PROF. DR. BEKTAŞ’TAN İSTANBUL DEPREMİ AÇIKLAMASI

CNN Türk’e katıldığı programda, son Silivri depreminin ardından yöneltilen soruları yanıtlayan Prof. Dr. Osman Bektaş, İstanbul’un batısı için yıllardır dile getirdiği deprem büyüklüğü tahminini yineledi. Bölgede 7 ve üzeri bir deprem bekleyen bilim insanları olduğunu hatırlatarak, kendi öngörüsünün farklı olduğunu belirtti.

Bektaş, “Ben açıkçası İstanbul’un batısında yani bugün depremin olduğu yerde bugünkü depremden daha büyük bir depremin olmayacağını veyahut da 6.2 6.4’lük bir depremi öngördüğümü yıllardan beri söylüyorum” dedi ve ekledi: “İstanbul’un batısında olabilecek olan deprem 6.4 civarında yani 7’den küçük bir deprem bekliyordum”. Bu değerlendirmelerinin tamamen uluslararası verilere dayalı olduğunu vurguladı.

ORTA MARMARA FAYININ ÖZELLİĞİ

Bektaş, bu öngörüsünün temel nedenini Kuzey Marmara fayının yapısına bağladı. Fayın üç bölümden oluştuğunu, batıdaki 1912 Mürefte (Ganos) ve doğudaki 1999 İzmit segmentlerinin kilitli faylar olduğunu ve 7’den büyük deprem üretebilecek enerji biriktirdiğini belirtti. Ancak, bu iki segment arasında kalan Orta Marmara fayının farklı davrandığını savundu.

Prof. Dr. Bektaş, “Orta Marmara fayı maalesef… ne doğudaki ne batıdaki fay gibi çalışmıyor daha yavaş bir şekilde hareket ediyor yani biz buna krip diyoruz sürüklenme diyoruz kilitlenme olmadığı için burada deprem enerjisi fazla birikmiyor yani 7’den büyük bir deprem oluşturacak deprem enerjisini biriktiremiyor bu fay” açıklamasını yaptı. Alman, Japon ve diğer uluslararası bilimsel çalışmalarda da bu fayın sürüklendiğinin ve deprem enerjisi harcadığının ortaya konulduğunu ifade etti.

GEÇMİŞ DEPREMLER KANITLIYOR

Orta Marmara fayının büyük enerji biriktiremediğinin kanıtı olarak bölgede daha önce yaşanan orta büyüklükteki depremleri gösteren Bektaş, “Bunun da ispatı şu bakın şu anda yaşanan olayın benzeri 2011 yılında yaşandı Tekirdağ açıklarında 5.2’lik deprem oldu daha batıda 2012’de 5 deprem oldu daha da batıya gelin işte 2019’da Silivri tarafında 5.9’luk deprem oldu demek oluyor ki bu orta büyüklükteki depremler olabiliyor” şeklinde konuştu. Son yaşanan 6.2 büyüklüğündeki depremin de bu durumun güncel bir örneği olduğunu belirtti.

7+ BÜYÜKLÜK TARTIŞMASINA YANIT

İstanbul için beklenen 7 ve üzeri büyüklükteki deprem tartışmasına da değinen Bektaş, bu beklentinin 1999 İzmit depreminden sonra Amerikalı bilim insanı Tom Parsons’ın çalışmalarına dayandığını anlattı. Parsons’ın 30 yıl içinde 7’den büyük bir deprem olacağı yönündeki istatistiksel tahmininin, Orta Marmara fayının da kilitli olduğu varsayımına dayandığını aktardı.

Ancak Bektaş, güncel bilimsel verilerle bu varsayımın çeliştiğini belirterek, “2004 değil 2017’den günümüze kadar yapılan çalışmalar şunu gösteriyor ki Orta Marmara fayı kilitli değil… ne İzmit gibi ne batıdaki müref gibi deprem enerjisi fazla biriktirmiyor orta büyüklükteki depremi biriktiriyor bunu boşaltıyor” dedi. Bu büyük deprem olasılığının tarihsel depremlere ve Kuzey Orta Marmara fayının özelliğinin tam bilinmemesine dayandığını savundu.

