Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, ekiplerle birlikte bölgede incelemelerde bulundu.

‘ÖLÜ FAYLAR DEPREM ÜRETMEYE BAŞLADI’
Arazi çalışmaları hakkında bilgi veren Prof. Dr. Sözbilir, sistem içindeki ‘ölü faylara’ dikkat çekerek şunları söyledi:

“Sındırgı’nın güneyinde dağlık bölgede daha önce hareket etmemiş fayların varlığını tespit ettik. Bu faylar milyonlarca yıl önce çalışmış ancak son 10 bin yılda hareket etmemişti. Sistem içinde ‘ölü fay’ olarak değerlendiriliyordu. Şimdi bu fayların deprem ürettiğini gözlemledik. Batıdan doğuya doğru uzanan farklı fay parçaları var. Her biri 10-15 kilometre uzunluğunda, bazıları birleştiğinde 45 kilometreye kadar uzanabiliyor.”

‘BENZER BÜYÜKLÜKTE DEPREMLER OLABİLİR’
Sındırgı’daki iki büyük depremin aynı fay zonu içinde gerçekleştiğini belirten Prof. Dr. Sözbilir, “Bu zonun içinde birbirinden bağımsız deprem üretebilen segmentler var. Önce batıdaki fay kırıldı, 2,5-3 ay sonra 15 kilometre doğusundaki başka bir fay kırıldı. Aynı sistem içinde doğuya doğru devam eden faylar da bulunuyor. Yakın zamanda buna benzer büyüklükte depremler gelişebilir” dedi…

Bu post SÖZBİLİR: “ÖLÜ FAYLAR DEPREM ÜRETMEYE BAŞLADI, BU BİNALARI BOŞALTIN!…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, son depremlerin yalnızca Sındırgı fayını değil, çevresindeki yeni fayları da etkilediğini söyledi. Sözbilir, “İlk deprem ikinciyi tetikledi. Şu anda sistem birbirine zincirleme bağlı halde çalışıyor” dedi.

YENİ TESPİT EDİLEN FAYLAR…
10 Ağustos’taki depremin ardından yapılan arazi çalışmalarıyla bölgede 6 yeni fay hattı tespit edildiğini belirten Sözbilir, bu fayların uzunluklarının 10 ila 40 kilometre arasında değiştiğini, güneydeki ana hattın ise ‘Emendere Fay Zonu’ olarak adlandırıldığını aktardı.

Deprem fırtınasının ‘tehlike’ değil, sistemin rahatlama süreci olduğunu vurgulayan Sözbilir, “Ancak birden fazla fayın aynı anda etkin olması, ilerleyen dönemlerde farklı noktalarda yeni depremler üretme potansiyeli taşıyor” dedi. Uzmanlar, bölgede 5 büyüklüğüne kadar artçıların sürebileceğini belirterek, vatandaşların hasarlı binalardan uzak durması uyarısında bulundu…

Kaynak: Haber Global

Bu post SÖZBİLİR’DEN UYARI!: “BALIKESİR’DEKİ DEPREMLER BÖLGE’DEKİ YENİ FAYLARI DA ETKİLEDİ…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Deprem sonrasında gözler yeniden yer bilimcilere çevrildi. Konuya ilişkin açıklamalardan biri de İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir’den geldi.

‘HAREKETLİLİK SÜRÜYOR’
Prof. Dr. Sözbilir, bölgede devam eden sismik dalgalanmaya dikkat çekerek, ” Hareketlilik sürüyor. Artçı deprem sayısı 10 bini geçmiş durumda. Sındırgı’nın güneyindeki dağlık alanda iki gündür deprem fırtınası yaşanıyor” dedi.

‘ÖLÜ FAYLAR TETİKLENDİ’
Ana şokun ardından sarsıntıların güneydoğu yönünde ilerlediğini belirten Sözbilir, bu durumun daha önce aktif olmayan fay hatlarını etkilediğini belirtti. Sözbilir, “Dağlık alandaki ölü fayların tetiklenmesinin neden olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Depremin ardından bölgede yapılan arazi incelemelerinde daha önce haritalanmamış fayların tespit edildiğini ifade eden Sözbilir, “Ana şoktan sonra yaptığımız arazi çalışmasında, güneydeki dağlık kesimde yeni faylar haritalamış bulunmaktayız.” diyen Sözbilir, “Bunlardan en önemlisinin Sındırgı Fayı güneyindeki dağlık alanda bulunan Emendere Fay Zonu ve bu fay zonuyla bağlantılı tekil faylar olduğunu değerlendiriyoruz” şeklinde konuştu.

ARTÇILAR NEDEN BU KADAR YOĞUN?
Prof. Dr. Sözbilir, bölgedeki sarsıntıların kaynağı olarak Emendere Fay Zonu’nun jeotermal yapısına dikkat çekti. Sözbilir, “Emendere Fay Zonu’nun bölgedeki jeotermal sistemi kontrol eden bir yapı olmasından dolayı, fay içindeki gözenek suyu basıncının sürekli değişmesi gerçekleşmekte ve bu durum deprem aktivitesinin sürmesine neden olmaktadır” açıklamasını yaptı…

Bu post “ÖLÜ FAYLAR TETİKLENDİ” DEDİ, O BÖLGEYİ İŞARET ETTİ… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

17 Ağustos 1999’daki deprem sonrası İstanbullunun ana gündem maddelerinden biri her zaman deprem gerçeği oldu. Zaman zaman unutulsa da bu gerçeklik her zaman kendini İstanbul’a hatırlattı. 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından İstanbul’u bekleyen büyük deprem bir kez daha gündeme geldi.

