince akla ilk olarak ‘Deprem dede’ olarak bilinen Ahmet Mete Işıkara geliyordu. Şimdi ise akıllardaki ilk isim Naci Görür.

Prof. Dr. Naci Görür: İstanbul’da Marmara Denizinde, Kumburgaz fayı üzerinde çok deprem oluyor. Değişik büyüklükte. Bunlar Marmara’da beklediğimiz büyük deprem değil. Bunlar bu fayın biriktirdiği stresi artırıyor. Yani kırılmaya zorluyor. Burada asıl deprem daha büyük ve 7’nin üzerinde olacak.

Prof. Dr. Celal Şengör: 6,2’lik bir depremin kendisinden küçük artçıları olması beklenen bir durumdur. Ancak devamında 6,2’den büyük bir deprem ya da depremler olursa bunun İstanbul’da beklenen büyük depremin öncüleri olabileceği ihtimali daha güçlenir. Öncüyse de 10 sene sonra olacak depremin mi öncüsü 10 dakika sonra olacak depremin mi bunu bilemeyiz.

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy: Başka deprem riski yok. Marmara’da bitti depremler.

Prof. Dr. Cenk Yaltırak: Son 1500 yılda insanları korkutan ve paniğe yol açan depremlerin olduğu bir bölgedeyiz. Bu tür depremler aynı 1935 Marmara Adası, 1963 Çınarcık, 2019 Silivri depremleri gibi depremlerdir. Şimdi beklenen deprem/depremler ise aynı son 1500 yıldaki 38 depremin en sonuncuları 1912 ve 1999 gibi yıkıma sebep olacaktır. ‘Yarın deprem olacak’ veya ‘Artık olmayacak’ demek Marmara Bölgesi gibi onlarca fayla dolu bir yerde anlamlı bir bilgi değildir.

‘Bütün eski evleri yıkalım, yeni ev yapalım’ doğru bir iş değildir. Yapılması gereke doğayı doğru anlamak doğru bir strateji, depreme bilim ve teknolojinin en son hali ile hazırlanmaktadır. TV’lerde yüzlerce yorum göreceksiniz. Bu yorumu dahi yapmak için çalışma arkadaşlarımla değerlendirip ne söylenebileceğine karar verdik. Kısaca fayları kovalara benzetirsek bu kovalar dolu. Roma atasözü der ki ‘Kovayı taşıran son damla değil, içindeki sudur.’ Bizler zaten kırılma eşiğine gelmiş faylara ‘Yarın olacak’ veya ‘Olmayacak’ sözlerinin bilimsel bir anlam ifade ettiğini düşünmüyoruz.

Prof. Dr. Şükrü Ersoy: Artçı şoklar bir süre daha devam edebilir. Bir haftalık sürece yayılabilir. Dünküler baya güçlüydü. Bundan sonra büyür mü küçülür mü, cevap vermek kolay değil. Deprem aktivitesi süreci içindeyiz. Bu depremler olmaya devam edecek. Dağılımda bir değişiklik olursa farklı yorumlanabilir.

Bilimde bu tartışmalar her zaman olur. Veriler üzerinden konuşmak gerekir. Marmara’da bağımsız olarak Kuzey Anadolu Fayı’nın deprem yaratma kapasitesi maksimum 8 büyüklüğünde. Marmara Denizi içinden geçen Kuzey Anadolu Fayı’nın da bunun devamı olduğunu düşündüğümüzde, Marmara Denizi içinde deprem büyüklüğünün ‘6.5’i geçmez’ denmesi çok anlaşılabilir bir şey değil. Çünkü deprem oluşturma kapasitesi var. 6.2’den sonra yeni daha büyük bir deprem meydana gelebilir mi bunu bilemeyiz. Artçıları izleyerek belki bir şeyler söyleyebiliriz.

Büyük İstanbul depreminin enerjisini bir miktar düşürmüş olabilir. 7.2 büyüklüğünde bir deprem bekliyorsak bunun sadece 32’de 1 kadar enerjisini almıştır. 6.2 yani en az 31 tane daha 6.2 büyüklüğünde deprem olacak ki bu enerjiyi alacak. Bu enerji fay zonu üzerinde var, hemen 6.2’den sonra bu enerjinin çıkacağını söylemek bir kehanet olur. Kumburgaz Fayı 40 kilometrelik bir parça. Özellikle tamamı üzerinde değil. 11 kilometrelik kısımda gelişiyor. Bunun dışında fazla yorum yapmamak gerek, izleyip görmeliyiz.

