Dünya’dan yaklaşık 45 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan galaksinin çekirdeğinde, Güneş’ten yaklaşık 8 milyon kat daha büyük süper kütleli bir kara delik yer alıyor. Bilim insanlarına göre kara deliğin çevresindeki gaz bulutları, yoğun çekim kuvveti nedeniyle büyük hızla dönüyor. Aşırı ısınan gazların yaydığı radyasyon ise James Webb’in orta kızılötesi görüntüleme cihazıyla yüksek çözünürlükte kaydedildi.

JAMES WEBB 5 SENE ÖNCE KEŞFE BAŞLAMIŞTI…

NASA’nın şimdiye kadar geliştirdiği en güçlü uzay teleskobu olarak gösterilen James Webb, 2021 yılında uzaya gönderilmişti. Göreve başladığı günden bu yana uzak galaksilerden yıldız oluşum bölgelerine kadar birçok dikkat çekici görüntü paylaşan teleskop, evrenin bilinmeyenlerine ışık tutmayı sürdürüyor…

Kaynak: Gerçek Gündem

Bu post 8 Milyon Güneş Büyüklüğünde Kara Delik Görüntülendi… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Johns Hopkins Üniversitesi’nden Dr. Andrew Rivkin, yeni gözlemlerin bu olasılıkları ciddi biçimde değiştirebileceğini söyledi ve “Şubat ayında yapılacak gözlemler, çarpma riskini neredeyse sıfıra indirebilir, ama aynı şekilde yüzde 30’a kadar da çıkarabilir” dedi.

JAMES WEBB KRİTİK ROL OYNAYACAK

Asteroid, Dünya teleskoplarının görüş alanından çıktığı için bir süredir izlenemiyor. Ancak James Webb Uzay Teleskobu (JWST), 18 ve 26 Şubat 2026 tarihlerinde göktaşını iki kısa gözlem penceresinde yeniden görüntüleyebilecek.

Bu, 2024 YR4’ün konumunu ve hızını ölçmek için son büyük fırsatlardan biri olacak. Gözlemler sonucunda Ay’a çarpma olasılığının yüzde 1’in altına düşmesi olası, ancak küçük bir ihtimalle tersine yüzde 30’a yükselmesi de mümkün.

NASA VE ESA İÇİN ZAMAN DARALIYOR

NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA), göktaşını saptırma seçeneklerini değerlendiriyor. Ancak bu tür müdahalelerin etkili olabilmesi için 2030’dan önce başlatılması gerekiyor.

NASA’nın daha önceki DART misyonu, bir uyduyu asteroide çarptırarak onun yörüngesini değiştirme yönteminin işe yaradığını göstermişti.

Alternatif planlar arasında nükleer patlatma (yakın mesafede patlatılarak yön değiştirme), iyon itkiyle yumuşak saptırma, yerçekimi traktörü (gravity tractor) yöntemiyle kütle çekimiyle yön değiştirme gibi seçenekler de bulunuyor.

Avrupa Uzay Ajansı’ndan gezegen savunma birimi başkanı Richard Moissl, olası bir çarpmanın Dünya’daki insanlar için doğrudan bir tehlike oluşturmadığını, ancak uydular ve uzay tabanlı iletişim sistemleri için ciddi risk yaratabileceğini söyledi.

Moissl, “Bir Ay çarpması, doğrudan yeryüzünü tehdit etmez; ama yörüngedeki alt yapıya ciddi zarar verebilir” dedi.

ESA’nın ise 2025 bütçesinde 2024 YR4’e özel bir izleme veya saptırma görevi yer almasa da, kurum olası gözlemlerden sonra ek önlem planlarını değerlendireceğini açıkladı…

Kaynak: NTV

Bu post 67 METRE ÇAPINDAKİ GÖKTAŞI AY’A ÇARPABİLİR, BU ÇARPMA DÜNYA İÇİN NASIL BİR TEHLİKE YARATABİLİR?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bugün yapay zekâ, insanlığın en büyük maceralarından birinde, yani uzay araştırmalarında başrolü kapmış durumda. Artık o, sadece bir bilim kurgu unsuru değil, Mars’a iniş yapan bir kâşifin beyni, gezegenleri analiz eden bir gözlemcinin gözü ve astronotların en güvendiği yardımcılardan biri.