Merkezi ve yerel yönetimler, 6 Şubat depremlerinin sıcaklığıyla hızla harekete geçmiş olsa da İstanbul için yürütülen çalışmaların hangi noktada olduğu henüz net olarak bilinmiyor. İstanbulluyu dün sokaklara döken 6.2 büyüklüğündeki deprem ise akıllarda birçok soru işareti bıraktı. Bu soru işaretlerine deprem uzmanlarının açıklamalarından yanıt bulmaya çalışan vatandaşların aklı daha da karıştı.

İstanbul’u büyük bir depremin beklediğine dair açıklamalar bir kenarda dururken; depremden sonra yaşanacak kaos ortamının ikinci tehlikeyi oluşturacağı biliniyor. Böyle bir durumda ise en kritik önemdeki şey doğru ve net bilgiye erişim olacak…

KİME İNANACAĞIZ?
Dün İstanbullular bilgi yığınları içerisinde kaldı fakat hangi bilginin doğru olduğu halen tartışmalı. Deprem uzmanları hem sosyal medya hesaplarından hem canlı yayınlarda hem de verdikleri demeçlerde birbirinden çok farklı görüşler ortaya koydu. Öyle ki uzmanların yorumları tüm Türkiye’de yeni tartışmaların da kapısını araladı.

Tartışmalardan biri deprem uzmanları arasındaki “Sen doğru söylemiyorsun, ben doğru söylüyorum” düzeyinin ötesine geçemese de tartışmaların en önemlisi yine vatandaşın sorduğu sorulardan ortaya çıkıyor: KİME İNANACAĞIZ?

DEPREM UZMANLARI NASIL YORUMLADI?
Gelin şimdi İstanbul’daki 6.2 büyüklüğündeki depremden sonra uzmanların yaptığı yorumları inceleyelim:

İlk olarak Prof. Dr. Naci Görür’den başlayalım. Naci Görür, tüm Türkiye için güvenilirliği en yüksek deprem uzmanlarından biri… 2013’te hayatını kaybedene kadar ‘deprem’ denilince akla ilk olarak ‘Deprem dede’ olarak bilinen Ahmet Mete Işıkara geliyordu. Şimdi ise akıllardaki ilk isim Naci Görür.

Prof. Dr. Naci Görür: İstanbul’da Marmara Denizinde, Kumburgaz fayı üzerinde çok deprem oluyor. Değişik büyüklükte. Bunlar Marmara’da beklediğimiz büyük deprem değil. Bunlar bu fayın biriktirdiği stresi artırıyor. Yani kırılmaya zorluyor. Burada asıl deprem daha büyük ve 7’nin üzerinde olacak.

Prof. Dr. Celal Şengör: 6,2’lik bir depremin kendisinden küçük artçıları olması beklenen bir durumdur. Ancak devamında 6,2’den büyük bir deprem ya da depremler olursa bunun İstanbul’da beklenen büyük depremin öncüleri olabileceği ihtimali daha güçlenir. Öncüyse de 10 sene sonra olacak depremin mi öncüsü 10 dakika sonra olacak depremin mi bunu bilemeyiz.

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy: Başka deprem riski yok. Marmara’da bitti depremler.

Prof. Dr. Cenk Yaltırak: Son 1500 yılda insanları korkutan ve paniğe yol açan depremlerin olduğu bir bölgedeyiz. Bu tür depremler aynı 1935 Marmara Adası, 1963 Çınarcık, 2019 Silivri depremleri gibi depremlerdir. Şimdi beklenen deprem/depremler ise aynı son 1500 yıldaki 38 depremin en sonuncuları 1912 ve 1999 gibi yıkıma sebep olacaktır. ‘Yarın deprem olacak’ veya ‘Artık olmayacak’ demek Marmara Bölgesi gibi onlarca fayla dolu bir yerde anlamlı bir bilgi değildir.

‘Bütün eski evleri yıkalım, yeni ev yapalım’ doğru bir iş değildir. Yapılması gereke doğayı doğru anlamak doğru bir strateji, depreme bilim ve teknolojinin en son hali ile hazırlanmaktadır. TV’lerde yüzlerce yorum göreceksiniz. Bu yorumu dahi yapmak için çalışma arkadaşlarımla değerlendirip ne söylenebileceğine karar verdik. Kısaca fayları kovalara benzetirsek bu kovalar dolu. Roma atasözü der ki ‘Kovayı taşıran son damla değil, içindeki sudur.’ Bizler zaten kırılma eşiğine gelmiş faylara ‘Yarın olacak’ veya ‘Olmayacak’ sözlerinin bilimsel bir anlam ifade ettiğini düşünmüyoruz.

Prof. Dr. Şükrü Ersoy: Artçı şoklar bir süre daha devam edebilir. Bir haftalık sürece yayılabilir. Dünküler baya güçlüydü. Bundan sonra büyür mü küçülür mü, cevap vermek kolay değil. Deprem aktivitesi süreci içindeyiz. Bu depremler olmaya devam edecek. Dağılımda bir değişiklik olursa farklı yorumlanabilir.

Bilimde bu tartışmalar her zaman olur. Veriler üzerinden konuşmak gerekir. Marmara’da bağımsız olarak Kuzey Anadolu Fayı’nın deprem yaratma kapasitesi maksimum 8 büyüklüğünde. Marmara Denizi içinden geçen Kuzey Anadolu Fayı’nın da bunun devamı olduğunu düşündüğümüzde, Marmara Denizi içinde deprem büyüklüğünün ‘6.5’i geçmez’ denmesi çok anlaşılabilir bir şey değil. Çünkü deprem oluşturma kapasitesi var. 6.2’den sonra yeni daha büyük bir deprem meydana gelebilir mi bunu bilemeyiz. Artçıları izleyerek belki bir şeyler söyleyebiliriz.