Prof. Dr. Hasan Sözbilir: Bu deprem büyük İstanbul depremi değil, o fayın üzerindeki bir deprem. Küçük ölçekli bir fay kırıldı. Onun da bir kısmı kırıldı. Fay eğer parça parça bu tarz depremlerle kırılırsa büyük İstanbul depreminin oluşma olasılığı azalır. Gerçekleşme olanağı azalır. Çünkü kırılacak fay kalmaz. Gelecekte de fayın bu büyüklükteki depremlerle kırılması iyi olur.

Prof. Dr. Okan Tüysüz: Büyük deprem beklediğimiz Kuzey Anadolu Fayı’nın batı ucu üzerine denk geliyor. Bir süre izlememiz gerekiyor. Daha küçük depremler olursa bağımsız depremler olduğu yönünde konuşacağız. Şu aşamada söyleyebileceğimiz çok fazla bir şey yok. Bu büyüklükteki bir depremin daha büyüğünü tetikleme olasılığı zayıf. Bu depremin arkasından 5’lik bir deprem beklenebilir. 4’lük bir öncüyle başladı, 6 ile devam etti. Arkasından 5 ve daha küçük depremler olası.

Prof. Dr. Osman Bektaş: 7’den büyük bir deprem beklentisi vardı İstanbul’da netice itibarıyla şu an olan 6,2’lik deprem bizim öngördüğümüz, burada olabilecek en büyük deprem. Neden? Çünkü fay bu bölgede orta büyüklükteki bir deprem enerjisinden daha fazla bir deprem enerjisi biriktirmiyor. Fayın bu özelliğine biz ‘krip’ Türkçesi ‘sürüklenme’ diyoruz. İzmit’te 7’den büyük bir deprem üretti orada fay kilitlendi, başka bir deyişle büyük bir deprem enerjisi biriktirebiliyordu ama son yapılan çalışmalarda 2017’den sonra Japonların ve Almanların yaptığı çalışmalar şunu gösterdi ki Orta Marmara fayı 7’den küçük deprem enerjisi biriktirme özelliğine sahip. Dolayısıyla bu deprem beklenen bir deprem, olağan bir deprem ve bundan daha büyük bir deprem ben şahsen beklemiyorum. Ancak bu deprem hem Doğu’ya hem Batı’ya stres transferi yaptı. Doğu tarafında adalar fayı var 1963 yılında kırıldı o bizi rahatlatıyor. Batı’da ise 1912’de kırılan bir fay var o da bizi rahatlatıyor ama olabilecek olan bir deprem Marmara’da yine tekrarlıyorum 7’den küçüktür.

Prof. Dr. Murat Utkucu: Bu deprem, beklenen İstanbul depreminin habercisidir. Yani bugün olsa sürpriz değil, 30 yıl sonra olsa da sürpriz değil. Bu konuda bir tarih verilemez. Yani bu deprem oldu, o zaman büyük deprem hemen olacak, böyle bir şey yok.

Prof. Dr. Mehmet Fatih Altan: İstanbul depreme hala hazır değil ve böyle büyük depremlerde de yıkımlar olur. Bu deprem bize şunu vermeli, veriler 6,2 şeklinde. 6’nın üzerindeki depremler büyük depremlerdir. Bundan sonra gelecek büyük deprem olabilir, daha büyük deprem de gelebilir. İkiz depremler vardır, Kahramanmaraş depremlerinde bunu yaşadık. 1999 depreminde de aynı şekilde ikiz deprem yaşadık. Bu gece ve bundan sonraki bir hafta daha dikkatli olmamız gerekir. Bir büyük deprem daha oluşması ihtimalini göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Eğer bu bağımsız depremse, artçıları da küçük olmaz, 6,2’den küçük olmak kaydıyla 5,9 bile olabilir.

Doç. Dr. Yurdakul Aygörmez: Bu depremin öncü ya da ana deprem olup olmadığı şu an bilinemez. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nda olduğu biliniyor ama tam olarak bilinemez. Daha sonra belli olabilir.

