O dönemde bu sarsıntıların volkanik bir patlamaya mı yoksa büyük bir depreme mi yol açacağı tartışılıyor, uzmanlar ise bunun bir deprem fırtınası olduğunu söylüyordu.

Son dönemde benzer bir deprem fırtınası Balıkesir’de yaşanırken, iki bölgedeki sarsıntıların bağlantılı olup olmadığı da tartışma konusu. Ancak henüz kesin bir bağlantı ortaya konmuş değil.

Bu arada bilim insanları, yapay zeka kullanarak bu sarsıntıların nedenini yüksek doğrulukla belirlemeyi başardı.

Sekiz haftada gerçekleşen yaklaşık 25 bin deprem analiz edildi ve araştırmacılar bunun yer kabuğunun derinlerinde hareket eden magma kaynaklı olduğunu ortaya koydu. Bulgular hakemli bilimsel dergi Science’ta yayınlandı.

Santorini, tarih boyunca en yıkıcı patlamalardan birine, MÖ 1620 civarındaki Minoan Patlaması’na ev sahipliği yapmıştı. Bölge son olarak 1956’da 7.7 büyüklüğünde bir depremle harap olmuştu.

2025’te yaşanan sarsıntılar bu ölçekten uzak olsa da 4,5 büyüklüğünün üzerinde 48 deprem meydana geldi ve acil tahliye planları devreye sokuldu. Yetkililer, bu süreçte depremlerin yanardağ kaynaklı mı yoksa fay kırılması nedeniyle mi gerçekleştiğini araştırıyordu.

Mevcut teknolojiler yüzeydeki titreşimleri ölçebildiği için, yerin derinliklerinde olup bitenleri anlamak zor. Bu noktada devreye makine öğrenimi girdi. Yapay zeka en küçük sarsıntıları bile tespit ederek on binlerce depremden oluşan bir veri tabanı çıkardı.

Bu sayede araştırmacılar, yüzeyin 15 kilometre altında ve Santorini’nin 50 kilometre kuzeydoğusunda gerçekleşen hareketleri tespit etti.

MAGMA DALGA DALGA İLERLEDİ

Araştırmacılar deprem dağılımını inceleyerek sarsıntıların, yer kabuğu içindeki su altı magma haznesinden yatay yönde ilerleyen magma tarafından tetiklendiğini buldu.

Bağımsız araştırmacı ve çalışmanın baş yazarı Anthony Lomax, Kaliforniya Üniversitesi’nin yayınladığı basın açıklamasında, magma akışının kesintisiz olmadığını belirtti:

“Magma, dalgalar halinde ilerledi; yeni çatlaklar açtı, bazılarını kapattı ve her hamlede basınç artışı yaratıp depremler tetikledi.”

Uydu görüntüleri sayesinde araştırmacılar magmanın büyüklüğünü bile hesaplayabildi. Basına göre magma hacmi, 200 bin olimpik havuzu dolduracak kadar büyüktü. Ancak yeterli basınç ve kaldırma kuvveti olmadığı için bir patlama gerçekleşmedi…

Kaynak: NTV

Bu post SANTORİNİ DEPREMLERİNİN SIRRINI YAPAY ZEKA ÇÖZDÜ!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Kulağa çılgınca gelse de suyun yaşını öğrenince her bir bardak suya bakış açınız epey değişecek.

Suyla milyarlarca yıl öncesine yolculuk…

Dünya’daki su, gezegenimizin oluşumundan yaklaşık 4,6 milyar yıl öncesine dayanıyor. Bilim insanları, suyun büyük bir kısmının, gezegenimize çarpan buzlu kuyruklu yıldızlar ve asteroitler aracılığıyla geldiğini düşünüyor. Ancak suyun bir kısmı da gezegenin kendi iç yapısından yani Dünya’nın magmasından oluşuyor. Yani yudumladığınız su ya uzaydan hediye geldi ya da yer kabuğunun derinliklerinde şekillendi.

Su aslında devasa bir döngü içinde sürekli hareket ediyor; buharlaşıyor, bulutları oluşturuyor, yağıyor ve nehirlerden denizlere kadar her yerde akıyor.

Su molekülleri, bu döngü sırasında yapısını değiştirmiyor. Yani, bir su molekülü kaç milyar yıl önce oluşmuşsa, hâlâ o kadar eski. İçtiğimiz su moleküllerinin yaşı ise genellikle 3 ila 4 milyar yıl olarak tahmin ediliyor.