Bektaş, İstanbul depremi tehlikesinin “oldukça fazla abartılı” olduğunu düşündüğünü belirterek, “Şimdi şu anda 6.2’lik deprem oldu e ne oldu birçok kişi diyordu ki 6.2’lik deprem bile İstanbul’u alt üstüne getirir ne oldu bugüne kadar çok şükür ki insan kaybı yok binalar fazla da kıldığını de bilmiyorum ama hasarlı binalar olabilir” ifadeleriyle son depremdeki durumu örnek gösterdi. Ayrıca, Marmara’da daha önce yaşanan 6.4 büyüklüğündeki depremlerin de (1963 Adalar, 1935 Marmara Adası) İstanbul’da büyük bir hasara yol açmadığını hatırlattı.

“Dolayısıyla biz şunu söylüyorduk Marmara genel jeolojik ve jeofizik özelliğiyle sismolojik özelliğiyle 6.4’lük deprem üretiyor bakın Adalar 6.4’lük deprem üretti İstanbul’da hiçbir şey olmadı Marmara Adası 6.4’lük deprem üretti bir şey olmadı şu anda da 6.2’lik bir deprem oldu İstanbul’un batısında çok şükür beklenen can ve mal kaybı olmadı” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya hesabından paylaştığı harita ile de bu görüşlerini desteklemişti. Haritada Marmara Denizi’nin kabuk yapısını gösteren jeofizik verilere dikkat çekmiş, kırmızı alanların ince, sıcak kabuğu; mavi alanların ise kalın, soğuk kabuğu temsil ettiğini açıklamıştı. Bu jeolojik yapının, Orta Marmara fayının davranışını etkilediğini ve 7.4 büyüklüğünde bir depremi engellediğini ima etmişti.

Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya hesabın yaptığı paylaşımda “Marmara niçin 7,4 deprem üretemez? Aşağıda Marmara’nın kabuk yapısını gösteren jeofizik haritası ve orta-büyük depremlerin yerleri görülmektedir. Kırmızı alanlar Marmara Denizinin oluşumuna bağlı olarak gelişmiş ince, sıcak kabuk; mavi alanlar kalın, soğuk kabuğu gösterir.” ifadelerini kullandı…

Kaynak-Yeniçağ

Bu post BEKTAŞ: “MARMARA NEDEN 7.4’LÜK DEPREM ÜRETEMEZ?…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bektaş, beklenen İstanbul depremine yönelik görüşlerinin yeni uluslararası çalışmalarla desteklendiğini belirterek ‘Tekirdağ’dan İstanbul’a doğru deprem üreten kabuğun incelmesi sonucu deprem büyüklüğü azalmaktadır. (1912’de 7, 2011-2012-2019’da 5,8)’ dedi.

Sosyal medya hesabı X üzerinden sıkça uyarılar yayınlayan, İstanbul depremine yönelik felaket senaryolarını eleştirerek doğru bilinen yanlışları açıklayan Prof. Dr. Osman Bektaş, şunları söyledi:

Ana Marmara Fayı orta ve büyük depremlerle batıdan doğuya doğru kırılmaktadır. Ana Marmara Fayı deprem enerjisi üretme açısından üç farklı bölümden oluşur: A- Kilitli (İzmit- Mürefte M 7+)

B- Creep (sürüklenme, Batı-Orta Marmara M 6)

C- Geçişli ( Doğu Marmara M 6+).

Tekirdağ’dan İstanbul’da doğru deprem üreten kabuğun incelmesi sonucu deprem büyüklüğü azalmaktadır (1912 M 7,4 Mürefte; 2011-2012-2019 M 5-5,8, Batı- Orta Marmara)

San Andreas Fayı ve Dünya genelinde olduğu gibi creep oluşturan faylar M 6+ deprem üretebilir. Tarihsel depremlerin yeri tartışmalı, büyüklükleri abartılıdır. Faylar davranışlarını değiştirebilir: KAF, 1943-1944 M7+ depremlerinden sonra creep moduna (M 6+) geçmiştir…

