İzQ İnovasyon Merkezi’nde düzenlenen CRIZ-ERS Projesi Kapanış Konferansı’nda iklim değişikliği, afet riskleri, kent dayanıklılığı ve iklim yönetişimi konuları ele alındı. Yaklaşık iki yıldır yürütülen proje kapsamında İzmir’in iklim riskleri il ve ilçe ölçeğinde analiz edilirken, risklere karşı geliştirilecek uyum ve direnç stratejileri de değerlendirildi.

Velibeyoğlu: Çözümün merkezinde topluluk var…

Konferansın açılışında konuşan İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, iklim krizinin yalnızca teknik yatırımlarla çözülemeyeceğini, toplumsal davranış değişikliğinin ve ortak hareket kültürünün en az altyapı yatırımları kadar önemli olduğunu söyledi. İklim değişikliğinin çok boyutlu bir kriz haline geldiğini belirten Velibeyoğlu, “Uluslararası hedefler önemli ancak yerel çözümler ve yerel iş birlikleri de belirleyici. Sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler ve özel sektör arasında daha güçlü iş birliği mekanizmalarına ihtiyaç bulunuyor.

Küçük ölçekli başarılı projeler çoğu zaman büyüyemiyor ve kalıcı politikalara dönüşemiyor. İzmir’de yürütülen Yurttaş Meclisleri çalışmaları ilk olarak sınırlı ölçekte başladı. Bugün 30 ilçeye yayıldı. Su, gıda, enerji, kültür ve sağlık gibi başlıklar doğrudan yurttaşlarla birlikte ele alınıyor. Yürütülen çalışmalarda ortaya çıkan en önemli kavram ise ‘topluluk’. İklim krizine karşı dayanıklılık ancak güçlü topluluklar ve ortak hareket etme kültürüyle mümkün olacak” dedi.

İzmir Avrupa’nın öncü iklim kentleri arasında

İzmir Planlama Ajansı İklim Yönetişimi Uzmanı Berkay Yılmaz ise Avrupa Birliği İklim Nötr ve Akıllı Şehirler Misyonu kapsamında yürütülen çalışmaları anlatarak, “Avrupa Birliği 2030 yılına kadar 112 öncü kent oluşturmayı hedefliyor. İzmir ise 370 kent arasından seçilen şehirlerden biri. Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkeler için ayrılan 12 şehirlik kontenjan içerisinde yer alan İzmir, İstanbul ile birlikte Türkiye’yi temsil ediyor. İzmir tarım, turizm, sanayi ve liman kenti özelliklerini aynı anda taşımasının yanı sıra yüksek yenilenebilir enerji potansiyeli sayesinde öne çıkıyor” diye konuştu.

Avrupa Birliği’nin misyon yaklaşımını yerelleştirmek amacıyla çalışmalar yürüttüklerini de anlatan Yılmaz, hazırlanan kentsel politika notları kapsamında İzmir’in karşı karşıya olduğu 10 temel zorluğun tanımlandığını söyledi. Bu başlıkların “İzmir’in 10 Misyonu” olarak belirlendiğini ifade eden Yılmaz, İzmir Misyon Laboratuvarı (M-Lab) bünyesinde yürütülen tüm çalışmaların bu öncelikler doğrultusunda şekillendirildiğini belirtti.

Yılmaz, İzmir Misyon Eylem ve Uygulama Platformu’nun (EMRAP) kentteki iklim dönüşümünün koordinasyon merkezi olarak görev yapacağını söyleyerek, “Platforma dahil olan kurumlar kendi faaliyet alanlarında iklim hedefleriyle uyumlu yol haritaları hazırlayacak. Bu çalışmalar kurumların stratejik planlarına da entegre edilecek. Avrupa Birliği’nin yeni yaklaşımında yalnızca belediyelere görev verilmiyor. Tüm kent ekosistemi sürece dahil ediliyor” şeklinde konuştu.

Üç aşamada yürütüldü…

Projenin çıktılarını paylaşan Dr. Çağrı Tükel ise “İklime Hazır İzmir: Direnç Stratejisinin Geliştirilmesi” projesinin üç aşamada tamamlandığını anlattı. İlk aşamada İzmir genelindeki iklim tehlikeleri ve risklerin değerlendirildiğini belirten Tükel, ikinci aşamada çalışmaların Konak ilçesi ölçeğine indirildiğini, üçüncü aşamada ise belirlenen risklere karşı geliştirilebilecek uyum ve adaptasyon eylemlerinin ele alındığını söyledi. İzmir genelinde sıcak hava dalgaları, tarımsal kuraklık, taşkınlar, deniz seviyesindeki yükselme ve orman yangınlarının incelendiğini belirten Tükel, Konak ilçesinde ise sıcak hava dalgaları, taşkınlar ve deniz seviyesindeki yükselmenin öncelikli risk alanları olarak değerlendirildiğini kaydetti.