Suyun bu eski hikâyesi, onun tarih boyunca kaç kez farklı formlarda bulunduğunu gösteriyor.

Dinozorlar döneminde yağan yağmurların oluşturduğu göllerde yüzlerce yıl kalıp sonra buharlaşan bir su molekülü, bugün belki de sizin musluğumuzdan akıyor. Su, Dünya üzerindeki canlıların yaşam kaynağı olduğu için sürekli bir dönüşüm geçiriyor ama asla yok olmuyor.

Araştırmacılar da bugün içtiğimiz suyun en az yüzde 50’sinin muhtemelen bu süreçlerden geldiğini söylüyor. Ancak bunun tam olarak nasıl gerçekleştiğinin çok net olmadığının da altını çiziyorlar. Sonuç olarak her bir yudum suda 4,6 milyar yıl var diyebiliriz.

Su içmek şimdi daha da bir anlamlı olur mu dersiniz?…

Webtekno

Kaynaklar: Discover Magazine, Living Water, Ask Dr. Universe

Bu post İÇTİĞİMİZ BİR BARDAK SU, KAÇ MİLYAR YAŞINDA?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Peki tüm yanardağların patladığı bir senaryoda başımıza neler gelirdi?

Etiyopya’nın Erta Ale’si ya da Hawaii’nin Kilauea’dı gibi daha yavaş ve sakin patlamalarıyla bilinen volkanlar, etraflarına sıvı sıcak lav fışkırtıp, yakınlarda ikamet eden herkese büyük bir korku yaşatırdı.

Ancak lavlar, volkanlardan oldukça yavaş hareket ederdi ve bu sayede insanlar, hava ve kara yolu ile kaçma fırsatı bulabilirdi. Bu yanardağların aksine Fuji Dağı ve İzlanda yanardağları gibi daha uzun stratovolkanlar, daha büyük sorunları beraberinde getirirdi.

Bu yanardağların her ikisi de o kadar çok kül üretirdi ki bu küller gökyüzünü kaplar ve dünyayı âdeta karartırdı. Güneş ışığı yok olur ve tarım çökerdi.

Bununla birlikte insanlar açlıktan ölmeye başlar ve bu küllerden herhangi birini soluyan herkes acı verici solunum problemleri yaşardı.

Ayrıca binalarda saklanan herkes, altyapı çöküşüne karşı savunmasız olurdu.

Çünkü çoğu kül, sudan 5 kat daha yoğundur ve birçok altyapı, üzerlerine düşen tonlarca külü tutacak şekilde tasarlanmamıştır. Tüm yanardağların patlamasıyla birlikte, Dünya okyanuslarındaki ve Arktika’daki devasa dengesiz karbon rezervuarları çözülürdü.

Mikroplar tarafından karbondioksit ve metana dönüştürülürdü. Ne yazık ki daha güçlü ancak daha kısa ömürlü bir sera gazı da gökyüzünene salınırdı.

Bu durum, gezegensel ısınmayı hızlandırır ve nihayetinde daha fazla sıkışmış buzlu metan rezervinin, potansiyel olarak ölümcül bir döngüde atmosfere kaçmasını teşvik ederdi.

Yine daha sıcak okyanuslar, karbondioksiti daha az tutar ve geriye kalan karbondioksit, gökyüzüne yayılırdı. Özetle hayal etmesi oldukça güç felaketler bizi beklerdi…

Kaynak-Webtekno

Bu post Tüm Yanardağlar Aynı Anda Patlasaydı Başımıza Neler Gelirdi?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bu hedef doğrultusunda Krafla Magma Testbed (KMT), dünya üzerindeki ilk magma odası araştırma merkezini kurmayı planlıyor.

2009 yılında Kuzey İzlanda’daki Krafla yakınlarında, yerin 4,02 km altında potansiyel magma odası keşfedildi.

Bilim insanları bölgeye sondaj yapmaya başladılar. Ancak yaklaşık 1,60 km indiklerinde, sondaj ekipmanları sıkıştı ve geri çıktığında volkanik cam parçaları taşıyordu. İşte o an, magma odasına rastladıklarını fark ettiler.

Yapılan birkaç ölçümden sonra sondaj kuyusu çok ısındı ve operasyon durduruldu. Soğutmak için kuyunun içine soğuk su döküldü ancak içinden siyah dumanlar çıkararak ekipmanların zarar görmesine neden oldu.

