James Webb, “kütleçekimsel merceklenme” olarak tanımlanan olay sayesinde süpernova yaşayan bir yıldızın da bulunduğu bir galaksiyi, üç farklı zaman diliminde aynı anda görüntüledi.

“AR 2022riv” olarak adlandırılan olaydan gelen ilk görüntüde (orta), parlak bir yıldızın varlığı görülebiliyor. Fakat olaydan 320 gün ve 1000 gün sonrasını gösteren yansımalarında artık bu yıldıza rastlanmıyor. Yıldız, süpernova sürecini yaşayarak yok oluyor.

Avrupa Uzay Ajansı, süpernovanın tipinin ‘Ia’ olduğunu açıkladı. Bu tür süpernovalar birbiriyle aynı şiddette parlaklık ürettiğinden, bilim insanları için de incelemesi diğer süpernovalara göre daha kolay oluyor, böylece daha fazla bilimsel çıktılar elde edilebiliyor.

Peki aynı anda nasıl 3 farklı zamanı görebiliyoruz?…

“Kütleçekimsel merceklenme”, uzay boşluğundaki cisimlerin kütlesi sayesinde uzayı ve zamanı bükmesi sayesinde ortaya çıkıyor. Bu bükülme, bizim bakış açımıza arkada kalan cisimlerin ışığının da bükülmesini sağlıyor.

Bu etki sayesinde büyük kütleli yapıların ardında kalan ve normalde gözlemleyemeceğimiz uzaklıkta bulunan diğer yapıları gözlemleme şansı elde ediyor, zaman zaman da farklı zaman dilimlerindeki hallerini aynı anda görebiliyoruz…

Bu post Bir Galaksinin Yıllar Önceki ve Yıllar Sonraki Hali Aynı Anda Fotoğraflandı… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Hubble, ‘kütleçekimsel merceklenme’ sayesinde süpernovayı aynı anda üç farklı aşamada gözlemlemeyi başardı. Bir galaksinin kütleçekim kuvveti sayesinde mümkün olan bu gözlem, şu şekilde paylaşıldı:

Evrenin ilk zamanlarına bir bakış:

Gözlemlenen süpernova, aslında bizden 11 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın patlamasıydı. NASA tarafından paylaşılan açıklamaya göre de bu gözlem, “Evren tarihinin bu kadar erken dönemindeki bir süpernovaya ilk ayrıntılı bakış” özelliğini de taşıyor.

Görsellerde gördüğümüz ve süpernovanın farklı aşamaları numaralandırılan işaretler, sırasıyla süpernovanın başlangıcı, ikinci günü ve sekizinci günündeki (Dünya günü) halini gösteriyor.

1 ve 2 numara ile işaretlenen yansımalarda süpernova, yüksek sıcaklıklara işaret eden mavi renkte gözüküyor. 3 numarada ise süpernova kırmızı renkte görülüyor. Bu da oluşan sıcaklığın düştüğüne işaret ediyor.

Gözlem, Abell 370 adlı galaksi kümesinde yapıldı. Gözleme dair araştırma, Nature dergisinde yayımlandı.

Peki süpernovayı aynı anda 3 şekilde görmemizi sağlayan ‘kütleçekimsel merceklenme’ nedir?

Kütleçekimsel mercek, galaksiler gibi çok yüksek kütleçekime sahip galaksilerin etrafında meyadana gelen, arkasından gelen ışığın bükülerek yansımasına yol açan bir olaydır. Bu etkiyi son zamanlarda özellikle James Webb Uzay Teleskobu’nun fotoğraflarında görmüştük…

Webtekno

Bu post Bir Yıldızın Ölüşü, Aynı Anda 3 Farklı Zamanda Gözlemlendi!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Einstein tarafından öngörülen ve kütleçekimsel mercekleme adı verilen bu etki, Hubble Uzay Teleskobu’ndan alınan yeni bir görüntüde detaylı bir şekilde resmedilmiş.

Resmin ortasında parlak, yüzüne benzer bir yapı görülmekte ve bu yapının etrafında dört parlak nokta bulunuyor. Bu noktaların ortasında da altın renginde parlayan iki nokta daha var. Buna Einstein Halkası adı veriliyor ve resimde altı değil üç galaksi mevcut; bunlardan ikisi halkanın ortasındayken bir kuasar (yıldızsı gökcismi) da arkasında bulunuyor. Arkadaki galaksinin ışığı, ön plandaki iki galaksinin kütleçekim alanından geçerken bozuluyor ve büyüyor.

Kütleçekimsel eğrilik, teleskoplara ulaşan görüntüyü büyütüyor..

Ön plandaki iki galaksinin kütlesi çok yüksek olduğu için, bu galaksilerin etrafında uzay-zamanda külteçekimsel bir eğrilik meydana geliyor. Bu uzay-zamandan geçen herhangi bir ışık bu eğriliği takip ediyor ve teleskoplara bozulmuş ama aynı zamanda büyümüş bir şekilde ulaşıyor.

Bu, evrenin hem uzak hem de yakın noktalarını araştırmak için gerçekten yararlı bir araç. Yeterli kütleye sahip her şey kütleçekim merceği görevi görebilir. Bu, burada gördüğümüz gibi bir veya iki galaksi ya da arkalarındaki birçok nesneden harika bir ışık lekesi üreten devasa galaksi kümeleri anlamına gelebilir.

Uzak galaksiler çok daha detaylı görüntülenebilir..

Uzayın derinliklerini araştıran gökbilimciler, bu şekilde merceklenen uzak galaksileri çok daha ince ayrıntılarla görmek için bu ışık lekelerini ve kopyalanan görüntüleri yeniden oluşturabilirler. Ancak kütleçekimsel merceklemenin yapabileceği tek şey bu değil. Bir merceğin gücü, etrafında döndüğü kütle ile doğrudan ilişkili olan kütleçekimsel alanının eğriliğine bağlı.

Böylece kütleçekim lensleri galaksileri ve galaksi kümelerinin ağırlığının bulunmasını sağlayabilir; bu da daha sonra karanlık maddenin bulunmasına ve haritalanmasına yardımcı olabilir. Kütleçekimsel mercekleme, Samanyolu’nun içinde, yıldız kütleli kara delikler gibi başka bir yolla göremeyeceğimiz kadar karanlık olan nesneleri bulmamıza yardımcı olabilir.

Gökbilimciler, ev sahibi bir yıldızdan bağımsız şekilde galakside dolaşan, soğuk ve yalnız haydut ötegezegenleri, dünya ile uzak yıldızlar arasından geçerken oluşan büyütme sayesinde tespit etmeyi başardılar. Hatta kütleçekimsel merceklemeyi başka galaksilerdeki ötegezegenleri tespit etmek için bile kullandılar..

Webtekno

Bu post Evrenin Derinliklerini Daha Net Görmeyi Sağlayan Bir “Einstein Halkası” Keşfedildi… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.