Adını, gezegen hareketlerinin yasalarını keşfeden ünlü Astronom Johannes Kepler’den alan bu uzay teleskobu, uzayın derinliklerinde binlerce yeni dünya keşfetmişti. Peki, bu kadar özel kılan neydi bu keşifleri? Kepler gezegenlerinde yaşam var mı?

Kepler Uzay Teleskobu ile neler keşfedildi?…

Düşünsenize, bir teleskop, milyarlarca kilometre ötedeki dünyaları keşfedebiliyor. İşte Kepler Uzay Teleskobu tam olarak böyle bir harika. 2009 yılında NASA tarafından uzaya fırlatıldığında, görevi evrenin derinliklerinde Dünya’ya benzer, yaşam barındırma potansiyeline sahip gezegenleri aramaktı. Ve bu görevde ne kadar başarılı olduğunu söylemek gerekirse, âdeta bir devrim yarattı!

Kepler, yıldızların önünden geçen gezegenlerin yarattığı minik ışık düşüşlerini tespit ederek binlerce yeni gezegen keşfetti. Bu keşifler arasında kayalık “Süper Dünyalar”, dev gaz gezegenleri ve hatta sıvı suyun bulunabileceği, dolayısıyla yaşam için uygun olabilecek “Dünya benzeri” gezegenler var.

Kepler aslında bize evrenin beklediğimizden çok daha fazla gezegenle dolu olduğunu gösterdi. Bu gezegenlerin bazıları bizim Güneş sistemimizdeki gibi kendi yıldızlarının etrafında dönüyor, bazıları ise daha tuhaf yörüngelere sahip.

Bu keşiflerle Kepler, evrende yalnız olup olmadığımız sorusuna yanıt arayan bilim insanları için vazgeçilmez bir kaynak hâline geldi.

Yusuf Güney’in dile getirdiği, Kepler 32-36 adında bir gezegen yok!…

NASA, Kepler Uzay Teleskobu tarafından 305 yıldız etrafında 1284 tane dış gezegen olduğunu duyurmuştu. Yusuf Güney’in bahsetmiş olduğu Kepler 32-36 adında bir gezegen aslında yok. Her gezegen, sıralı numaralı ve 32 ile 36 ayrı ayrı iki gezegen olarak kayıtlara geçiyor. Ayrıca söylendiği gibi Kepler gezegenleri Andromeda Galaksisi’nde değil Samanyolu Galaksisi’nde bulunuyor.

Ötegezegenler olarak da bilinen bu dış gezegenlerin, yüzde 95’i Neptün’den küçük. Aralarından dördü ise Dünya’nın 2,5 katından küçük ve yüzey sıcaklıklarının sıvı için uygun olmasından dolayı yaşanabilir bölgeler de bulunuyor.

Gezegen boyutlarına bakılarak da 550’sinin potansiyel kayalık gezegen olabileceği söylendi. Bunlardan dokuzu da yaşanabilir yörüngede yer alıyor.

“Kepler İlgi Çekici Nesnesi” olarak da bilinen Kepler-438b…

Neredeyse Dünya büyüklüğünde ve muhtemelen kayalık olan Kepler-438b, Kepler 442b ve Kepler-452b’den bahsediyoruz. Bunlardan biri olan Kepler 438-b’yi ele alalım. Dünya’ya yakın ötegezegenlerden biri olan Kepler 438-b, muhtemelen kayalık gezegenler arasında.

Kepler 438-b, gizemli dünyalardan biri ve bilim insanlarının hayal gücünü harekete geçirecek türden. Dünya’dan 472,9 ışık yılı uzaklıkta bir yerde, kırmızı bir cüce yıldızın yaşanabilir bölgesinin iç kenarındaki yörüngesinde dönüyor. Özellikle bu gezegenin, Dünya’ya olan benzerliğiyle dikkat çekmesi de akıllara “Acaba yaşam var mı?” sorusunu getiriyor.

4,4 milyar yıl yaşındaki Kepler 438-b, Güneş’ten sadece 200 milyon yıl daha genç. Ayrıca bu gezegeni çıplak gözle görmek zor. Çünkü oldukça loş.

Kepler 438-b, yıldızının yaşanabilir bölgesinde, yani sıvı suyun var olabileceği bir konumda bulunuyor. Bu özelliği, onu potansiyel olarak yaşam barındırabilecek gezegenler listesinin başına koyuyor. Ancak yıldızının aktif bir şekilde güçlü radyasyon yollaması, gezegenin yüzeyindeki yaşam için bazı zorluklar oluşturabilir.