Gezegen keşfi ve otonom sürüş…

Mars’a gönderdiğimiz Perseverance veya Curiosity gibi gezgin robotları düşünün. Bu araçlar, Dünya’dan bir operatör tarafından joystick ile kontrol edilmiyor çünkü Mars’a bir sinyalin gidip gelmesi ortalama 20 dakika sürüyor. Yani siz “dur” komutunu gönderene kadar, araç çoktan bir uçurumdan aşağı yuvarlanmış olabilir.

İşte burada yapay zekâ devreye giriyor. Uzay araçları, üzerlerindeki kameralarla çevreyi 3 boyutlu olarak haritalandırıyor. Yapay zekâ, bu verileri analiz ederek güvenli bir rota oluşturuyor, tehlikeli kayalardan ve yumuşak zeminlerden kaçınıyor. Kısacası, kendi yolunu kendi buluyor.

Ayrıca yapay zekâ, “bilimsel olarak ilginç” görünen kaya oluşumlarını veya mineral yataklarını fark edebiliyor. Normalde bir insanın gözden kaçırabileceği potansiyel bir fosil kalıntısını veya su izini tespit edip, tabiri caizse “Hey, şuraya bir göz atmalıyız!” diyerek bilim insanlarını uyarabiliyor.

Uzay teleskopları (James Webb gibi) ve uydular, her gün terabaytlarca veri topluyor. Bu verilerin içinde yeni gezegenler, kara delikler, galaksiler veya Dünya’daki iklim değişikliklerine dair önemli ipuçları gizli ancak bu kadar büyük bir veriyi tek tek insan gözüyle incelemek, kelimenin tam anlamıyla imkânsız.

Yapay zekâ algoritmaları, bu devasa veri setlerini saniyeler içinde tarayarak anormallikleri ve kalıpları tespit ediyor. Örneğin bir yıldızın önünden geçen bir gezegenin neden olduğu minicik parlaklık düşüşünü fark edebiliyor ve böylece yeni bir ötegezegen keşfedilmesini sağlayabiliyor.

Bir uzay aracı arızalandığında, tamirci çağırma gibi bir lüksünüz yoktur. Bu yüzden sorunları önceden tahmin etmek hayati önem taşır. Yapay zekâ ise uzay araçlarının ve uyduların sensörlerinden gelen binlerce veriyi sürekli olarak izliyor.

Yapay zekâ bu süreçte motor sıcaklığındaki küçük bir artışı, bir paneldeki beklenmedik bir titreşimi veya güç tüketimindeki bir anormalliği fark ederek olası bir arızayı günler, hatta haftalar öncesinden tahmin edebiliyor. Bu sayede mühendisler, sorun büyümeden önlem alabiliyor ve aracın görev planını değiştirebiliyor.

Astronotlara akıllı asistanlık…

Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotların son derece yoğun bir programı var. Yapay zekâ destekli asistanlar, onlara bu yoğun tempoda yardımcı oluyor.

Örneğin bir astronot karmaşık bir deneyi yaparken, yapay zekâ ona adım adım talimatları sesli olarak okuyor ve gemideki bir sistemle ilgili sorusuna anında yanıt verebiliyor.

Uzay çöpleri…

Yörüngemizde başıboş dolaşan milyonlarca uydu parçası ve enkaz, hem aktif uydular hem de gelecekteki uzay görevleri için büyük bir tehdit oluşturuyor.

Yapay zekâ, bu çöplerin yörüngelerini inanılmaz bir hassasiyetle takip ederek olası çarpışmaları önceden haber veriyor. Gelecekte ise bu çöpleri toplamak için gönderilecek otonom “çöpçü” uyduları da yine yapay zekâ yönetecek.