Büyük İstanbul depreminin enerjisini bir miktar düşürmüş olabilir. 7.2 büyüklüğünde bir deprem bekliyorsak bunun sadece 32’de 1 kadar enerjisini almıştır. 6.2 yani en az 31 tane daha 6.2 büyüklüğünde deprem olacak ki bu enerjiyi alacak. Bu enerji fay zonu üzerinde var, hemen 6.2’den sonra bu enerjinin çıkacağını söylemek bir kehanet olur. Kumburgaz Fayı 40 kilometrelik bir parça. Özellikle tamamı üzerinde değil. 11 kilometrelik kısımda gelişiyor. Bunun dışında fazla yorum yapmamak gerek, izleyip görmeliyiz.

Prof. Dr. Hasan Sözbilir: Bu deprem büyük İstanbul depremi değil, o fayın üzerindeki bir deprem. Küçük ölçekli bir fay kırıldı. Onun da bir kısmı kırıldı. Fay eğer parça parça bu tarz depremlerle kırılırsa büyük İstanbul depreminin oluşma olasılığı azalır. Gerçekleşme olanağı azalır. Çünkü kırılacak fay kalmaz. Gelecekte de fayın bu büyüklükteki depremlerle kırılması iyi olur.

Prof. Dr. Okan Tüysüz: Büyük deprem beklediğimiz Kuzey Anadolu Fayı’nın batı ucu üzerine denk geliyor. Bir süre izlememiz gerekiyor. Daha küçük depremler olursa bağımsız depremler olduğu yönünde konuşacağız. Şu aşamada söyleyebileceğimiz çok fazla bir şey yok. Bu büyüklükteki bir depremin daha büyüğünü tetikleme olasılığı zayıf. Bu depremin arkasından 5’lik bir deprem beklenebilir. 4’lük bir öncüyle başladı, 6 ile devam etti. Arkasından 5 ve daha küçük depremler olası.

Prof. Dr. Osman Bektaş: 7’den büyük bir deprem beklentisi vardı İstanbul’da netice itibarıyla şu an olan 6,2’lik deprem bizim öngördüğümüz, burada olabilecek en büyük deprem. Neden? Çünkü fay bu bölgede orta büyüklükteki bir deprem enerjisinden daha fazla bir deprem enerjisi biriktirmiyor. Fayın bu özelliğine biz ‘krip’ Türkçesi ‘sürüklenme’ diyoruz. İzmit’te 7’den büyük bir deprem üretti orada fay kilitlendi, başka bir deyişle büyük bir deprem enerjisi biriktirebiliyordu ama son yapılan çalışmalarda 2017’den sonra Japonların ve Almanların yaptığı çalışmalar şunu gösterdi ki Orta Marmara fayı 7’den küçük deprem enerjisi biriktirme özelliğine sahip. Dolayısıyla bu deprem beklenen bir deprem, olağan bir deprem ve bundan daha büyük bir deprem ben şahsen beklemiyorum. Ancak bu deprem hem Doğu’ya hem Batı’ya stres transferi yaptı. Doğu tarafında adalar fayı var 1963 yılında kırıldı o bizi rahatlatıyor. Batı’da ise 1912’de kırılan bir fay var o da bizi rahatlatıyor ama olabilecek olan bir deprem Marmara’da yine tekrarlıyorum 7’den küçüktür.

Prof. Dr. Murat Utkucu: Bu deprem, beklenen İstanbul depreminin habercisidir. Yani bugün olsa sürpriz değil, 30 yıl sonra olsa da sürpriz değil. Bu konuda bir tarih verilemez. Yani bu deprem oldu, o zaman büyük deprem hemen olacak, böyle bir şey yok.

Prof. Dr. Mehmet Fatih Altan: İstanbul depreme hala hazır değil ve böyle büyük depremlerde de yıkımlar olur. Bu deprem bize şunu vermeli, veriler 6,2 şeklinde. 6’nın üzerindeki depremler büyük depremlerdir. Bundan sonra gelecek büyük deprem olabilir, daha büyük deprem de gelebilir. İkiz depremler vardır, Kahramanmaraş depremlerinde bunu yaşadık. 1999 depreminde de aynı şekilde ikiz deprem yaşadık. Bu gece ve bundan sonraki bir hafta daha dikkatli olmamız gerekir. Bir büyük deprem daha oluşması ihtimalini göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Eğer bu bağımsız depremse, artçıları da küçük olmaz, 6,2’den küçük olmak kaydıyla 5,9 bile olabilir.

Doç. Dr. Yurdakul Aygörmez: Bu depremin öncü ya da ana deprem olup olmadığı şu an bilinemez. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nda olduğu biliniyor ama tam olarak bilinemez. Daha sonra belli olabilir.

Prof. Dr. Sedat Türkmen: Depremin meydana geldiği yer Marmara Denizi’ndeki fay hattının içerisinde olan bir kırık hat ama büyük Marmara depremi endişesi hala sürüyor çünkü fayın uzunluğu Marmara Denizi boyunca uzanıyor. Büyük Marmara depremi 7’nin üstünde bekleniyor. Bu kırık hattı Silivri açıklarında yer alan daha önce de sürekli küçük depremler oluşturan bir eklem yeri. Burada da beklenen bir depremdi bu. Büyük Marmara depremi henüz olmadı.

