O yüzden bizim şu anda öncelikli olarak yapmamız gereken şey kentsel dönüşüm çalışmalarına ağırlık vermek” dedi

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İzmir’in deprem tehlikesi ve fayların durumuna ilişkin açıklamalar bulundu.

30 Ekim depremine dair değerlendirmelerde bulunan DEÜ DAUM Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Deprem Master Planına dikkat çekerken kentsel dönüşümün de afet eksenli yapılmadığını vurguladı.

Sözbilir, “İzmir’de 1998 yılında başlayan, yani 1999 depreminden önce başlayan bir Deprem Master Planı vardı, o plan 2000 yılında bitti. Master Plan, İzmir’in depremden en az zararla çıkması için yapılması gerekenlerin içinde barındırıyordu. Yani, İzmir fayı 6,5 büyüklüğünde bir deprem ürettiğinde; o dönemin kentteki binalarının hangisi yıkılır, hangisi depreme dayanıksız, hangi yollar devre dışı kalır, hangi köprüler devre dışı kalır; bunlarla ilgili bilgileri içeren bir Master Plan’dı.

Geçen 20 yıllık sürede de işte bu Master Planın uygulanması gerekiyordu. Deprem Master Planı diyor ki; ‘Bayraklı’da şu bölgedeki binalar depreme dayanıksız. Zeminden dolayı, faya yakınlığından dolayı, binanın eskiliğinden dolayı bunların yıkılıp yerine daha güçlü bir bina yapılması ya da güçlendirilebiliyorsa güçlendirilmesi gerekiyor.’ Ama bu 20 yıllık sürede hem İzmir hem Türkiye genelinde kentsel dönüşüm, doğal afet eksenli olmadığı için daha çok ‘kaçak yapılar, gecekondu kısımları yıkılıp yeniden yapılsın’ gibi bir süreç oldu. 20 yılı böyle geçince; herhangi bir depremde zarar görebilecek binalar ayakta kalmış oldu.

Yani 20 yıl boyunca onları güçlendirmemiş olduk. 30 Ekim depremi aslında Samos merkezli bir deprem. Yani bizden uzakta, denizde olan bir depremdi, tsunami anlamında irkilmemiz doğaldı. Denizde olan bir fay kırıldığında o faya komşu kıyılar tsunami anlamında etkilenir. Özellikle 6.5’ten büyük depremlerde bu çok doğal.

Ne yaparsak yapalım ondan kurtulamayız ama depremin şiddet karaya doğru ulaştığında karada yaratacağı etkiden kurtulmamız gerekiyordu. Yani 17 tane binanın yıkılmaması gerekiyordu, onlar son 20 yılda düzeltilmesi gereken, güçlendirilmesi gereken ya da yıkılıp yeniden yapılması gereken binalardı. Bunu yapmadığımız için bu depremde böyle bir zarar gördük” ifadelerini kullandı.

‘2027’DE DİRENÇLİ KENT OLACAĞIZ’

İzmir’deki depremden önce, 2019 yılının sonunda Türkiye’de İl Afet Risk Azaltma Planlarının yapımına başlandığını belirten Prof. Dr. Sözbilir, “Bunlar İçişleri Bakanlığı’nın AFAD düzeyinde yapılan çalışmalar, tüm illeri kapsıyor. Önümüzdeki 5 yıl içinde deprem, sel, heyelan, kaya düşmesi gibi insanların zarar görmesine yol açacak bütün doğal afetlere karşı alınması gereken önlemler ve bu önlemleri kimlerin sağlayacağı, belediyelerin ve diğer kurumların yapması gerekenler hepsi oluşturuldu ve bunlar için bir süre tanındı. En fazla 2027’ye kadar bütün bu çalışmalar yapılacak. 2027 yılında İzmir doğal afetlere karşı daha dirençli bir kent olacak” dedi.

‘100 BİN BİNA YIKILABİLİR..’

“İzmir’in 17 tane fayı var ve bu fayların hepsi kentlerin içinden geçiyor” diyerek açıklamalarını sürdüren Prof. Dr. Sözbilir, “Mesela, Seferihisar fayı Seferihisar’dan geçer, Gülbahçe fayı Gülbahçe’den geçer, Kemalpaşa fayı Kemalpaşa’dan geçer. İzmir fayı; Güzelbahçe’den başlar Narlıdere, Balçova, Konak, Altındağ, Işıklar, Pınarbaşına kadar devam eder.

Bizim faylarımızın hepsinin üzerinde yerleşim var. Bizim faylarımız 7.2’ye kadar deprem üretme potansiyeline sahip olan faylar. Dolayısıyla bunlardan herhangi bir tanesi deprem ürettiğinde ciddi anlamda hasar oluşur. Diyelim ki; İzmir’de şu anda 1 milyon tane bina var, yaklaşık 100 bin tane bina yıkılabilir, tabi hangi fayın deprem ürettiğine bağlı olarak” açıklamalarında bulundu.

‘YIKIM DERECESİ EN YÜKSEK İZMİR FAYI..’