Yapay zekâ uzayda tamamen kendi başına mı karar veriyor?
Çoğunlukla hayır. Yapay zekâ, insanlar tarafından belirlenen hedefler ve sınırlar dahilinde otonom kararlar alır. Özellikle kritik görevlerde son onay her zaman yerdeki kontrol merkezindedir ancak anlık tepki gerektiren durumlarda (örneğin bir engelden kaçınma gibi) tamamen kendi başına hareket edebilir.

NASA, yapay zekâyı en çok hangi alanda kullanıyor?
NASA, yapay zekâyı en yoğun şekilde gezegen kaşiflerinin (Mars rovers) otonom navigasyonunda ve uzay teleskoplarından gelen devasa bilimsel verilerin analizinde kullanıyor.

Yapay zekâ sayesinde yeni gezegenler bulundu mu?
Evet. Özellikle Kepler ve TESS gibi teleskopların verilerini analiz eden makine öğrenmesi algoritmaları, insanların gözden kaçırdığı yüzlerce potansiyel ötegezegenin keşfedilmesine yardımcı oldu.

Yapay zekânın gelecekte uzay araştırmalarındaki rolü ne olacak?
Gelecekte yapay zekânın rolü daha da artacak. Tamamen otonom bilim laboratuvarları, yıldız sistemleri arası yolculuklar için rota planlaması, hatta diğer gezegenlerde üs kuracak robot kolonilerinin yönetimi gibi alanlarda kilit rol oynaması bekleniyor…

Kaynak: Webtekno

Bu post Yapay Zekâ Uzayda Hangi Alanlarda Kullanılıyor?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

James Webb Uzay Teleskobu’nun yaptığı son gözlemler, asteroidin Ay’a çarpma ihtimalini %3,8’e çıkardı. Hatırlarsanız bu gök cismi, bir ara Dünya’ya çarpma ihtimaliyle gündeme gelmişti ve oran %3,1’di.

Neyse ki artık Dünya için bir tehlike kalmadı. Ay için işler biraz farklı ilerliyor gibi görünüyor. Avrupa Uzay Ajansı da bu yeni ihtimallerin kendi hesaplamalarıyla uyumlu olduğunu söylüyor.

Asteroitin yapısı büyük gök cisimlerinden farklı çıktı…

Asteroidin boyutuna dair tahminler de netleşti. Daha önce 40 ila 90 metre arasında olduğu öngörülen gök cisminin, yapılan son ölçümlerle birlikte 53 ila 67 metre arasında bir çapa sahip olduğu açıklandı. Bu da, yaklaşık 15 katlı bir bina yüksekliğine denk geliyor. Uzmanlar, bu boyutun, gezegen savunma sistemlerinin devreye alınması için belirlenen 50 metrelik sınırın üzerinde olduğunu belirtti. Eğer asteroidin Dünya’ya çarpma ihtimali devam etseydi, şu anda olası bir saptırma görevi için hazırlıkların başlatıldığını ifade etti.

James Webb teleskobundan elde edilen veriler, asteroidin yüzey özelliklerinin büyük gök cisimlerinden farklı olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, asteroidin hızlı dönmesi ve yüzeyinde ince toz tabakasının bulunmaması nedeniyle, daha çok küçük boyutlu asteroidlerde rastlanan özellikler sergilediğini açıkladı. NASA, Webb teleskobunun bu asteroidi önümüzdeki ay yeniden inceleyeceğini duyurdu…

Kaynak-Webtekno

Bu post Dünya’yı Teğet Geçti, Ay’a Doğru Yöneldi!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

James Webb Uzay Teleskobu, uzayın derinliklerinde gerçekten ilginç bir manzaraya denk geldi. “Einstein halkası” denilen bu halka şekli, aslında üst üste hizalanmış iki galaksinin oluşturduğu optik bir illüzyon. Görüntü, hem nadir hem de göze oldukça etkileyici görünüyor.

