Peki yağmur, su damlaları biçiminde yağmıyorsa nasıl yağıyor? Başka bir ifadeyle, yağmurun başka hangi türleri var? Gelin, yakından bakalım.

Jüpiter ve Satürn: Elmas yağmuru…

Jüpiter ve Satürn gibi dev gezegenlerin atmosferlerinde, metanın karbona dönüşmesiyle elmaslar oluşuyor. Bu elmaslar da grafite dönüşerek basınç altında sıkışıyor ve sonuç olarak devasa elmas yağmurları meydana geliyor.

NASA Jet Propulsion Laboratuvarı’ndan Dr. Kevin Baines’e göre bu elmaslar, muhtemelen bir santimetre çapında ve hatta bir yüzük boyutunda. Fakat derinlere indikçe bu elmaslar sıvı hâle dönüşüyor ve tamamen eriyor.

Venüs: Sülfürik asit yağmuru…

Venüs’ün atmosferi, Dünya’dan oldukça farklı. Sülfürik asit bulutlarıyla kaplı olan Venüs, bu bulutlardan sülfürik asit yağmurları alıyor. Fakat bu yağışlar, gezegenin yüzeyine inmeden önce buharlaşıyor. Bu sebeple asit yağmurlarının etkileri gözle pek görülmüyor.

Titan: Sıvı metan yağmuru…

Satürn’ün uydusu Titan, Venüs’ün aksine Dünya’ya benzeyen bazı özelliklere sahip. Titan’ın yüzeyi özellikle volkanlar, rüzgâr ve yağmurla şekillenmiş vaziyette. Fakat Titan, sıvı metan yağmurlarıyla farklılaşıyor.

Bu yağmur, Dünya’da olduğu gibi su yerine sıvı metandan oluşuyor ve yaklaşık 1000 yılda bir gerçekleşiyor.

HD 189733 b: Cam yağmuru…

HD 189733 b, Dünya’dan 63 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Bilim insanları ise bu uzaylı gezegenin mavi rengini, erimiş cam yağmurlarından aldığını söylüyor. Camdan oluşan bu dev gezegen, Güneş’e oldukça yakın bir yörüngede dönüyor.

Bu yakınlık, sıcaklıkların 982°C’ye kadar yükselmesine ve saatte 7.300 km hızla hareket eden gezegende devasa cam yağmurlarının oluşmasına sebep oluyor.

COROT-7b: Kaya yağmuru…

COROT-7b, bilinen gaz devlerinden farklı olarak kayalık bir gezegen olarak biliniyor. Atmosferi de kaya benzeri maddelerden oluşuyor. Bu gezegende bulunan potasyum, demir, sodyum ve silisyum monoksit gibi mineraller, çakıl taşlarına dönüşerek âdeta yağmur gibi yağıyor.

Özetle birbirinden farklı gezegen ve uydularda, birbirinden farklı fenomenler gerçekleşiyor ve yağmur, yalnızca su damlalarından ibaret olmaktan epey uzaklaşıyor…

Kaynaklar: Treehugger, ZME Science

Kaynak-Webtekno

Bu post Başka Gezegen ve Uydularda Yağmur Yerine Ne Yağıyor?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bilim insanlarının araştırmalarına göre özellikle Neptün ve Uranüs gibi dev gaz gezegenlerinde bu değerli taşlar, yağmur gibi yağabiliyor. Nasıl olduğunu anlatalım.

Uranüs ve Neptün gibi gezegenler, çoğunlukla hidrojen, helyum ve su, amonyak ve metan gibi hafif moleküllerden oluşan kalın bir atmosfere sahip ve bu gezegenlerin atmosferlerinde yüksek miktarda; karbon ve hidrojen atomlarından oluşan metan (CH₄) bulunuyor.

Neptün ve Uranüs’ün derinliklerine inildikçe, atmosferdeki basınç ve sıcaklık epey artıyor. Mesela Neptün’ün merkezine doğru basınç, Dünya’dakinden milyonlarca kat fazla olurken sıcaklık binlerce dereceye çıkabiliyor.

Bahsettiğimiz bu yüksek basınç ve sıcaklık koşullarında, metan molekülleri ayrışmaya başlıyor. Bu ayrışma sırasında karbon ve hidrojen atomları serbest kalıyor ve hidrojen gazı olarak açığa çıkıyor. Karbon ise farklı şekillerde yeniden düzenleniyor.

Serbest kalan karbon atomları, gezegenin iç kısımlarındaki aşırı basınç altında elmas kristalleri oluşturacak şekilde kristalleşiyor. Aslında bu süreç, elmasın Dünya’da doğal oluşum sürecine benziyor.

Gelelim elmas yağmuruna.

Oluşan elmas kristalleri, yoğunluklarından dolayı gezegenin atmosferinde alçalıyor ve daha derin katmanlara doğru düşmeye başlıyor. Bu düşüş, aynı Dünya’daki yağmur damlalarının düşüşüne benzediğinden “elmas yağmuru” olarak adlandırılıyor.

Özetlemek gerekirse elmas yağmuru, Uranüs ve Neptün gibi gezegenlerin atmosferlerinde meydana gelen aşırı basınç ve sıcaklık koşullarının bir sonucu diyebiliriz.

Laboratuvar ortamında yapılan deneyler, bu tür yüksek basınç ve sıcaklık koşullarını simüle ederek metanın elmasa dönüşebileceğini kanıtladı. Bilim insanları, lazerler ve darbeli dalga tüpleri gibi araçlar kullanarak metan üzerinde aşırı basınç uyguladı ve kısa süreliğine de olsa elmas kristalleri oluşumunu gözlemledi…

Kaynaklar: Space, Mining, NASA

Bu post Bazı Gezegenlerde Nasıl Oluyor da Yağmur Gibi Elmas Yağıyor?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Dünya’nın en sert maddesini elmas olarak biliyorduk, ancak son bilgilerle bu değişti. Gelin bu alaşım neylerden oluşuyor, Easo George ve ekibi bu alaşımı nasıl ortaya çıkarmışlar bir göz atalım.

Bu yeni alaşım krom, kobalt ve nikelden oluşuyor…

Bu alaşım, olağanüstü yüksek mukavemete ve sünekliğe sahip, bu da bilim insanlarının “olağanüstü hasar toleransı” olarak adlandırdığı duruma yol açıyor. Ayrıca garip bir şekilde alaşım soğudukça sahip olduğu hasar toleransı artıyor, yani daha da sertleşiyor.

Araştırmanın başı ve yazarı olan Easo George, alaşım hakkında şöyle diyor: “Yapısal malzemeleri tasarlarken, onların güçlü ama aynı zamanda sünek ve kırılmaya karşı dirençli olmalarını istersiniz. Genellikle dengeyi sağlamaya çalışırsınız ancak her zaman ya sertliği ya da direnci daha yüksek olur. