Astronomlar, bilinen evrendeki en uzak ve en antik radyo emisyon kaynağını keşfetti. Bu kaynak, şimdiye kadar evrendeki en güçlü parçacık hızlandırıcıya ait: 13 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan ve dört bir yana neredeyse ışık hızında parçacık saçan bir kuasara.

Kuasar nedir?

Evrendeki en uzak, en eski ve en büyük yapılar arasında yer alan kuasarlar aynı zamanda oldukça parlaktır. Tek bir kuasar bile kuasarı olmayan bir galaksiden daha parlak olur. Özünde süper kütleli devasa kara delik olan kuasar, etrafındaki maddeyi yutarken en parlak yıldızları bile gölgede bırakacak parlaklıkta devasa bir radyasyon yayar.

Kuasarı keşfeden ekibin başındaki isim olan Chiara Mazzucchelli, yaptığı açıklamada bu kadar parlak nesnelerin, Samanyolu gibi galaksilerin çok silik gözüktüğü bu uzaklıklardan kuasarların rahatlıkla gözlemlenebildiğini belirtti.

Yeni keşfedilen ve P172+18 adı verilen kuasar, Büyük Patlama’dan 780 milyon yıl sonra ortaya çıktı. Evrenin yeniden iyonlaşma süreci hakkında pek çok soruyu cevaplayan kuasar ortaya çıktığında evren, yoğun şekilde hidrojenle dolu, karanlık bir gaz bulutu halinde bulunuyordu. Zamanla kütleçekimi sayesinde bu bulut, bugün bildiğimiz haliyle yıldızlar ve kuasarlar haline geldi.

İlk galaksilerin ortaya çıkışında kuasarların rolü büyük..

Şili’deki Avrupa Güney Rasathanesi’nde yapılan çalışmalarda keşfedilen kuasar, en hızlı büyüyen yapılardan biri ve Güneş’in 300 milyon katı bir büyüklüğe sahip. İlk kuasarlar, yaydıkları radyo sinyalleri, radyasyon ve iyonlarla ilk galaksilerin oluşmasında büyük rol oynamıştı.

Öte yandan bilim insanları şimdi de bir başka soruyla karşı karşıya: Evrenin ilk ortaya çıktığı dönemde bu kadar büyük bir kara delik nasıl oluşabildi? Konuyla ilgili farklı teoriler geliştiriliyor olsa da henüz kesin bir şey söylemek mümkün değil..

Bu post EVRENİN EN ESKİ KUASARI KEŞFEDİLDİ!.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Süper kütleli kara deliklerin, onları saran galaksilerin gelişimiyle iç içe geçtiği biliniyor ancak gökbilimciler, süper kütleli kara deliklerin evrenin başlangıcına bu kadar yakın bir sürede nasıl oluştuğunu merak ediyordu.

Max Planck Enstitüsü’nden araştırmanın yazarı Emanuele Paolo Farina “Kütlesi, Güneş’in birkaç milyar katı olan bu ilk canavarların varlığı büyük bir gizem” ifadelerini kullandı.

Süper kütleli kara delikler;

İlk süper kütleli kara deliklerin bu kadar hızlı büyüyebilmesi için büyük miktarlarda toz ve gazla beslenmiş olması gerekiyor. Ancak gökbilimciler, bu kara deliklerin beslenebileceği miktardaki gaz ve toz miktarlarını gözlemleyemediler. Ayrıca önceden yapılan tahminler, evrenin erken dönemindeki gaz ve tozların yıldızların oluşumunda kullanıldığını gösteriyor.

Gökbilimciler, yaptıkları yeni araştırmalarda devasa miktardaki soğuk gaz haleleriyle galaksilerin etrafında dolandığı 12 süper kütleli kara delik belirledi ki bunlar, ilk kara delikleri de beslemiş olabilir.

Araştırmacılar, bu gaz halelerini belirleyebilmek, süper kütleli kara deliklere düşen çok parlak gaz bölgeleri olan yıldızsıları (quasar) araştırmak için Very Large Telescope’u kullandı. Kara delikler, direkt olarak gözlemlenemese de gazların elektromanyetik radyasyonlar çıkardığı aktif galaktik çekirdekler adı verilen parlak bölge gözlemlenebiliyor. Gökbilimciler, Dünya’dan oldukça uzak olan bu 31 yıldızsıya bakarak aslında onları görebilmek için zamanda geçmişe bakıyor.

Farina, bu konuyla ilgili yaptığı açıklamada “İlk kez eski galaksilerin çevrelerinde süper kütleli kara deliklerin büyümesine ve yıldızların oluşumuna katkı verecek kadar besin olduğuna dair kanıtlarımız var” ifadelerini kullandı..

Kaynak-Webtekno

Bu post SÜPER KÜTLELİ KARA DELİKLER NASIL OLUŞTU? Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bu kara delikler, Güneş’in yaklaşık 5 ile 50 katı arasında boyutlara ulaşabiliyor. Gökbilimciler, kara delikleri açıklayabilirken süper kütleli karadeliklerin kökenini hâlâ açıklayabilmiş değiller.

Bu kozmik canavarlar, hemen hemen evrendeki tüm galaksilerin merkezinde var ve bazıları, Büyük Patlama’dan yalnızca 690 milyon yıl sonra ortaya çıktı. Evet, 690 milyon yıl insanlık tarihi açısından korkunç büyüklükte bir zaman ama kozmik zaman açısından bu süre, göz açıp kapama süresine eş değer. Bir yıldızın doğması, kara deliğe çökmesi ve süper kütleleşmesi için yeterince uzun bir zaman değil.