James Webb’in NIRCam kamerasıyla Hubble’ın verileri birleştirildiğinde ortaya çıkan görüntüde, merkezdeki galaksinin etrafında neredeyse tam bir ışık halkası oluştuğu görülüyor.

Nadir rastlanan “Einstein halkası” görüldü…

Bilim insanlarının “kütleçekimsel merceklenme” dediği bu olayda, önde duran büyük galaksi, arkasındaki uzak galaksinin ışığını adeta bir büyüteç gibi büküyor. Bu da arkadaki galaksiyi halka şeklinde görmemize neden oluyor.

Görüntünün tam ortasında yer alan ve bize daha yakın olan galaksi, SMACSJ0028.2-7537 adlı bir kümenin parçası olan eliptik bir galaksi. Halka şeklinde gördüğümüz yapıysa aslında çok daha uzakta bulunan bir sarmal galaksi. İlginç olan şu ki, her ne kadar ışığı bükülüp halka gibi görünse de, spiral kollarını üstte ve altta hâlâ fark etmek mümkün…

Kaynak-Webtekno

Bu post “Einstein Halkası” Yıllar Sonra İlk Kez Bu Kadar Net Görüntülendi… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), eşsiz bir kozmik olayı tam zamanında görüntüleyerek büyüleyici bir kare yakaladı. Uzay Teleskobu, yeni doğan bir yıldızdan fışkıran gazların, arka plandaki bir galaksiyle tam hizalandığı o nadir ve etkileyici anı yakalamayı başardı.
Kozmik yapı genişliyor.

Bu yapı ilk olarak 2006 yılında Spitzer Uzay Teleskobu tarafından gözlemlendi. Chamaeleon I Bulutu olarak bilinen bir yıldız oluşum bölgesinde yer alan yapıda, genç bir yıldızdan fışkıran yüksek hızlı gaz jetlerinin çevredeki gaz ve tozla çarpışması sonucu yoğun bir akım oluştuğu tespit edildi. James Webb Teleskobu tarafından elde edilen son görüntüler, bu yapının merkezinde CED 110 IRS4 adlı bir yıldızın yer aldığını ortaya koydu.

James Webb Teleskobu’nun NIRCam ve MIRI araçlarıyla elde ettiği yeni görüntülerde, genç yıldızdan fışkıran jetlerin ısıttığı hidrojen ve karbon monoksit molekülleri belirgin biçimde tespit edildi. Yapının üst kısmında yer alan ve ana akımla aynı hizada bulunmayan çıkıntının, ikinci bir jet akımına ya da ana yapının parçalanmasına bağlı olarak oluştuğu açıklandı. Bilim insanları, bu düzensiz yapının aynı zamanda ön yıldızdan çıkan jetin zamanla yön değiştirmesiyle, yani yalpalama hareketiyle bağlantılı olabileceğini de ifade etti.

Webb ekibi, yaptığı açıklamada söz konusu yapının zamanla genişleyeceğini ve binlerce yıl içinde arka planda yer alan galaksinin bir kısmını ya da tamamını görünmez hale getireceğini bildirdi…

Kaynak-Webtekno

Bu post Kozmik Kasırga İlk Kez Bu Kadar Net Görüntülendi… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

2003 yılında Hubble Uzay Teleskobu, evrendeki bilinen en eski gezegenlerden birini keşfetmişti. Yaklaşık 13 milyar yaşında olduğu tespit edilen bu gezegen, keşfin gerçekleştiği dönem bilim insanlarını şaşkına çevirmişti çünkü bu dönemde yıldızlar, gezegen oluşumu için gerekli ağır elementlerden yoksundu. Bu durum, böylesine eski bir gezegenin nasıl oluştuğuna dair ciddi soruları da beraberinde getirmişti.