Yıkım derecesi en yüksek faylardan birinin İzmir fayı olduğunu dile getiren Sözbilir, “Bu fay çalışırsa ciddi bir yıkımla karşılaşırız, ki zaten geçmişte bu fay çalışmış ve 1688’de İzmir’in körfezdeki bütün yerleşimlerde ciddi bir hasar oluşmuş, 10 bine yakın insanın ölümünden bahsediliyor. Tuzla fayı çalıştığında yine önemli hasarlar oluşturabilir. Seferihisar fayı, Gülbahçe fayı İzmir kent merkezine en yakın olan faylar. Dolayısıyla bu faylar deprem ürettiğinde sıkıntı olur” dedi.

‘DEPREM ÜRETME ZAMANI YAKLAŞTI..’

İzmir fayı dışındaki 4 fayın deprem üretme zamanının yaklaştığına dikkat çeken Sözbilir, kentsel dönüşümün acilen hayata geçmesi gerektiğinin altını çizerek, “Biz Deprem Araştırma Merkezi olarak; Gülbahçe Fayı, Yağcılar Fayı, Seferihisar Fayı, Tuzla Fayı ve İzmir fayında çalışmalar yaptık, fayların geçmiş dönemlerde ürettiği depremleri bulmaya çalıştık.

Bu çalışmayı bitirdik. Bu proje sonuçlarına göre şöyle bir durum var; İzmir fayı için konuşacak olursak İzmir fayı 1688’de son depremini üretmiş ve bunun üzerinden yaklaşık 330 yıl geçmiş ama fayın deprem üretme aralığı daha geniş, yani çok yakın bir zamanda kırılma şansı yok. Ama geriye 16 tane fay kalıyor. Bunların içinde çalıştığımız 4 tanesinde durum şöyle; Seferihisar fayının 3000 yıla yakındır deprem üretmediği ortaya çıktı,

Tuzla fayı yaklaşık 2000 yıldır deprem üretmiyor, Gülbahçe fayının da 700 yıldır deprem üretmediği ortaya çıktı. Dolayısıyla İzmir fayı dışındaki bu 4 fayın deprem üretme zamanları yaklaşmış durumda. O yüzden bizim şu anda öncelikli olarak yapmamız gereken şey kentsel dönüşüm çalışmalarına ağırlık vermek.

Depreme dayanıksız olan yapılarımız, binalarımız varsa onları ya güçlendireceğiz ya da yıkacağız. Buna öncelik vermek için de önce bu fayların geçtiği yerlerin üzerinde kalan yapı stokunu anlamamız lazım. Çünkü o faylar kırılırsa önce üzerindeki yapıları kıracak” diye konuştu.

‘BİRİ ÇALIŞIRSA DİĞERİ TETİKLENİR..’

Aynı bölgede yaşayan fayların birbirleriyle bağlantılı olduğunu ifade eden Sözbilir, şunları söyledi: “Yani birisi çalışırsa öbürü etkilenir, tetiklenir. Zaten bugüne kadar meydana gelen depremler bu şekilde meydana gelmiş. Yani bir fay deprem ürettiğinde o fayın enerjisi hemen yakınındaki faya aktarılıyor. O fayın üzerinde enerji birikmeye başlıyor, belli bir zaman sonra o fayın deprem üretme zamanını öne çekmiş oluyor.

O fay daha sonra deprem üretme potansiyeline sahip oluyor. 30 Ekim’deki Samos depreminde Samos fayı kırıldıktan sonra özellikle bizim Tuzla ve Gülbahçe fayında sıcak su artışları oldu, yani tetiklenme değil ama etkilenme oldu ve şu anda hala Tuzla fayında belli değişimler olduğunu görüyoruz..”

İz Gazete

Bu post SÖZBİLİR DEPREMİN YILDÖNÜMÜNDE UYARDI; “4 FAYIN DEPREM ÜRETME ZAMANI YAKLAŞTI..” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

“Ben o sözleri İzmir’de, karadan denize uzanan yeni bir fay bulduğumuzda söylemiştim.” diyen Dr. Kuşçu, söz konusu fayın 1668 yılından bu yana 352 yıldır kırılmadığını belirterek, “O zaman kırıldığında İzmir yerle bir olmuştu.

O fayın literatürdeki adı İzmir Fayı, 1668’de oldu son deprem ve İzmir diye bir yer kalmadı. Ki o zamanki binalar ahşap ve daha dayanıklıydı depreme, ona rağmen yerle bir oldu.” şeklinde konuştu.

“(Cuma günü) kırılan, benim sözünü ettiğim fay değil”

Bugünü düşünemiyorum. İzmit Körfezi için de söylemiştik, kötü şeyler olacak, buralar yıkılıp gidecek, demiştik. Oldu.” diyen Dr. Kuşçu, İzmir’e her gittiğinde üzüldüğünü ve endişe duyduğunu belirtirken, “Bir gün o dehşet sesle uyanacak İzmir. Epeyce bir zaman geçti. Belki de bu konuşma bitmeden, belki de yarın sabah mı olacak bilmiyorum. Ama olacak.” ifadelerini kullandı.