Kanada’daki Western Üniversitesi’nden iki araştırmacı Shantanu Basu ve Arpan Das, süper kütleli kara deliklerin nereden geldiklerini bulmak için bir teori geliştirmeye karar verdiler. Geçen ay The Astrophysical Journal Letters dergisinde tarif ettikleri gibi bu teoriyi geliştirirken kuasarlardan yararlandılar.

Kuasarlar, sürekli olarak büyük miktarlarda maddeyi emen veya biriktiren süper kütleli kara deliklerin diğer ismi. Bu yapılar, özel isim alıyorlar çünkü içine düşen şeyler, parlak radyasyon yayıyor ve böylece diğer kara deliklerden daha kolay gözlemleniyor.

Kuasarları analiz ettikten sonra Basu ve Das, süper kütleli karadeliklerin zincirleme bir reaksiyondan kaynaklanabileceğini öne sürdüler. Kara deliklerin tohumlarının ilk başta tam olarak nereden geldiğini hâlâ açıklayamayan araştırmacılar, buna rağmen daha sonra ne olduğunu tahmin edebiliyorlar.

Ortaya çıkan kara deliklerden biri, maddeyi topladığında komşu gaz bulutlarını ısıtacak olan enerjiyi yayar. Bir sıcak gaz bulutu, soğuk olana kıyasla daha çabuk çöker. Bu durum, süper kütleli kara delikler popülasyonunun evrenin doğuşunda üstel bir oranda arttığına inanan diğer birçok astronomun tahminlerine uyuyor.

Teoride bir noktada, zincirleme reaksiyonun durduğu ve gittikçe daha fazla kara delik doğup enerji ve ışığı yaymaya başladıkça gaz bulutlarının buharlaştığı belirtildi. Basu, “Evrendeki genel radyasyon alanı, bu kadar büyük miktarda gazın doğrudan çökmesine izin veremeyecek kadar güçlü hâle geliyor ve böylece tüm süreç sona eriyor” açıklamasını yaptı. Basu ve Das, zincir reaksiyonun yaklaşık 150 milyon yıl sürdüğünü tahmin ediyorlar.

ara delik büyümesi için genel olarak kabul edilen hız sınırı, radyasyonun dış kuvvetiyle yerçekimi iç kuvvet arasındaki bir denge olan Eddington oranı olarak adlandırılır. Maddenin yeterince hızlı çökmesi durumunda bu hız sınırı, teorik olarak aşılabilir. Basu ve Das’ın modeli, zincirleme reaksiyon gerçekleştiği süre boyunca Eddington oranının 3 katında kara deliğin maddeye temas ettiğini gösteriyor.

Süper kütleli bir kara delik oluşumunu görebilme yeteneğine henüz ulaşabilmiş değiliz. Günümüzdeki mevcut teleskoplar net şekilde bir görüntü ortaya koyamıyor ancak önümüzdeki 10 yıl içerisinde teleskop teknolojisinde de oldukça ciddi gelişmeler kaydedilmesi bekleniyor. Bu gelişmeler evreni daha yakından tanıma imkânını sunacak..

Kaynak-Webtekno

Bu post SÜPER KÜTLELİ KARADELİKLER, NELERİ GİZLİYOR? Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Galaktik merkezden uzaktaki Dünya’da kuasar, başlangıçta gökyüzünde mavi bir parlaklık olarak görünecek ve parlak yıldızları bile gölgede bırakacak ancak kuasarların ani şimşek olaylarına yatkın olduğu biliniyor. Bu nedenle en nihayetinde galaksi, yeni yıldızlar üretmek için maddenin kendisini boşaltacak.

Bütün galaksilerin ölümü bu şekildedir, en azından teorilere göre böyle. Fakat şimdiye kadar hiç kimse, bir kuasar oluşumundan sonraki ve galaksinin bütün yıldızsı yapı taşlarını kaybetmeden önceki geçiş aşamasında olan bir galaksiyi görüntüleyemedi.

St. Louis’teki Amerikan Astronomik Topluluğu’nun yıllık toplantısında çarşamba günü sunulan araştırmada astrofizikçi Allison Kirkpatrick, ‘soğuk kuasar’ dediği 22 cismin tespit edildiğini açıkladı.

Kirkpatrick, bu uzak kütlelerin panik atak başlatacak kadar parlak olduğunu söyledi ancak yine de serin toz bulutları içerdiklerini belirtti. Bu, yeni yıldızların doğum yeteneğini kaybetmediklerini gösteriyor.

Kansas Üniversitesi’nde yardımcı doçent olan Kirkpatrick, yaptığı açıklamada “Astronomide en büyük sorulardan biri: Galaksiler nasıl ölür? Öldüklerinde neye benzediklerini biliyoruz ama geri kalanı sadece tahmin ettiğimiz parçalar.

Şimdi ayrıntılı olarak çalışabileceğimiz bir popülasyon bulduk ve bu galaksilerin yaşamlarının yıldız oluşum aşamasından emeklilik aşamasına nasıl geçtiğini tam olarak haritalandırabildik” dedi..

Kaynak-Webtekno

Bu post ÖLMEK ÜZERE OLAN BİR GALAKSİ GÖRÜNTÜLENDİ! Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.