Prof. Dr. Sedat Türkmen: Depremin meydana geldiği yer Marmara Denizi’ndeki fay hattının içerisinde olan bir kırık hat ama büyük Marmara depremi endişesi hala sürüyor çünkü fayın uzunluğu Marmara Denizi boyunca uzanıyor. Büyük Marmara depremi 7’nin üstünde bekleniyor. Bu kırık hattı Silivri açıklarında yer alan daha önce de sürekli küçük depremler oluşturan bir eklem yeri. Burada da beklenen bir depremdi bu. Büyük Marmara depremi henüz olmadı.

BİR DEPREMİ BU KADAR FARKLI YORUMLAMAK MÜMKÜN MÜ?
Yukarıda görüşlerine yer verdiğimiz deprem uzmanlarının kimisi meydana gelen depremin büyük İstanbul depremini tetikleyeceğini söylerken, kimisi bu deprem sonrası İstanbul için büyük deprem riskinin bittiğini belirtiyor. Peki depremin büyüklüğü, hangi fayda gerçekleştiği bilimsel bir gerçek olarak karşımızda dururken deprem uzmanlarının yorum farklılıkları neden kaynaklanıyor? Bir depremi bu kadar farklı yorumlamak mümkün mü?

BELİRSİZLİK VE KOMPLEKS YAPI
Görünen o ki bu sorunun cevabı uzun ve katmanlı… Fakat temeli ise belirsizliğe dayanıyor. Şöyle ki depremlerin gerçekleştiği fay hatlarının her biri farklı bir davranış modeli gösteriyor. Fay sistemlerinin karmaşık ve kompleks yapısı da bu belirsizliği besliyor. Deprem uzmanları, meydana gelen depremlerden geleceğe yönelik tahminlerde bulunurken ise farklı modelleme yöntemlerine başvuruyor. Uzmanlar, bu yorumları geliştirmek için fay hattının geçmiş aktivitesine, sismik boşluklara, yer kabuğunun gerilim birikimine ve deprem sonrası gerçekleşen enerji transferine bakıyor. İşte deprem uzmanlarının yorum farklılıkları kullandıkları yöntemlerden kaynaklanıyor.

BİLİMSEL YAKLAŞIM FARKLILIKLARI
Bir diğer kilit nokta ise sismolojinin (deprem bilimi) sahip olduğu alt disiplinler… Bazı uzmanlar istatiksel modellere, bazıları jeolojik bulgulara, bazıları ise deprem sonrası stres transferi hesaplamalarına bakarak yorumlarda bulunuyor. Bu durum, uzmanların yorum farklılıklarının nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

DENEYİMLER
Öte yandan yorum farklılıklarında etkili olan bir diğer şey ise deneyimler… Her uzman, yorumunu yaparken kendi araştırma alanından, kullandığı modellerden ve geçmiş deneyimlerinden faydalanıyor. Örneğin, bir uzman tarihsel deprem verilerine ağırlık vererek riskin arttığını söyleyebilirken, başka bir uzman son depremin enerji boşaltımıyla riskin azaldığını düşünebilir. Bu, bilimsel bir çelişkiden ziyade aynı verilerin farklı mercekler altında yorumlanması olarak görülebilir.

FARKLI PARAMETRELERLE FARKLI YORUMLAR…
Başta sorduğumuz soruya geri dönecek olursak… Bir depremi bu kadar farklı yorumlamak mümkün mü? Farklı parametrelerin varlığı kabul edildiğinde, evet mümkün. 6.2 büyüklüğündeki bir depremin hangi fay segmentinde olduğu, derinliği, mekanizması gibi veriler kesin olsa da, bu depremin gelecekteki depremler üzerindeki etkisi olasılıksal bir değerlendirme gerektiriyor. Deprem uzmanları, bilimsel verilerden yola çıksa da farklı varsayımlar ve modeller kullandığı için farklı yorumlar ortaya çıkıyor.

KENDİNİZİ YANLIŞ BİLGİDEN NASIL KORURSUNUZ?
Peki vatandaşlar depreme ilişkin bu kadar farklı yorum ortadayken kendisini yanlış ve eksik bilgiden nasıl koruyabilir? Bunun için her kişi aşağıdaki 6 adımlı otokontrol yöntemini kullanabilir:

Kaynağı sorgulayın…
Kim söylüyor? Nerede söylüyor? Kurumsal bir bağlılığı var mı? Önünüze bir açıklama düştüğünde bu açıklamayı yapan uzmanın gerçekten bir uzman olup olmadığını kontrol edin. Açıklamayı yaptığı platforma bakın. Sosyal medya platformlarında tanınmış biri olmak herhangi bir konu hakkında otorite olmak için yeterli değil. Mevcut açıklamayı yapan kişinin kurumsal yapılarla bir ilişkisinin olup olmadığına bakın. Bu size o kişinin alanında yetkin biri olup olmadığına dair ipuçları verecektir.

