Yani Mars gezegeninin bir tarafı farklı diğer tarafı ise daha farklı bir yüksekliğe sahip.

Peki bu tutarsızlığın sebebi ne? Bu nasıl oldu?
Bilim insanları Mars’taki bu farklılığı, Mars ikilemi olarak adlandırıyor.

Sorun şu ki Mars’ın güney taraflarındaki dağlık bölgeler, kuzeydeki ovalardan yaklaşık 5-6 kilometre daha yüksekte yer alıyor. Üstelik güney dağlık bölgelerinin, gezegen yüzeyinin yaklaşık 3’te 2’sini kapladığını da belirtelim.

Elbette bilim insanları, bu farkın hangi sebeplerden kaynaklandığını bulabilmek için kolları sıvadı ve ortaya iki farklı görüş çıktı. İlki, bu durumun Ay büyüklüğündeki bir asteroit çarpması gibi dış bir etkenden kaynaklanmasıydı.

İkincisi ise gezegenin iç kısmında gerçekleşen ısı akışı gibi iç etkenlerdi. Bilim insanları Mars ikilemini çözmek için, gezegenin sınırları yakınlarda tespit edilen Mars depremlerini incelemekte karar kıldı.

Aslında Dünya’daki bir depremin merkez üssünü öğrenebilmek için binlerce sismometreden elde edilen verileri kullanabiliyoruz.

Fakat Mars’ta sismometreden gelen veriler, yalnızca InSight aracı ile elde edilebilir. Yani herhangi bir Mars depreminin yerinin tespit edilebilmesi için, farklı titreşim türleri (P ve S dalgaları) arasındaki zaman farkı ölçülmeli.

Bu ölçüm ile de ayrıca depremin uzaklığını ve yerdeki parçacıkların hareketleri incelenerek, depremin yönünü az çok belirlemek de mümkün.

Bilim insanları öncelikle Mars’ın güney dağlık bölgelerindeki kayaların, sismik dalgaları nasıl etkilediğini izledi.

Bu incelemede sismik dalgaların (S dalgaları) güney taraflarındaki kayaların içinde ilerlerken enerjiyi ne şekilde kaybettikleri incelendi. Aynı çalışmalar, kuzey ovaları için de yapıldı.

Elde edilen verilerin kıyaslanması sonucunda ise sismik dalgaların, güneydeki dağlık arazilerde kuzey arazilere kıyasla çok daha hızlı bir biçimde enerji kaybettiği görüldü.

Bilim insanlarına göre bunun sebebi ise güney yaylalarının altında yer alan kayaların, kuzey taraftakilere göre bariz şekilde daha sıcak olmasıydı. Özetle araştırmalara göre Mars’taki bu farklılığın veya bir diğer deyişle ikililiğin sebepleri enerji kaybı ve sıcaklık ile alakalıydı.

Ancak sonuçların netlik kazanması için şüphesiz bilim insanlarının, çok daha fazla çalışmaya imza atması gerekiyor. Şimdilik elimizdeki bulgular bu şekilde…

Webtekno

Bu post Mars’ın Bir Tarafı Diğer Tarafından Neden 5-6 Kilometre Daha Yüksek?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Uzay aracı, Kızıl Gezegende ilk kez bir gök taşı çarpmasından kaynaklanan sismik ve akustik dalgaları tespit etmeyi başladı. Bununla birlikte NASA, gök taşının Mars atmosferine girdiği, parçalandığı ve düştüğü ana ait ses kaydını da paylaştı.

Nature Geoscience dergisinde konuyla ilgili yayımlanan araştırmada bilim insanları, toplamda dört uzay taşının Mars’a çarptığını tespit ettiklerini paylaştı. Uzay aracı, bünyesindeki sismometre sayesinde bu çarpmaların sismik dalgalarını yakalamayı başardı. Kayaların, uzay aracından 85 – 290 kilometre uzağına düştüğü tespit edildi.

Gök taşının Mars yüzeyine açtığı delikler de uzaydan görüntülendi:

Mars’a düşen gök taşının tespit edilmesiyle birlikte Mars yörüngesinde bulunan Reconnaissance Orbiter uzay aracı, çarpma bölgesinin üzerine yönlendirildi. Uzay aracı, siyah beyaz görüntü elde eden ‘Context Camera’ donanımı ile yüzeyde oluşan üç farklı nokta tespit etti. Sonrasında bu noktalara uzay aracındaki daha yüksek çözünürlüklü ‘High-Resolution Imaging Science Experiment’ kamerası ile odaklanıldı. Bu görüntüler de NASA tarafından çarpma anına ait seslerle birlikte aşağıdaki videoda paylaşıldı:

Gök taşının Mars’a düştüğü ana ait ses (Ses için 50. saniye, oluşan kraterlerin görüntüsü için 85. saniye)

NASA, patlama sesinin neden garip bir şekilde sadece ‘blop’ olarak duyulduğunu da açıklayan bir bilgi paylaştı:

“Gün batımından sonra atmosfer, gün boyunca biriken ısının bir kısmını tutar. Ses dalgaları, bu ısıtılmış atmosferde frekanslarına bağlı olarak farklı hızlarda hareket eder. Sonuç olarak, düşük frekanslı sesler yüksek frekanslı seslerden önce gelir. Çarpmaya yakın bir gözlemci bir “patlama” duyarken, kilometrelerce uzaktaki biri önce bas seslerini duyar, bu da bir “blop” sesi oluşturur…”

Webtekno

Bu post Bir Gök Taşının Mars’a Çarptığı Anın Sesi Paylaşıldı… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.