İzmir’de Gülbahçe ile Sığacık Körfezi arasında uzanan fayların deniz tabanında devam ettiğini hatırlatan Dr. Kuşçu, “Şimdi daha çok korkuyorum. Çünkü kırılan benim sözünü ettiğim fay değil. Ben o sözleri İzmir’den geçen ve deniz uzantısını yeni bulduğumuz fay için söylemiştim.” derken sözlerini şu şekilde tamamladı:

“Bu fay 1668 yılından bugüne kırılmadı. 70 kilometre uzaktaki fay İzmir’i böylesine etkilediyse içindeki fayın kırılmasını düşünemiyorum. Aynı fay üzerinde 7 ve üzeri deprem oluş sıklığı 250 yılda bir.

Ama 1668’den beri 352 yıl geçmiş, kırılmamış. Seferihisar kırılması İzmir fayını etkilemiş midir? Bu ayrıca incelenmelidir..”

Bu post “ŞİMDİ DAHA ÇOK KORKUYORUM, CUMA GÜNÜ KIRILAN FAY, SÖZÜNÜ ETTİĞİM FAY DEĞİL..” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

DEÜ Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü ve Jeoloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Sözbilir, 2 yıldır yürüttüğü hendek tabanlı TÜBİTAK projesi kapsamında, İzmir fayıyla ilgili yeni bilgilere ulaştıklarını kaydetti.

İzmir fayının 1688 yılından önce 178 yılında bir depreme daha neden olduğu saptandı. Bunun dışında İzmir’deki 4 fayla ilgili araştırmalarının sürdüğünü aktaran Prof. Dr. Sözbilir, İzmir’de son 20 yılda ‘deprem master planları’nın İzmir fayı üzerinden yapıldığını anlatarak, “Projemizle İzmir fayından daha tehlikeli Tuzla, Gülbahçe, Seferihisar fayı gibi daha tehlikeli fayların da olduğunu ortaya çıkarmış olduk.

Bunlarla ilgili çalışmalarımız sürüyor. Büyük olasılıkla bu tür faylar İzmir fayına göre daha yakın bir gelecekte deprem üretme potansiyeline sahip faylar sınıfında değerlendirilebilir” dedi.

‘İZMİR FAYI 1500 YILLIK ARALIKLARLA DEPREM TEKRARLIYOR OLABİLİR’

Proje kapsamında yapılan çalışmalardan bahseden Prof. Dr. Sözbilir, “İzmir’deki 5 fayın geçmişteki hangi depremlerden sorumlu olduğunu, fayların şimdiye kadar kaç yılda bir deprem ürettiğini, bundan sonra ne zaman kırılacakları ile ilgili bilgiler topluyoruz. Bu 5 faydan bir tanesi de İzmir fayıydı.

1688 depremimin İzmir fayının üzerinde gerçekleşmiş olduğunu saptadık. Hem tarihsel deprem kataloglarından elde ettiğimiz bilgiler hem de bizim açtığımız hendeklerden aldığımız örnekler sonucunda bu bilgiye ulaştık. 1688 depremi 7 büyüklüğündeydi ve İzmir fayı üzerindeki son depremdi.

Yaklaşık 330 yıldır bu fay üzerinde deprem olmamış. Daha da geçmiş dönemlerdeki 178 yılındaki depremin de bu faydan kaynaklandığını bulduk. Bu fay sistematik bir fay ise yaklaşık 1500 yıllık aralıklarla deprem tekrarlıyor olabilir. Bu veriler doğrultusunda tekrar deprem üretmesi için enerji birikmesi gerekiyor. Türkiye’de sistematik fay sınıfına giren fay sayısı çok değil” diye konuştu.

“İZMİR’DE İZMİR FAYINDAN DAHA TEHLİKELİ FAYLAR VAR..”

Proje tamamlandığında çok önemli bilgilerin ortaya çıkacağını vurgulayan Prof. Dr. Sözbilir, “Bu proje kapsamında, bu 5 fayla ilgili çalışmaları tamamladığımızda, hangi fayın deprem üretme potansiyelinin yakınlaştığını anlamış olacağız. İzmir’de 1999 yılında deprem master planı anlamında ‘Radius’ projesi yapılmıştı.

O planda, ‘İzmir fayı 5.6 büyüklüğünde deprem üretirse İzmir’de ne olur?’ sorusuna cevap aranmış. Son 20 yılda İzmir’de bu plana göre çalışmalar yapılıyor. Fakat projemizle İzmir fayından daha tehlikeli Tuzla, Gülbahçe, Seferihisar fayı gibi daha tehlikeli fayların da olduğunu ortaya çıkarmış olduk.

Bunlarla ilgili çalışmalarımız sürüyor. Büyük olasılıkla bu tür faylar İzmir fayına göre daha yakın bir gelecekte deprem üretme potansiyeline sahip faylar sınıfında değerlendirilebilir” dedi..

Kaynak-DHA

Bu post “İZMİR’DE İZMİR FAYINDAN DAHA TEHLİKELİ FAYLAR VAR..” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.