Güneş tarafından yayılan ve yıldız alevlerinden daha şiddetli olan fırtınalara maruz kalmasından dolayı da bilim insanları bu ve benzeri gezegenlerdeki yaşanabilirlik potansiyelini daha iyi anlamak için çalışmalarını sürdürüyor.

Kepler gezegenlerinde yaşam var mı?…

Yusuf Güney’in sevgilisi orada yaşıyor mu bilemeyiz ama özel noktaları sebebiyle “yaşanabilir bölge” adı verilen bu yerler için NASA’nın da enteresan açıklamaları oldu.

Galaksimizin milyarlarca gizli ötegezegen içerdiğini, bunların çoğunun yaşam vadedeceğini belirten açıklamalardan sonra evrendeki yerimiz bir kez daha düşündürüyor.

Tabii ki su, Dünya’ya benzer büyüklük ve kayalık gibi sonuçlar elimizde olsa da herhangi bir yaşama ev sahipliği yapıp yapmayacağı konusunda öğrenilecek ve araştırılacak daha çok şey var…

Wbtekno

Kaynaklar: Exoplanets, Türkiye Uzay Ajansı, Science NASA

Bu post KEPLER DIŞ GEZEGENLERİNDE YAŞAM VAR MI?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bu karmaşa aslında sadece çıplak gözle bakıldığında görülüyor. Güçlü bir teleskopla baktığınız zaman aslında sonsuz uzayda karşımıza sayısız gök cismi çıktığını ve bunların her birinin benzersiz detaylara sahip olduğunu açıkça görebiliyoruz.

Peki, kimin sayesinde ve ne zamandan beri uzayı böyle görebiliyoruz yani teleskobu kim, ne zaman icat etti? Galileo ile birlikte uzaya bakmaya başlasak da aslında bu aletin mucidinin kim olduğu tam olarak bilinmiyor. Çünkü teleskop patenti için aynı anda birçok kişi başvurmuş ve hükümetin kafası biraz karışmıştır. Gelin teleskobu kim, ne zaman icat etti biraz daha yakından bakalım ve bu basit ama etkili aleti yakından tanıyalım.

Teleskobu kim icat etti?

arih boyunca astronomiye meraklı bilim insanlarının bir takım sistemlere sahip sıradışı aletler kullanarak ilkel teleskoplar yaptıkları ve gökyüzünü inceledikleri biliniyor. Ancak bildiğimiz anlamda merceklerden oluşan ve uzağı yakın eden teleskobun ilk patent başvurusu 1608 yılında Hollandalı bir gözlük üreticisi olan Hans Lippershey tarafından yapılmıştır.

Hans Lippershey tarafından icat edilen teleskop dışbükey bir objektif merceğiyle hizalanmış içbükey bir göz mercek ile çalışıyor ve nesneleri 3 kat daha büyük gösteriyordu. Fakat dedikodulara göre Lippershey, aynı kasabada yaşadığı yine bir gözlük üreticisi olan Zacharias Jansen’den bu fikri çalmıştı. Bu konuda kanıtlanmış bir iddia olmasa da her iki ismin de teleskop icadında eşit rolü olduğu söylenir.

Zaten ortalık yeterince karışık değilmiş gibi bir de aynı dönem ortaya yine bir Hollandalı olan Jacob Metius çıktı. Lippershey’den yalnızca birkaç hafta sonra benzer bir alet için patent başvurusunda bulunan Metius nedeniyle hükümet, her iki isme de patent vermedi. Metius küçük bir ödül, Lippershey ise teleskop üretimi için yüklü bir ödeme aldı. Yani kazanan Hans Lippershey olmuştur.

Galileo tüm bunlardan habersiz bir teleskop geliştiriyor ve gözünü uzaya dikiyor:

İtalyan bir astronom, fizikçi, mühendis, filozof ve matematikçi olarak tanıdığımız Galileo Galilei, teleskop için yapılan ilk patent başvurusundan yalnızca bir yıl sonra 1609 yılında nesneleri tam 20 kat daha büyük gösteren bir teleskop icat etti. Venedik Senatosu’na bu icadı sunduğu zaman büyük beğeni topladı ve ömür boyu Padua Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak görevlendirilerek maaşı iki katına çıkarıldı.