Kaynak-Gerçek Gündem

Bu post Bektaş: “İki İl Arasında Deprem Üreten Kabuk İnceldi…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Evet, Dünyamız bir kabuğa sahip. Çünkü bu kabuğun altında şu an için bildiğimiz üç katman daha var. Kabuktan binlerce kilometre aşağıda bulunan bu katmanların her bir hareketi hem gezegenimizi hem de bizi etkiliyor. Soğan gibi kat kat olmasa bile yine de Dünyamızın katmanları bir hayli ilginç yapıdalar. Gelin Dünya’yı oluşturan katmanlar nelerdir, özellikleri nedir biraz daha yakından inceleyelim.

Dünya’nın katmanları:
Kabuk
Manto
İç çekirdek
Dış çekirdek
Gördüğümüz her şeyin olduğu katman: Kabuk:

Şu an üstünde durduğumuz, günlük telaşlarımızla boğuştuğumuz katman Dünyamızın dış kabuğudur ve bu gezegenin en ince katmanıdır. Kalınlığı yer yer 5 ile 70 kilometre arasında değişir ama ortalama 40 kilometredir. Derinliğin bu kadar yüksek olduğuna bakmayın. Gezegen bazında düşünürsek bir elmanın kabuğundan daha incedir.

Dünya’nın kabuğu karasal ve okyanusal olarak ikiye ayrılıyor. Okyanus kabuğu; adından da anlaşılacağı üzere okyanusların altındadır, daha serttir, daha derindir ve bazalt gibi yoğun kayalardan oluşur. Kıtasal kabuk çok daha kalındır ve granit tipi kayalarla bir takım çözeltilerden oluşur.

Kabuk sert bir hareketsizlik içinde değildir, tektonik plakalara ayrılmıştır. Bu tektonik plakalar yakınsal, ıraksal ve dönüştürücü olarak üç ana gruba ayrılır. Bu tektonik plakaların hareketsiz şekilde olmadığı, manto adı verilen bir alt katman üzerinde bir nevi yüzdükleri biliniyor.

Dünya’nın en kalın tabakası: Manto:

Kabuğun hemen altında, yaklaşık 2890 kilometre kalınlığında manto katmanı yer alır. Manto, Dünya’nın en kalın tabakasıdır ve gezegen hacminin yüzde 84’ünü oluşturur. Manto da sismolojik özelliklerine göre temel bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur.

Üst manto kabuktan 670 kilometre kadar aşağı uzanır ve peridotit adı verilen bir kayadan oluşur. Alt manto, üst mantodan hemen sonra başlar. Manto sabit değil, hareketlidir. Yüzeye doğru yükselen sıcak malzeme ve derine inen soğuk malzeme sayesinde burada devamlı bir sirkülasyon vardır. Bu dönüş, kabuktaki tektonik levhaları hareket ettirir.

Tektonik hareketler sonucu kabukta depremler meydana geldiği gibi mantoda da depremler yaşanır. Ancak mantoda plakalar olmadığı için bu depremlerin, hal değiştiren minerallerin hacim değişikliği kaynaklı olduğu düşünülüyor. Sıcak ve soğuk malzemenin etkileşimi sonucu da bu tür depremler meydana gelebilir.

Sıcak ve katı: İç çekirdek:

Aslında iç çekirdek, dış çekirdekten daha derindedir ancak içi anlamadan, dışı anlatmak pek doğru olmaz. İç çekirdeğin yarıçapı yaklaşık 1220 kilometredir ve katı haldedir. İç çekirdeğin sıcaklığı yaklaşık 5400 derece yani epey sıcaktır.

İç çekirdek oldukça yavaş büyür. Çekirdeğin tamamı soğudukça dış çekirdeğin bir kısmı iç çekirdeğe katılır. Çekirdeğin soğuma hızının 1 milyar yılda 100 derece olduğu tahmin ediliyor. Yavaş da olsa bu büyüme, direkt olarak Dünyamızın manyetik alanını etkiliyor. İç çekirdek, doğu – batı hattında simetriktir.