15 yıl sonra KMT, bu odaya tekrar sondaj yapmayı planlıyor ancak geçen seferkine nazaran daha hazırlıklılar.

Krafla, bu tür deney için mükemmel yer.

Magma eski ve yoğun olduğundan, patlaması ya da kuyudan dışarı akma riski düşük. Ancak standart sondaj ekipmanları, bu koşullarda hayatta kalamaz.

Çözüm ise oldukça basit: magmayı katılaştırmak. Ekip, sondaj ucunun önündeki magmayı dondurarak camımsı bir kaya oluşturmayı planlıyor. Bu sayede ekipman yerleştirildikten sonra çökecek ve magma odasının iç sıcaklığını ilk kez ölçebilecekler.

Başarılı olursa KMT, volkanik faaliyetler hakkında yeni bilgiler sunabilir.

Volkanlar hakkında bildiklerimizin çoğu yüzey gözlemlerine dayanıyor. Ancak magma, lav hâline geldiğinde yüzeye çıkarken gazların çoğunu kaybeder. Bu yüzden patlamadan önceki magma bileşimi hakkında çok az şey biliyoruz.

Doğrudan magma örneklemesi, magmanın bileşimi hakkında önemli bilgiler sağlayabilir ve bu da yer altındaki yolunu izlememize yardımcı olabilir. Donmuş magma camı, değerli magmatik gazları içeren baloncuklar da barındırabilir.

KMT, magmaya sondaj yaparak jeotermal enerjiyi daha verimli hâle getirmeyi umuyor.

Magma, çevresindeki kayaların bileşimini değiştirerek enerji toplama sürecini daha verimli kılabilir. Proje hem volkanik faaliyetlerin anlaşılmasında hem de enerji üretiminde büyük adım olabilir.

KMT’nin hedefi, 2026’da magma odasına ilk sondajı yapmak. Ancak bu büyük hedef için yaklaşık 100 milyon dolar gerekiyor…

Kaynaklar: Business Insider, Tomorrow’s World Today

Bu post İzlanda’da Bilim İnsanları Magma’ya Doğru Tünel Açıyor. Peki Ama Neden?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bilim insanları, Dünya’nın yüzeyinin altında gezegenin çekirdeğine kadar uzanan devasa okyanuslar ve gizli su yolları olduğunu uzun zamandır biliyordu. Fakat yapılan son araştırmalar çok daha şaşırtıcı bir gerçeği ortaya koydu.

Caltech’ten araştırmacılar, Dünya’nın çekirdeğine yakın, eski bir gezegenin kalıntıları olduğuna inanılan şok edici bulgular keşfetti.

THEIA’NIN KALINTILARI…

Afrika ve Pasifik Okyanusu’nun altında yer alan bu yapılar, yüksek demir içerikleri sebebiyle sismik dalgaların içlerinden yavaş geçişine neden oluyor ve bu özellikleri onları “büyük düşük hızlı iller” (LLVP) olarak tanımlanmasına sebep oluyor. Bu LLVP’ler, Ay’ın yaklaşık iki katı büyüklüğünde.

2023 yılının sonunda Nature dergisinde, bu LLVP’lerin aslında milyarlarca yıl önce Dünya ile çarpışan ve Ay’ın oluşumuna sebep olan Theia adlı bir gezegenin kalıntıları olduğunu öne süren bir çalışma paylaşmıştı.

Araştırmacıların yaptığı duyuruya göre Dünya’nın iç kısmının sismik görüntüleri, en alt mantoda büyük düşük hız illeri olarak bilinen iki kıta büyüklüğünde anomaliyi ortaya çıkardı.

Magmadan yaklaşık 3 kat daha yoğun olan kaya parçasıyla ilgili konuşan Çinli bilim insanları ise önümüzdeki yıllarda teknolojinin de ilerlemesiyle daha iyi bir haritanın ortaya çıkabileceğini ifade ediyor.

Gerçekleştirilen bu çalışma, Theia gezegeninin bir kısmının Dünya’nın katı alt mantosuna entegre olduğunu ve mevcut yapıları oluşturduğunu kanıtlıyor…

Bu post BİLİM İNSANLARI AÇIKLADI, DÜNYA’NIN İÇİNDE BAŞKA BİR GEZEGENE (THEİA) AİT KANITLAR BULUNDU… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.