13 milyar yaşındaki gezegenin sırları ortaya çıktı.

Yeni bir araştırma ekibi, James Webb Uzay Teleskobu’nun sağladığı verileri kullanarak bu gizemi çözmeyi amaçladı. Ekip, evrendeki ağır elementlerden yoksun yıldızları incelemek için James Webb’in üstün gözlem gücünden yararlandı. Bulgular, düşük metaliklik seviyesine sahip yıldızların çevresindeki gezegen oluşturan disklerin, beklenenden çok daha uzun süre dayanabildiğini ortaya koydu.

Araştırmacılardan Guido De Marchi, Hubble’ın geçmiş gözlemleriyle uyumlu sonuçlar aldıklarını belirtti ve bu yeni verilerin evrenin eski zamanlarında gezegen oluşum modellerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret etti. Bulgular, ağır elementlerin azlığının, disklerin dayanıklılığını artırarak yıldızların radyasyonuna karşı korunmalarını sağladığını gösteriyor. Ayrıca disklerin bu yıldızların etrafında on milyonlarca yıl boyunca varlığını sürdürebildiği de keşfedilmiş durumda.

James Webb Uzay Teleskobu’nun NIRSpec aracı büyük rol oynadı.

James Webb Uzay Teleskobu’nun Yakın-Kızılötesi Spektrografı (NIRSpec), bu araştırmada önemli bir rol oynadı. Araç, aynı anda 100 farklı hedefi gözlemleyebilme yeteneğiyle veri toplama hızını artırdı. Bu özellik, sadece Küçük Macellan Bulutu’ndaki yıldızların incelenmesiyle sınırlı kalmayıp, daha önce ötegezegenlerdeki bulut yapılarını gözlemleme gibi keşiflerde de kullanıldı.

Araştırmanın sonuçları, yıldız çevresindeki madde birikiminin daha uzun sürdüğünü ve bu süreçte gezegenlerin oluşumu için daha elverişli koşulların sağlandığını gösteriyor. Elena Sabbi’ye göre disklerin daha uzun süre var olması, gezegenlerin oluşum süreçlerini ve bu sistemlerin mimarisini büyük ölçüde etkiliyor…

Kaynak-Webtekno

Bu post James Webb Uzay Teleskobu, Hubble’ın 20 Yıllık Gizemini Çözdü!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Işık yılı, yıldızlar ve galaksiler arası mesafeleri gösteren bir ölçü birimidir.

Yıl kelimesini içermesine rağmen aslında bir mesafenin ölçüsüdür. 1 ışık yılı, ışığın bir takvim yılında kat ettiği mesafedir ve bu mesafe, yaklaşık 9 trilyon kilometredir. Ancak galaktik mesafeler göz önüne alındığında, konu daha karmaşık bir hâl alır.

Örneğin bize yakın olan galaksilerin, bizden uzaklıkları ve ışıklarının yayılma süresi hemen hemen aynıdır. Mesela Andromeda galaksisinden gelen ışık, 2,5 milyon yıl yol kat etmiştir ve aynı zamanda bu galaksi, bize 2,5 milyon ışık yılı uzaklıktadır.

Ancak daha büyük ölçeklerde işler değişir.

James Webb Uzay Teleskobu’nun ilk derin alan görüntüsünün merkezinde yer alan ve bir galaksi kümesi olan SMACS 0723’ün ışığı, yaklaşık 4,6 milyar yıl önce yayılmıştı. Ancak bizden gerçek uzaklığı, 4,6 milyar ışık yılı değil.

Çünkü evren, o zaman zarfında genişledi ve bizden uzaklığı neredeyse 1 milyar ışık yılı daha arttı. Yine SMACS 0723 etrafındaki ışık yayları da bizden 13,1 milyar ışık yılı uzakta olması gerekirken bu uzaklık, 30 milyar yıldır.