BİR DEPREMİ BU KADAR FARKLI YORUMLAMAK MÜMKÜN MÜ?
Yukarıda görüşlerine yer verdiğimiz deprem uzmanlarının kimisi meydana gelen depremin büyük İstanbul depremini tetikleyeceğini söylerken, kimisi bu deprem sonrası İstanbul için büyük deprem riskinin bittiğini belirtiyor. Peki depremin büyüklüğü, hangi fayda gerçekleştiği bilimsel bir gerçek olarak karşımızda dururken deprem uzmanlarının yorum farklılıkları neden kaynaklanıyor? Bir depremi bu kadar farklı yorumlamak mümkün mü?

BELİRSİZLİK VE KOMPLEKS YAPI
Görünen o ki bu sorunun cevabı uzun ve katmanlı… Fakat temeli ise belirsizliğe dayanıyor. Şöyle ki depremlerin gerçekleştiği fay hatlarının her biri farklı bir davranış modeli gösteriyor. Fay sistemlerinin karmaşık ve kompleks yapısı da bu belirsizliği besliyor. Deprem uzmanları, meydana gelen depremlerden geleceğe yönelik tahminlerde bulunurken ise farklı modelleme yöntemlerine başvuruyor. Uzmanlar, bu yorumları geliştirmek için fay hattının geçmiş aktivitesine, sismik boşluklara, yer kabuğunun gerilim birikimine ve deprem sonrası gerçekleşen enerji transferine bakıyor. İşte deprem uzmanlarının yorum farklılıkları kullandıkları yöntemlerden kaynaklanıyor.

BİLİMSEL YAKLAŞIM FARKLILIKLARI
Bir diğer kilit nokta ise sismolojinin (deprem bilimi) sahip olduğu alt disiplinler… Bazı uzmanlar istatiksel modellere, bazıları jeolojik bulgulara, bazıları ise deprem sonrası stres transferi hesaplamalarına bakarak yorumlarda bulunuyor. Bu durum, uzmanların yorum farklılıklarının nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

DENEYİMLER
Öte yandan yorum farklılıklarında etkili olan bir diğer şey ise deneyimler… Her uzman, yorumunu yaparken kendi araştırma alanından, kullandığı modellerden ve geçmiş deneyimlerinden faydalanıyor. Örneğin, bir uzman tarihsel deprem verilerine ağırlık vererek riskin arttığını söyleyebilirken, başka bir uzman son depremin enerji boşaltımıyla riskin azaldığını düşünebilir. Bu, bilimsel bir çelişkiden ziyade aynı verilerin farklı mercekler altında yorumlanması olarak görülebilir.

FARKLI PARAMETRELERLE FARKLI YORUMLAR…
Başta sorduğumuz soruya geri dönecek olursak… Bir depremi bu kadar farklı yorumlamak mümkün mü? Farklı parametrelerin varlığı kabul edildiğinde, evet mümkün. 6.2 büyüklüğündeki bir depremin hangi fay segmentinde olduğu, derinliği, mekanizması gibi veriler kesin olsa da, bu depremin gelecekteki depremler üzerindeki etkisi olasılıksal bir değerlendirme gerektiriyor. Deprem uzmanları, bilimsel verilerden yola çıksa da farklı varsayımlar ve modeller kullandığı için farklı yorumlar ortaya çıkıyor.

KENDİNİZİ YANLIŞ BİLGİDEN NASIL KORURSUNUZ?
Peki vatandaşlar depreme ilişkin bu kadar farklı yorum ortadayken kendisini yanlış ve eksik bilgiden nasıl koruyabilir? Bunun için her kişi aşağıdaki 6 adımlı otokontrol yöntemini kullanabilir:

Kaynağı sorgulayın…
Kim söylüyor? Nerede söylüyor? Kurumsal bir bağlılığı var mı? Önünüze bir açıklama düştüğünde bu açıklamayı yapan uzmanın gerçekten bir uzman olup olmadığını kontrol edin. Açıklamayı yaptığı platforma bakın. Sosyal medya platformlarında tanınmış biri olmak herhangi bir konu hakkında otorite olmak için yeterli değil. Mevcut açıklamayı yapan kişinin kurumsal yapılarla bir ilişkisinin olup olmadığına bakın. Bu size o kişinin alanında yetkin biri olup olmadığına dair ipuçları verecektir.

Eleştirel okuma yapın…
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi deprem, bilimsel bir gerçeklik olsa da hakkında yapılacak yorumlar yüzde 100 kesinlik içeremez. Bu nedenle ‘kesin’ olarak söylenen her açıklamaya şüpheyle yaklaşılmalı. Korkuya sevk eden ya da umut veren açıklamaların dikkat çekmek için yapıldığı unutulmamalı. Çünkü bilimsel açıklama nötrdür ve veri içerir. İkisinin farkını göz önünde bulundurun. Eğer mevcut açıklama çok çarpıcıysa mutlaka ikincil bir kaynaktan doğrulatın.

Bilimsel kavramları öğrenmeye çalışın…
Sismoloji, depremi inceleyen bir bilimdir. Bu yüzden depreme ilişkin en doğru bilgiye ulaşmak, doğru ve yanlış açıklamaları ayırt etmek için temel düzeydeki bilimsel kavramları öğrenmek önemli.