Eleştirel okuma yapın…
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi deprem, bilimsel bir gerçeklik olsa da hakkında yapılacak yorumlar yüzde 100 kesinlik içeremez. Bu nedenle ‘kesin’ olarak söylenen her açıklamaya şüpheyle yaklaşılmalı. Korkuya sevk eden ya da umut veren açıklamaların dikkat çekmek için yapıldığı unutulmamalı. Çünkü bilimsel açıklama nötrdür ve veri içerir. İkisinin farkını göz önünde bulundurun. Eğer mevcut açıklama çok çarpıcıysa mutlaka ikincil bir kaynaktan doğrulatın.

Bilimsel kavramları öğrenmeye çalışın…
Sismoloji, depremi inceleyen bir bilimdir. Bu yüzden depreme ilişkin en doğru bilgiye ulaşmak, doğru ve yanlış açıklamaları ayırt etmek için temel düzeydeki bilimsel kavramları öğrenmek önemli.

Sosyal medya, yanlış ve eksik bilginin en çok dolaşıma sokulduğu ve üretildiği yer. Bu nedenle sosyal medyadaki herhangi bir paylaşıma inanmadan ya da o paylaşımı yaymadan önce ‘fren’ mekanizmasını çalıştırın. ‘Fren’ mekanizması için kendinize şu soruları sorabilirsiniz: Bu bilginin kaynağı nedir? Diğer uzmanlar bu konu hakkında ne söylüyor? Bu paylaşım panik yaratıcı mı yoksa bilgilendirici mi? Eğer bu sorulara cevap bulamıyorsanız doğrulama platformlarından yardım alabilirsiniz.

Farklı uzmanları karşılaştırmalı olarak takip edin…
Herhangi bir konuda uzman görüşüne ihtiyacınız varsa bunu tek kaynaktan yapmayın. Birden fazla uzmanı takip edin ve uzmanların açıklamalarını birbirleriyle karşılaştırın. Yapılan açıklamaların ‘yorum’ olduğunu unutmayın ve bilimsel çeşitlilik olarak görün.

Özellikle deprem gibi konular, kendisini hızla güncelleyen konulardır. Bu konuda bir açıklama, bilgi, haber takip ediyorsanız bilgilerinizi sürekli güncel tutun…

Kaynak-Gerçek Gündem

Bu post İSTANBUL SALLANDI, KAFALAR KARIŞTI, TÜM UZMANLARDAN FARKLI SESLER ÇIKTI!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

NTV canlı yayınına bağlanan Prof. Dr. Okan Tüysüz, depremle ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Bursa’nın, diri fay hattı üzerinde bulunan 24 il arasında yer aldığını hatırlatan Tüysüz, “Diri fay, geçmişte 6 ve üzeri büyüklükte deprem üretmiş ve gelecekte de üretme potansiyeli olan faylar anlamına geliyor. Bursa, deprem potansiyeli olan illerimizden biri. Bu nedenle yaşanan sarsıntı, daha büyük bir depremin habercisi olmasa da uyarıcı bir nitelik taşıyor” ifadelerini kullandı.

Tüysüz, Bursa’nın geçmişte büyük depremler yaşadığını hatırlatarak, “Bursa, geçmişte 7 büyüklüğüne yakın iki önemli deprem yaşamış bir bölge. Bu depremler, yangınlarla birleşerek ciddi hasarlar yaratmıştı. Bugünkü depremin olduğu fay, Marmara Depremi’ni beklediğimiz Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın kuzey koluna uzak” bilgilerini verdi.

ÖNLEM ALMAK ŞART…
Prof. Dr. Tüysüz, Bursa’nın içerisinden diri fay hattı geçtiğini ve bu gerçeğin her zaman göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı. “Şu anlamda Bursa’ya uyarıcı olması lazım; içerisinden fay geçen bir ilimizdir. Bütün bu çalışmaların sonucu önlem almaya dayanıyor” dedi…

Kaynak: NTV

Bu post Bursa Depremi Sonrası Yerbilimci Okan Tüysüz’den Korkutan Uyarı!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.