Çalışmalarda geçmiş yıllara göre çok daha kapsamlı veri setleri kullanıldığını ifade eden Tükel, İzmir genelinde ve Konak ilçesinde detaylı mekânsal risk analizleri gerçekleştirildiğini söyledi. Tükel, elde edilen verilerin gelecekte yapılacak yatırımların ve uyum çalışmalarının önceliklendirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

Sıcaklıklar 5 derece kadar artabilir…

İklim tehlikeleri ve ilişkili risklere ilişkin sunum yapan Dr. Çağrı Hasan Karaman ise küresel iklim modelleri kullanılarak İzmir’in gelecekte karşılaşabileceği iklim risklerinin analiz edildiğini söyledi. Karaman, iyimser senaryolarda sıcaklıkların 2 ila 3 derece, kötümser senaryolarda ise 4 ila 5 derece artabileceğini belirterek küresel iklim krizinin etkilerinin artık günlük yaşamda hissedildiğini ifade etti.

Toplam yağış miktarının azalacağını ancak yağışların daha kısa sürede ve daha şiddetli gerçekleşeceğini belirten Karaman, İzmir’in gelecekte daha kurak bir iklime sahip olacağını ancak aşırı yağışların daha sık görüleceğini söyledi. İklim değişikliğinin en önemli etkilerinden birinin de sıcak hava dalgaları olduğunu belirten Karaman, gündüz ve gece sıcaklıklarının birlikte değerlendirildiği analizlerde dikkat çekici sonuçlar elde edildiğini söyledi. İklim modellerine göre gelecekte sıcak hava dalgalarının süresinin 20 ila 60 gün arasında değişebileceğini belirten Karaman, bazı senaryolarda bu sürenin yaklaşık 90 güne kadar çıkabileceğini ifade etti. Uzun süreli sıcak hava dalgalarının özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan bireyler üzerinde ciddi sağlık riskleri yaratabileceğini de vurguladı.

Deniz seviyesi 1,7 metreye kadar yükselebilir…

Proje kapsamında deniz seviyesi yükselmesi ve kıyı taşkınlarına ilişkin analizlerin de gerçekleştirildiğini belirten Karaman, İzmir Körfezi’ndeki mareograf istasyonlarından elde edilen yaklaşık 25 yıllık verilerin kullanıldığını söyledi. Yapılan analizlere göre geçmiş veriler dikkate alındığında 100 yıllık tekrarlama periyoduna sahip aşırı bir olayda deniz kabarmasının yaklaşık 70 santimetreye ulaşabileceğini ifade eden Karaman, iklim değişikliğinin etkisiyle buna deniz seviyesi yükselmesinin de ekleneceğini belirtti. İyimser senaryolarda deniz seviyesinin yaklaşık 60 santimetre, kötümser senaryolarda ise yaklaşık 80 santimetre yükselebileceğini kaydeden Karaman, deniz kabarması ve deniz seviyesi yükselmesinin birlikte değerlendirildiği en kötü senaryoda yüzyılın sonuna doğru su seviyesinin yaklaşık 1,7 metreye ulaşabileceğini söyledi.

İklim risklerine karşı uyum politikaları tartışıldı…

Konferansın ikinci bölümünde ise iklim değişikliğinin farklı boyutları uzmanlar tarafından ele alındı. Doç. Dr. Meltem Şenol Balaban afet risk yönetimi perspektifinden iklim risklerinin analiz edilmesi ve uyum eylemlerini değerlendirirken, Doç. Dr. Selda Tuncer iklim krizinin sosyoekonomik etkilerine dikkat çekti. Dr. Banu Gökmen kültürel miras alanlarının iklim değişikliğinden nasıl etkileneceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, Prof. Dr. Osman Balaban ise İklim Kanunu sonrasında Türkiye’de yerel iklim eylemlerinin öneminin daha da artacağını vurguladı…

Kaynak: İZBB

Bu post İzmir’in İklim Geleceği Masaya Yatırıldı… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Yangınla mücadelede rehabilitasyon, afet sonrası dayanıklılık artırma ve uzun vadeli iletişim stratejilerini içeren eylem planı kapsamında hedef; İzmir’i, tüm paydaşlarla sürecin bir parçası haline getirerek, kentin daha dirençli ve sürdürülebilir bir geleceğe hazırlanmasını sağlamak. Plan; yangın öncesi teknolojik izleme sistemlerinden yerel halkın eğitimine, yangın sonrası ise ekosistem restorasyonundan sel riskine karşı önleyici adımlara kadar birçok uygulamayı içeriyor. Ayrıca yerel yönetimlerin kapasitesini artırmaya yönelik araç, personel, protokol ve tatbikat çalışmaları ile kırsal-kent arakesitinde bilinçlendirme ve denetim faaliyetlerine de yer veriliyor. İzmir’in yangınlarla mücadelesine rehberlik edecek plan, tüm yerel yönetimlere de ilham vermeyi amaçlıyor.