Sosyal medya, yanlış ve eksik bilginin en çok dolaşıma sokulduğu ve üretildiği yer. Bu nedenle sosyal medyadaki herhangi bir paylaşıma inanmadan ya da o paylaşımı yaymadan önce ‘fren’ mekanizmasını çalıştırın. ‘Fren’ mekanizması için kendinize şu soruları sorabilirsiniz: Bu bilginin kaynağı nedir? Diğer uzmanlar bu konu hakkında ne söylüyor? Bu paylaşım panik yaratıcı mı yoksa bilgilendirici mi? Eğer bu sorulara cevap bulamıyorsanız doğrulama platformlarından yardım alabilirsiniz.

Farklı uzmanları karşılaştırmalı olarak takip edin…
Herhangi bir konuda uzman görüşüne ihtiyacınız varsa bunu tek kaynaktan yapmayın. Birden fazla uzmanı takip edin ve uzmanların açıklamalarını birbirleriyle karşılaştırın. Yapılan açıklamaların ‘yorum’ olduğunu unutmayın ve bilimsel çeşitlilik olarak görün.

Özellikle deprem gibi konular, kendisini hızla güncelleyen konulardır. Bu konuda bir açıklama, bilgi, haber takip ediyorsanız bilgilerinizi sürekli güncel tutun…

Kaynak-Gerçek Gündem

Bu post İSTANBUL SALLANDI, KAFALAR KARIŞTI, TÜM UZMANLARDAN FARKLI SESLER ÇIKTI!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Santorini’deki depremler artıyor
Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin (DAUM) hazırladığı Santorini Depremleri Ön Değerlendirme Raporu tamamlandı. DEÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve DAUM Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 28 Ocak 2025’ten itibaren Santorini Adası ve çevresinde yoğunlaşan depremlerin sayısının 7 Şubat 2025 itibarıyla 1000’i aştığını açıkladı.

Raporda, bölgede meydana gelen depremlerin hem volkanik hem de tektonik etkilerin bir arada bulunduğu tektono-volkanik bir ortamda gerçekleştiği vurgulandı. Bu durum, Santorini’de üç farklı senaryonun gelişebileceğine işaret ediyor:

1-Sistem, 7’nin üzerinde bir depremle rahatlar ve ardından volkanik bir hareketlilik başlar.
2.    Önce volkanik bir aktivite gerçekleşir ve ardından büyük bir deprem meydana gelir.
3.    Herhangi bir volkanik hareket yaşanmadan depremler geçici olarak azalır, ancak ilerleyen dönemde yeni bir deprem fırtınası oluşabilir.

Kıbrıs’tan İsrail’e kadar volkanik kül yağışları yaşanabilir…
Santorini’de meydana gelebilecek büyük ölçekli bir volkanik patlama, Ege kıyıları, Batı Anadolu ve Doğu Akdeniz boyunca etkili olabilir. Raporda, Kıbrıs’tan İsrail’e kadar kül yağışlarının görülebileceği belirtiliyor. Tarihsel veriler, Santorini volkanlarında MÖ 1600 ve MS 1950 yıllarında yaşanan patlamalar sonrası volkanik küllerin Türkiye’nin güney kıyılarını aşarak İsrail’e kadar ulaştığını gösteriyor. Eğer benzer bir patlama tekrar ederse hava kirliliği ve volkanik kül yağışları yaşanabilir.

Alüvyon zeminli bölgeler için uyarı!
Raporda, 7.5 büyüklüğünde bir depremin tekrarlanması durumunda Santorini civarında şiddetinin 9’a (IX) kadar ulaşabileceği belirtiliyor. Türkiye ise deprem merkezine 150-350 km uzaklıkta bulunduğu için genel olarak 5 (V) şiddetinde sarsılacak. Ancak, İzmir Körfezi, Kuşadası Körfezi, Söke Ovası ve Gökova Körfezi gibi alüvyon zeminli bölgelerde depremin şiddeti 8’e (VIII) kadar çıkabilir. Bu nedenle, bu bölgelerde bina envanterinin hızlıca çıkarılması ve gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulanıyor.

Tsunami riski ve afet yönetimi için hazırlık çağrısı…
Raporda, denizaltı heyelanları nedeniyle Ege kıyılarında tsunami tehlikesi olduğu da ifade ediliyor. Büyük bir volkanik patlama ya da 7’nin üzerinde bir deprem, tsunami riskini artırabilir. Bu kapsamda, afet bilincinin geliştirilmesi ve risk azaltma çalışmalarının hızlandırılması gerektiği belirtiliyor.

Yetkililere koordinasyon çağrısı
DEÜ’nün raporunda, afet yönetimi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının ortak bir koordinasyon içinde çalışması gerektiği vurgulanıyor. Valilikler, belediyeler, AFAD ve üniversitelerin iş birliğiyle düzenlenecek saha ve masa başı tatbikatlarının büyük önem taşıdığı belirtilerek, bu süreçlerin afet farkındalığını artıracağı ifade ediliyor.

Topluma yönelik bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları…
Raporda, uluslararası standartlara uygun bilgi notlarının hazırlanması öneriliyor. Bu notların basit ve resimli olması, tsunami ve volkan patlamaları öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılması gerekenleri içermesi gerektiği belirtiliyor. Ayrıca, bilgilerin sadece Türkçe değil, göçmenler de dahil olmak üzere farklı dillerde hazırlanmasının önemli olduğu vurgulanıyor…

Kaynak-İz Gazete

Bu post DAUM’DAN, İZMİR VE EGE KIYILARI İÇİN : “ALÜVYON ZEMİN” UYARISI!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Sosyal medyada denizin çekilmesi ile ilgili yapılan paylaşımlar paniğe neden olurken, konu ile ilgili Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir de bir açıklama yaptı.