Tüm bu sebepler ve örnekler ışığında, evren de 13,7 milyar yaşında olmasına rağmen ışık yılı genişliği 93 milyardır çünkü evren zaman içinde genişlemeyi sürdürür. Hatta yıllar geçtikçe aralarında bu mesafe daha da açılacak ve uçurum hâlini alacak…

Kaynak: IFL Science

Bu post Evren 13,7 Milyar Yaşındaysa, Işık Yılı Genişliği Nasıl 93 Milyar Olabiliyor?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

NASA, James Webb tarafından çekilen Messier 104 veya M104 isimli galaksinin fotoğrafını paylaştı. Bu galaksi, aynı zamanda Meksika şapkasına benzemesi nedeniyle Sombrero Galaksisi olarak da biliniyordu.

Webb’in gelişmişkameraları sayesinde ortaya çıkan bu muhteşem görsel, galaksiye daha önce hiç olmadığı kadar net ve ayrıntılı bir şekilde bakmamızı sağlıyor. Ayrıca onun hakkındaki anlayışımızı değiştirebilme potansiyeline bile sahip.

Görüntüye baktığımızda M104’ün artık “Sombrero” ismine tam da yakışacak bir hâlde olmadığını görebiliyoruz. Meksika şapkası yerine artık daha çok okçulukta kullanılan hedefleri andıran bir hâlde gibi. Tabii ortasında bir hedef değil, süper kütleli bir kara delik var.

Teleskobun kızılötesi görüntüleme özellikleri yoluyla ulaştığımız keskin çözünürlük, dış halkanın ayrıntılı görüntüsünü sunarken tozun karmaşık kümelerini de görmemizi sağlıyor. Önceki görüntülerde daha pürüzsüz bir yapısı vardı ancak Webb’in çektiği fotoğraf çok daha karmaşık olduğunu gösterdi. Bunların yanı sıra arka planda farklı birçok galaksiye de bakış atmayı sağladı. Bilim insanları, bu şekilde o galaksilerin ne kadar uzakta olduğunu anlamaya çalışacaklar.

Sombrero veya M104 Galaksisi, Dünya’dan 30 milyon ışık yılı uzaklıkta Başak (Virgo) takımyıldızının derinliklerinde yer alıyor…

Kaynak-Webtekno

Bu post James Webb Uzay Teleskobu, 30 Milyon Işık Yılı Uzaklıktaki Galaksinin Detaylı Bir Fotoğrafını Çekti… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

WASP-107 b adı verilen bu ilginç gezegen, Güneş’ten 210 ışık yılı uzaktaki küçük bir turuncu yıldızın etrafında dönüyor. İlk olarak 2017 yılında keşfedilen gezegenin hacmi ile Jüpiter’in hacmi neredeyse aynı olsa da kütleleri arasında büyük bir fark bulunuyor. WASP-107 b’nin kütlesi, Jüpiter’in kütlesinin sadece yüzde 10’u kadar.

WASP-107 b, kendi yıldızına çok yakın ve kilitlenmiş bir gezegen, yani hep aynı tarafı gündüz olacak şekilde dönüyor. Gezegenin bir yılı ise sadece beş gün sürüyor. Bu durumdan dolayı gezegenin bir tarafı diğer tarafından çok daha şişkin duruyor.

Bu pofuduk gezegen, kendi yıldızına bu kadar yakın olan diğer gezegenler kadar sıcak olmasa da tatile gidilecek bir yer de değil, sıcaklık 477 santigrat dereceyi buluyor. Araştırmacılar, böyle bir yapının ötegezegenler arasında bile nadir olduğunu ifade ediyor.

Gezegenin özellikleri ve yapısı, JWST’nin üzerindeki aktarım spektroskopisi aracı ile incelendi. Kendi güneşinin önünden yaptığı geçişler sayesinde gezegenin yapısını öğrenmek mümkün oldu…

Araştırma Nature Astronomy’de yayımlandı.

Bu post James Webb’ten, Pofuduk ve Yamuk Bir Gezegen Keşfi… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.