Galileo teleskop kullanarak uzaya bakan ilk insandır. Teleskop sayesinde Ay’daki dağları ve kraterleri görmüş, Samanyolu’nu keşfetmiş, Satürn halkalarıyla büyülenmiş ve Jüpiter’in dört uydusunu keşfetmiştir. Tüm bu gördüklerini İki Büyük Dünya Sistemi Hakkında Diyalog isimli kitapta toplanmış ve Kopernik gezegen modelini anlatmıştır.

İtalyan Engizisyon Mahkemesi durur mu, yapıştırmış cevabı; Galileo bu kitabı dönemin papası VIII. Urbanus’a adamasına rağmen fikirleri sapkınca bulunmuştur. 1633 yılında mahkeme karşısına çıkan Galileo fikirlerinin sapkınca olduğunu kabul ederek ölümden kurtulmuş ve 1642 yılında hayatını kaybettiği güne kadar ev hapsinde kalmıştır.

Teleskop üzerine yapılan çalışmalar hız kesmeden devam ediyor:

Bilim insanları öldürülse, hapsedilse bile bilimsel çalışmaların hız kesmeyeceğini tarihten öğrendik. Teleskop üzerine yapılan çalışmalar da Avrupa’nın başka kentlerinde hızla devam etmiştir. Alman bir bilimci, matematikçi ve astrolog olarak tanıdığımız Johannes Kepler iki dışbükey mercekli bir teleskop tasarlayarak nesnelerin ters görünmesini sağlamıştır.

Johannes Kepler geliştirdiği bu teleskop hakkında pek çok yazı kaleme almış ve dönemin pek çok bilim insanını etkilemiştir. İngiliz bir fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, filozof ve teolog olarak tanıdığımız Sir Isaac Newton da bu yazılardan etkilenen bilim insanlarından biridir. Newton, teleskop için mercekler yerine aynalar kullanılmasının daha doğru olduğunu düşünerek 1668 yılında ayna kullanarak yansıtıcı bir teleskop geliştirmiştir.

Modern teleskop icat ediliyor:

Sir Isaac Newton tarafından 1668 yılında aynalar kullanılarak geliştirilen yansıtıcı teleskop uzun yıllar astronomi dünyasının çalışmalarında kullanılan en önemli alet olmuştur. Ancak yıllar geçtikçe teleskopların yalnızca ışık toplayarak görüntüler sunması yeterli gelmemeye başlamıştır. Teleskoplar ihtiyacımız olan tüm verileri sağlamak için başka nasıl kullanılabilirdi?

1897 yılında ABD Wisconsin’de bulunan Yerkes Gözlemevi’nde 1 metrelik cam merceğe sahip bir teleskop geliştirildi ancak pek de başarılı sonuç vermedi. Daha sonra 1917 yılında ABD California’da bulunan Mount Wilson Gözlemevi’nde 2.5 metrelik yansıtıcı bir teleskop geliştirildi. Amerikalı bir astronom olan Edwin Hubble bu teleskoptan baktı ve Andromeda Bulutsusu’nun aslında çok ama çok daha uzakta olduğunu keşfetti.

Radyonun icadı teleskoplara yeni bir görev yükledi. Amerikalı bir mühendis olan Karl Jansky, 1931 yılında ilk kez uzaydan gelen radyo sinyallerini tespit etti ve radyo teleskopları geliştirildi. Bugün artık teleskoplar aracılığıyla gözle görülen ışık, radyo dalgaları, kızılötesi ışınlar, röntgen ışınları, ultraviyole ışınlar gibi pek çok veriyi inceliyor ve analiz edebiliyoruz. Yüzlerce yıl önce bir gözlük üretici tarafından icat edilen bir alet ancak bu kadar verimli kullanılabilirdi.

Uzay hakkında bildiğimiz neredeyse her şeyi borçlu olduğumuz teleskobu kim, ne zaman icat etti, uzaya bakmak kimin fikriydi gibi merak edilen soruları yanıtladık ve bu sıradışı icadın tarihi hakkında bilmeniz gereken bazı önemli detaylardan bahsettik…

Webtekno

Bu post Uzaya Bakmak İlk Kimin Aklına Geldi?, Teleskobu Kim, Ne Zaman İcat Etti?.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.