Sözbilir, “Şu andaki suların çekilmesi büyük olasılıkla doğa olaylarıyla ilişkili. Yani şu anda normal kendi doğal ortamda da sular çekilebiliyor. Gelgit olayları yaşanabiliyor, aya bağlı hareketler olabiliyor. Bunların depremle ilgili olduğunu düşünmüyorum.” şeklinde konuştu…

Kaynak: HABER MERKEZİ

Bu post İZMİR DE ENDİŞELENDİREN GÖRÜNTÜ!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir’in de bulunduğu Konya ve Atatürk Üniversitesinden akademisyenlerin ortak çalışması, çarpıcı bulgular içeriyor. Yayınlanan raporda, İzmir fayının asılı bloğunun 60 cm yer değiştirdiği ve Aliağa’da önemli ölçüde enerji birikimi olduğu vurgulandı.

”6,9 büyüklüğünde deprem üretebilir”
“30 Ekim 2020 Samos Adası depremlerinin ardından İzmir ve çevresinde meydana gelen sismik aktivitelerin etkileri” başlıklı çalışmada şu hususlar vurgulandı: “Simülasyon çalışmaları, İzmir ve çevresindeki çeşitli faylarda önemli miktarda gerilim birikimi olduğunu ve şehir merkezinde yer alan İzmir fayının 6.9 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini göstermiştir”

Dünyaca ünlü dergide yer alan bilimsel çalışmada şu konular üzerinde duruldu: “Değişim analizi çalışmalarında, YEN1, AYVL, BERG, ALIA, DEUG ve İZMİ istasyonlarındaki gerilme kaynaklı deformasyon değerlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. İzmir’in Buca ilçesindeki DEUG çevresindeki sismisitenin son yıllarda oldukça aktif olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, diğer istasyonların bulunduğu yerlerde deprem sayısında henüz bir artış olmamıştır. Bu durumda, sıkışmış enerjinin en muhtemel olarak Aliağa ve çevresinde bulunduğu düşünülmektedir. (Öztürk, 2014) tarafından yapılan çalışmada, Batı Anadolu bölgesindeki olası güçlü depremler için bir birleşik tahmin haritası hazırlanmıştır.

Bu çalışmaya göre, Aliağa’daki faylar da bu tahminin içindedir. (Bayrak ve Türker, 2016) tarafından yapılan çalışmalarda, Aliağa’nın ortalama b değeri 1.84 olarak bulunmuştur. Bölgedeki (Pamukcu ve diğerleri, 2021) çalışmasında, 30 Ekim 2020’de İzmir’in 70 km uzağında Samos Adası kıyısında meydana gelen depremin ardından bölgedeki sismik tehlike karakteri hesaplanmıştır. Bu değerlerin grafiklerinden, bölgedeki deprem riskinin devam ettiği belirtilmektedir.

Ayrıca, bölgedeki kabuk sertliğine paralel olan elastik kalınlık (Te) değeri yaklaşık 8 km olup, bu durumun bölgedeki jeodinamik aktivitenin jeolojik zaman ölçeğinde devam edeceğini göstermektedir (Pamukcu ve diğerleri, 2021). Bu bulgular ve Tablo 2’deki sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, bölgedeki sismik aktivitenin 2020 Samos depreminden beri devam ettiği açıktır.”

Açıklamada, sismik aktivitedeki artışın Batı Anadolu’nun kuzeyindeki Çanakkale kıyılarından başlayarak Lesbos Adası, Samos Adası, Kuşadası Körfezi ve Datça gibi bölgelerde dikkat çekici olduğu ifade edildi. Şu bilgiler sunuldu: “Bu bağlamda, 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen Samos Adası depremi sonrasında mevcut deformasyonu belirlemek amacıyla İzmir ve çevresindeki altı sürekli GNSS istasyonunda ölçümler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından, Konya Teknik Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi’nin katkılarıyla, hem GNSS hem de sismolojik analizlere odaklanarak ortaklaşa yürütülmektedir.

30 Ekim 2020 (Mw= 6.6) Samos depremi ile, İzmir ve yakın çevresindeki aktif fayların gelecekte 7 büyüklüğüne kadar depremler üretebileceği anlaşıldı. Bu depremler, İzmir kentsel yerleşim alanına yakın aktif faylar tarafından üretilmesi muhtemeldir. Simülasyon çalışmaları, İzmir ve çevresindeki çeşitli faylarda önemli miktarda gerilim birikimi olduğunu ve şehir merkezinde yer alan İzmir fayının 6.9 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini göstermiştir (Bjerrum ve ark., 2013). İzmir ve çevresi, tarihsel dönemlerde çok yıkıcı depremler yaşamıştır. İzmir ve Orhanlı-Tuzla Fay Zonu, bu alandaki en aktif faylar arasındadır.”