12 aylık bir acil eylem programı…
İzmir Planlama Ajansı tarafından hazırlanan Belediyeler İçin Orman Yangını Acil Eylem Planı; orman yangınlarının doğrudan etkilerini en aza indirmek, kısa, orta ve uzun vadede iyileştirme süreçlerini yönlendirmek amacıyla 12 aylık bir acil eylem programı içeriyor. Plan kapsamında yangınların başladığı andan itibaren uygulanmak üzere bir yıllık süre, üç ana faza ayırıldı. Buna göre; ilk 48 saat acil müdahale, 1 hafta ile 4 aylık süreç tespit ve rehabilitasyon, 3 ile 12 aylık süreç de iletişim ve planlama şeklinde belirlendi.

Yangın sonrası hasar minimize edilecek…
İlk aşamada, yangına hızlı müdahale edilmesi ve hasarın minimize edilmesi amaçlanıyor. İkinci aşama yangının çevresel ve toplumsal etkilerinin değerlendirilmesini ve zarar gören bölgelerin rehabilitasyonu, üçüncü aşamada ise yangınla ilgili bilgi paylaşımı, toplumsal farkındalık çalışmaları ve gelecekte benzer olaylara karşı planlama süreçlerine yönelik hazırlıkların ne olacağı ve ne şekilde yapılabileceğini kapsıyor. Yangın anında koordinasyonun sağlanması, söndürme çalışmalarına destek verilmesi, “Tek Sağlık” yaklaşımını da destekleyecek şekilde zarar gören insanların, hayvanların ve doğal alanların tespit edilip korunması gibi birçok temel faaliyet de acil eylem planı içeriğinde yer alıyor.

53 saatlik yangın kayıtlara geçti…
Acil Eylem Planı’nda, yangınların çıkış nedenleri de paylaşıldı. 2012-2023 yılı istatistiklerine göre yangınların yüzde 87’sinin insan kaynaklı, yüzde 13’lük kısmının ise yıldırım kaynaklı olduğu açıklandı. İzmir’in 2013-2023 yılları arasında yıllık ortalama 165 yangın ile Muğla ve Antalya’dan sonra en fazla orman yangınının meydana geldiği kent olduğu belirtildi. Son 12 yıl içindeki en büyük yangın ise 18 Ağustos 2019’da kayıtlara geçti. 53 saat süren ve 4 bin hektardan fazla alanın yanmasına neden olan yangının çıkış nedeni ise belirlenemedi.

İzmir’de yıllık ortalama 12 bin yangın çıkıyor…
14 Ağustos 2024 tarihinde Karşıyaka’da başlayan yangın ise yerleşim alanlarına, sanayi tesislerine ve kent içindeki parklara zarar verdi. 19 Eylül 2024 tarihi itibarıyla 116 yangında 4 bin 260 hektar zarar gördü. Haziran ayındaki yangınların ağırlıklı çıkış nedeni “anız” yangınları olarak kayıtlara geçti. İzmir’de yıllık ortalama yangın sayısı 12 bin iken bunun yüzde 72’si, üzerinde yapı olmayan kırsal yangın olarak nitelendiren arazilerde meydana geldi.

İkinci bir afet riskine dikkat çekildi…
Karşıyaka’da geçen yıl yanan orman alanlarının büyük çoğunluğu, 1995 yılında gerçekleşen ve 65 kişinin hayatını kaybettiği selden sonra toprak muhafaza ve sel kontrol çalışmaları kapsamında ağaçlandırılan bölgeyi oluşturuyor. Üzerindeki bitki örtüsünü kaybeden alanın, ikinci bir afet riski taşıdığı da Acil Eylem Planı’nda yer aldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi neler yaptı?…
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Afet İşleri Dairesi Başkanlığı’na bağlı İzmir İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ile orman yangınlarına karşı teknolojik izleme ve erken uyarı sistemleri kullanarak yangın öncesi hazırlıklarını güçlendirdi. 443 su tankeri dağıtıldı; yerel halkın yangın önleme eğitimleri ile gönüllülerin eğitimi sağlandı. İlk müdahale ekipleri planlaması sayesinde kritik noktalara konuşlanan ekipler, hızlı müdahaleye olanak tanıdı. Ormana bitişik alanlarda acil durum hazırlıklarını içeren Dirençli Köy Projesi ve şehrin orman yangını risk haritası da yangın öncesi koruma stratejilerini destekledi. Ayrıca, ikincil afetlere karşı önleyici planlar ve yangın sonrası ekosistem restorasyonu çalışmaları ile doğa ve toprak koruma önlemleri detaylandırıldı. Süreç boyunca geliştirilen izleme ve değerlendirme mekanizması, Akıllı İhbar Sistemi (AİS) ve yangınla mücadeledeki diğer dijital sistemlerin etkinliği sürekli izlendi. Afet yönetim bilgi sistemi AYSİS ile de karar destek süreci mekânsal bilgilere dayalı olarak yönetildi.