Daha sıcak ve ağdalı: Dış çekirdek:

Dış çekirdeğin yarıçapı yaklaşık 3400 kilometredir ve sıvı haldedir. Dış çekirdek için sıvı demek de pek doğru değil, onun yerine ağdalı diyebiliriz. Bu hali nedeniyle kolayca deforme olur. Sıcaklığı yaklaşık 6000 derecedir. Maruz kaldığı şiddetli konveksiyon akımı nedeniyle çalkalanır ve Dünya’nın manyetik alanını etkiler.

Tüm bunları nereden biliyoruz?

Girişte anlattığımız gibi insanlık olarak derine inmeyi değil, yukarı çıkmayı seviyoruz. Ancak bunun tek nedeni merak değil. Kabuktan bir kat indiğinizde bile sıcaklık korkunç derecelere ulaşıyor. Yani bırakın bir insanın oraya gidip gözlem yapmasını, bu sıcaklığa dayanacak bir makine geliştirmek bile son derece zor.

Peki, bu kadar detaylı bir şekilde anlatabildiğimiz Dünya katmanlarını nereden biliyoruz? Sismik dalgalar sağolsun. Bilim insanları kabuktan gönderebildikleri kadar derine sismik dalgalar gönderiyorlar. Bu dalgalar, her geri dönüşlerinde geçtikleri alanlar hakkında bilgi sağlıyorlar.

Sismik dalgalarla elde edilen bilgiler uzmanların elinde işlendikten sonra güzelce simüle ediliyor ve karşımıza sanki bir elmayı kesip de bakmışız kadar net Dünya bilgisi çıkıyor. Deprem taraması benzeri sistemler de Dünyamızın katmanları hakkında önemli bilgiler sağlıyorlar. Yani görmesek bile çok iyi tanıyoruz.

İçinde yaşadığımız gezegeni biraz daha yakından tanımak isteyenler için Dünya’yı oluşturan katmanlar nelerdir sorusunu yanıtladık ve bu katmanlar hakkında bilmeniz gereken önemli detaylardan bahsettik. Bugün için elimizdeki veriler net olsa da kimbilir belki yarın yeni bir araştırma görürüz ve tüm bildiklerimizin yanlış olduğunu öğreniriz…

Webtekno

Bu post Dünya’yı Oluşturan Katmanlar Nelerdir ve İnsanlık Bunları Nasıl Öğrendi?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Ahuna Mons’un donmadan önce bir çamur kabarcığından oluştuğu, cüce gezegenin içerisinden yükseldiği ve yansıtıcı tuz bakımından zengin olan zayıf bir noktayı zorladığı düşünülüyor. NASA’ya göre parlak çizgileri, Ceres’te bulunan diğer materyallerle benzerlik gösteriyor hatta bazılarının Ceres’in ünlü parlak noktalarından sorumlu olduğu düşünülüyor.

Ceres’te bulunan ve artık aktif olmayan bu genç volkan oldukça şaşırtıcı çünkü Ceres’in çapı, ABD’nin Teksas eyaletinin genişliği kadar (yani oldukça küçük). Böyle küçük kütlelerin ise oluşumundan hemen sonra ısılarını kaybetmeleri gerekiyor. Ahuna Mons, Ceres’in görece yakın tarihte oluşan soğuk volkanı oluşturabilecek kadar ısıya sahip olduğunu gösteriyor.

Buz volkanları, Güneş sistemimizdeki farklı yerlerde de bulunmuştu. Bunun örneklerinden bir tanesi de Güney Kutbu’ndaki buzlu kabuğunda bulunan çatlaklardan buz ve su parçacıkları sızdıran bir kaynağa sahip olan Satürn’ün uydusu Enceladus.

Enceladus, Ceres’ten küçük olsa da çevresindeki diğer uydular ve Satürn’ün yerçekimi kuvveti sayesinde içerisinde ısı üretebiliyor ancak Ceres, oldukça izole bir dünya ve bu yüzden çevresinde önemli bir yerçekimi kuvveti alabileceği kaynak bulunmuyor..

Kaynak-Webtekno

Bu post CERES, ÇAMURLU VE TUZLU SU PÜSKÜRTÜYOR! Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.