”7,2’ye kadar deprem üretebilir…”
Çalışmada yer alan Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve DAUM Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, şunları ifade etti: “Bir bölgede bir deprem olduğunda bir fayın kütle aşağı düşer. Biri üste çıkar. Samos depreminde bizim olduğumuz taraf Gümüldürden Menemen’e uzanan kütle aşağı düştü. Samos fayı kırıldı. Enerji başka faylara aktarılıyor. O fayları da stres ve gerilim için alıyor. Aliağa’da gerilim birikti. Bu gerilimle kırılma zamanı biraz daha yaklaşıyor. İzmir’de karada 17 fay var. Bir o kadar da denizde fay var. Doğanbey’den Menderes, Gaziemir, Menderes ve Karabağlar’a uzanan fayda 7.2’ye kadar bir deprem beklenebilir…”

Kaynak: Haber Merkezi

Bu post 3 ÜNİVERSİTE’DEN ORTAK DEPREM RAPORU: “ALİAĞA DA BÜYÜK GERİLİM VAR!…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

İzmir’de 17 Aktif Fay Bulunuyor…
İz Gazete’ye konuşan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İzmir’de 17 aktif fay bulunduğunu ve bu fayların şehrin büyük bir bölümünü etkilediğini belirtti. İzmir Fayı’nın dışında Tuzla, Kemalpaşa, Gülbahçe, Bergama, Kiraz, Tire, Gümüldür ve Mordoğan gibi pek çok fayın bulunduğunu ifade eden Sözbilir, bu durumun İzmir’in deprem tehlikesini oldukça artırdığını söyledi.

İzmir Fayının Önemi ve Tehlikesi…
İzmir Fayı’nın diğer faylardan daha çok bilindiğine değinen Sözbilir, bunun temel nedeninin fayın çoğu yerleşim alanının altında veya yakınında yer alması olduğunu belirtti. “Güzelbahçe’den başlayarak Pınarbaşı’na kadar uzanan İzmir Fayı, Narlıdere, Balçova, Konak ve Altındağ gibi merkezi ilçeleri etkiliyor. Ayrıca Karşıyaka ve Bostanlı bölgeleri de fayın etkisi altında. Onlarda fayın kucağında. Çünkü Kuzeye doğru eğimli duran bir fay bu yerin altına doğru Körfezin altında. İzmir’in metropol alanının neredeyse tamamı bu fayın risk sahasında” dedi.

Sözbilir, 2020’de meydana gelen 6.9 büyüklüğündeki depremi İzmir Fayının değil, Samos Fayının ürettiğini hatırlattı. İzmir Fayının böyle bir deprem üretmesi durumunda can kaybının 117 ile sınırlı kalmayacağını belirten Sözbilir, “Olası bir İzmir Fayı depreminde 10 bin, hatta 50 bin can kaybı gibi büyük rakamlardan söz edebilirdik” ifadelerini kullandı.

İstanbul ve İzmir’in Deprem Tehlikesi Arasındaki Fark
İzmir’in deprem tehlikesinin İstanbul’dan daha yüksek olduğunu belirten Sözbilir, “İzmir’de çok sayıda aktif fay bulunuyor. İstanbul’da ise yalnızca Marmara Denizi’nin altından geçen bir fay var. Ancak İstanbul’da nüfus çok daha fazla olduğu için deprem sonrası ölüm riski ve ekonomik kayıplar açısından risk çok büyük” dedi. Ayrıca İstanbul’da meydana gelebilecek büyük bir depremin Türkiye ekonomisini çökertme riski taşıdığını vurguladı.

Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İzmir Fayına ve diğer faylara karşı alınabilecek en önemli önlemin depreme dirençli yapıların inşası olduğunu söyledi. “Eğer yapılarımız fayın üreteceği depreme uygun şekilde inşa edilmezse sonuçları çok daha yıkıcı olabilir” diyen Sözbilir, deprem tehlikesine karşı herkesin bilinçlenmesi gerektiğini ifade etti.

İzmir’in Deprem Gerçeği…
İzmir’in bulunduğu coğrafi konum ve fay hatları nedeniyle yüksek bir deprem riski taşıdığını belirten Prof. Dr. Sözbilir, şehirde deprem bilincinin artırılmasının ve yapı stokunun güçlendirilmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı. “Tarih boyunca büyük depremler yaşamış olan İzmir, bu gerçeği göz ardı etmemeli” diyerek sözlerini noktaladı…

Kaynak-İz Gazete

Bu post “İZMİR DE AKTİF 17 FAY BULUNUYOR” DEDİ, ASIL TEHLİKE’YE DİKKAT ÇEKTİ!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İzmir’deki 5 fay üzerinde yaklaşık 6 yıldır çalıştıklarını belirtti. Prof. Dr. Sözbilir; İzmir, Güzelbahçe, Yağcılar, Seferihisar ve Tuzla fayları ile ilgili çalışmaları tamamladıklarını ifade ederek fayın kırılma ihtimalinin yüksek olduğunu vurguladı.

İzmir fayındaki son depremin 1688 yılında meydana geldiğini söyleyen Sözbilir, “Yaklaşık 340 yıl geçmiş. O fayın deprem tekrarlama aralığı biraz daha geniş, yaklaşık bin yıla yakın. Dolayısıyla İzmir fayının da yakın bir gelecekte kırılma şansı olmadığını düşünüyorum ama İzmir’deki Tuzla fayı 2 bin yılda bir kırılan bir fay ve 2 bin yıldır kırılmadığını görüyoruz. Dolayısıyla Tuzla fayı açısından İzmir’in deprem tehlikesinin değerlendirilmesi gerekiyor” dedi.

“YAKLAŞIK 7.1’E KADAR DEPREM ÜRETME POTANSİYELİNE SAHİP”

Prof. Dr. Sözbilir, Tuzla fayının İzmir’in en uzun faylarından biri olduğuna dikkat çekerken, denizde ve Doğanbey’de başlayıp kuzeyde de Bornova’ya kadar devam eden fayın yaklaşık 50 kilometre uzunluğa sahip olduğunu ifade etti. Sözbilir, “Fay uzunluğu nedeniyle yaklaşık 7.1’e kadar deprem üretme potansiyeline sahip. 2 bin yıldır kırılmadığı için fayın yakın bir zamanda kırılma ihtimali yüksek” diye konuştu.