Acil Eylem Planı kapsamında yapılacak çalışmalardan bazıları…
İzmir Büyükşehir Belediyesi; yangın sonrası özellikle risk altındaki kentsel ve yarı kentsel alanlar ile su kenarı ekosistemleri içinde yer alan yerleşim yerlerinde sel riskinin en aza indirilmesi için çalışacak. Dere ve taşkın yatağındaki binalar tespit edilecek. Tersip bentlerinin ve ıslah sekilerinin durumu, etkinlikleri ve yenileme ihtiyacı değerlendirilerek gerekli adımlar atılacak. Küllerin içme suyu havzalarına ve su ekosistemlerine (göl, akarsu, deniz) etkisi değerlendirilecek, önlemler alınacak ve süreç izlenecek.

Yangına dayanıklı bitki türlerinin dikilecek…
Yanan alanların bakımının ve iyileşmesinin sağlanması da yine eylem planı kapsamında hayata geçirilecek. Doğal ve yangına dayanıklı bitki türlerinin dikimine öncelik verilerek, toprak iyileştirme çalışmaları uygun dikim mevsimi gözetilerek yapılacak. Olası bir yangına karşı hidrantların (yangın musluğu) kapasite durumu, bakımları yapılacak ve inceleme sonucunda ihtiyaç duyulan yerlere hidrantlar konumlandırılacak. Bununla birlikte Orman Bölge Müdürlüğü ile görüşülerek onların da ihtiyaç duydukları ya da gerekli noktalara teminin sağlanması amacıyla ortak bir çalışma gerçekleştirilecek. Orman, kırsal ve kent yangınları konusunda Ege-Akdeniz bölgesindeki belediyeler arasında iş birlikleri kurulacak ve tecrübe aktarımı sağlanacak.

Paydaşlarla iş birlikleri yapılacak…
Belediye itfaiye birimlerinin araç, gereç, personel sayısı gözden geçirilecek. İtfaiye teşkilatını etkin kullanabilmek için yetki ve sorumluluklarını da içeren kapasite artırım çalışmaları yapılacak. Orman Genel Müdürlüğü (OGM), AFAD gibi paydaşlarla iş birliği ve eş güdüm sağlanarak, yangın esnasında yapılacak müdahale, lojistik, iletişim gibi konulara ilişkin protokoller hazırlanacak. Haberleşme, araç takip sistemi, yangın koordinasyon merkezi gözden geçirilecek ve ortak tatbikatlar gerçekleştirilecek. Kırsal yangınların önlenmesi için orman-kırsal-kent arakesitinde anız yakma, bahçe artıklarının yakılması gibi yangın çıkış nedenlerine karşı bilinçlendirme ve denetim çalışmaları yapılacak. Çiftçilerin orman sınırındaki tarlalarında anızları sürerek, elektrik direkleri çevresini işleyerek ve yanıcı maddeleri bertaraf ederek bakım çalışmalarının teşvik edilmesi sağlanacak.

Yangın tehlike ve risk haritaları oluşturulacak…
Arıcılar, çobanlar, inşaat ve balya makinesi ile biçerdöver operatörleri yangınlar konusunda bilinçlendirilecek, yangınlara ilk müdahale konusunda eğitilecek. Gerekirse yangın söndürücüler verilecek araçların bakımlarının yapılması teşvik edilecek. Havai fişek, dilek balonu gibi yangın çıkarması olası faaliyetleri yasaklanacak ve denetimler yapılacak. Varsa vahşi çöp depolama alanları kapatılacak ve bunların çevresinde yangınlara karşı önlemler alınacak. Yangın tehlike ve risk haritaları oluşturulacak. Binaların ve tesislerin yangınlara karşı korunmasına yönelik rehber hazırlanacak. Şehir planlarında imar izinleri ve koruma zonları için revizyon hazırlanacak…

Kaynak: İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

Bu post ACİL EYLEM PLANI HAZIR, BÜYÜKŞEHİR İZMİR’İ YANGINLARDAN BÖYLE KORUYACAK… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.