“FAY, ZEMİN VE BİNA ÜÇLÜSÜNÜN ÇOK İYİ ŞEKİLDE ANALİZ EDİLMESİ GEREKİYOR”

Acil olarak alınması gereken önlemlere de değinen Prof. Dr. Hasan Sözbilir, “Türkiye ölçeğinde 1999 depreminden sonra gerek üniversiteler gerek sivil toplum örgütleri gerekse belediyeler olarak çok önemli çalışmalar yapıldı. Ama özellikle Elazığ, İzmir, 6 Şubat veya Van depremleri depreme hazır olmadığımızı gösterdi. Daha hızlı bir şekilde önlem almak gerekiyor. Toplum olarak hem deprem sırasında hem de daha sonrasında yapılması gerekenlerle ilgili daha bilinçli olmamız gerekiyor. Kentsel dönüşüm ile ilgili bir yol haritası çizilmeli. Her ilin kendine göre bir kentsel dönüşüm çerçevesi çizilmeli.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) 81 il için 2020’nin sonunda tamamlanmıştı. İzmir için 127 tane eylem vardı. Bunlar tamamlanmadığı sürece ‘Depreme hazırız’ deme şansımız yok. Fay, zemin ve bina üçlüsünün çok iyi şekilde analiz edilmesi gerekiyor. Faylarımızı tanımaya devam etmeliyiz çünkü birlikte yaşıyoruz, onlar canlı varlıklar. Fayların anlaşılması için Türkiye ölçeğinde bir proje başlatıldı. Zeminle ilgili problemler İzmir’de çok yüksek. Özellikle denize yakın yerlerde sıvılaşma tehlikesi var” açıklamasında bulundu.

Son günlerde gündeme gelen Manisa’daki deprem riskiyle ilgili olarak Prof. Dr. Sözbilir, “Manisa’nın değişik yerlerinden geçen 32 tane fay var. En önemlisi Manisa fayı, bu fay Manisa il merkezinden geçip kuzeyde Spil Dağı ile sınırlanıyor. Çalışmalarda bu fayın yakın bir gelecekte deprem üretme potansiyelinin olmadığını saptadık. Çok yakın bir gelecekte kırılma şansı yok. Çünkü son depremini 1845 yılında yapmış. Fayın deprem tekrarlama aralığı da 900 yıl civarında.

O yüzden yakın bir gelecekte bu fayın kırılma şansı yok. Bu fayın üzerindeki çalışmaları kentsel dönüşüm mantığıyla gerçekleştirebiliriz. İl sınırları içerisinde geri kalan 31 tane fayın özellikleri tam olarak bilinmediğinden onlarla ilgili tehlike devam ediyor” ifadelerini kullandı…

Bu post “İZMİR DE 7.1’LİK DEPREM BEKLİYORUZ…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Google ve diğer uygulamaların, depremden saniyeler önce uyarılar vermesine şahit olmuştuk. Ki bu saniyeler gözünüze küçük gelmemeli. Zira bu tür felaketlerin öncesinde önlem almak için çok kritik önem taşıyorlar. Buna katkı sağlamayı hedefleyen Prof. Dr. Hasan Sözbilir de deprem erken uyarı sistemi projesinin sonuna geldiklerini duyurdu.

3 yıllık çalışma sonuca ulaşıyor…

Dokuz Eylül Üniversitesinin mühendislik fakültesinde, jeoloji anabilim dalı öğretim üyesi olarak görev yapan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 6 aylık deneme sürecinden sonra İzmir’de depremlerle ilgili saniye saniye bilgi aktaracak sistemin tamamlandığını açıkladı. Üzerinde 3 yıldır çalışılan sistem; üniversitenin jeoloji, inşaat, bilgisayar ve elektronik bölümlerindeki öğretim görevlileri tarafından oluşturuldu.

Sözbilir; sistemin metin, tasarım ve mekanizma açısından tamamen yerli olduğunu belirtti. 6 aylık deneme sürecinden çıktığında bu sistem, AFAD ile yapılan anlaşma kapsamında İzmir’in 12 ayrı AFAD istasyonuna yerleştirilecek.

“Deprem erken uyarı sistemleri, diyelim ki 70 kilometre uzaklıktaki bir fay deprem oluşturduğu anda onu algılıyor. Mesela Bayraklı ilçesine gelebilecek bir depremi 16 saniye öncesinden öğrenebiliyoruz. Bu sayede insanlara bilgi verilebilir ya da büyük ölçekli yapılarla ilgili önlem alınabilir.”

“Amaç deprem olduğu anda kaynağında yakalamak. Fayın bizden ne kadar uzak olduğuna göre depremin geliş süresi değişir. Bu bilginin online ve gerçek zamanlı olarak bilgisayarlara naklini gerçekleştirecek.”

Sözbilir’in söylediğine göre ülkemizde yer alan 485 adet faydan sadece 25 tanesi kırılmış durumda. Bu da deprem için önceden alınması gereken önlemlerin tekrar altını çiziyor. Sözbilir, sistemin birçok ilde kurulması gerektiğini ve daha önce İstanbul, Bursa ve Kocaeli gibi yerlerde kurulduğunu da söyledi. Son olarak depreme dayanıklı konutların depremden önce yapılması gerektiğini de ekledi…

Webtekno

Bu post DEÜ’nün Deprem İçin Geliştirdiği, “Erken Uyarı Sistemi” AFAD Noktalarına Yerleştirilecek… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.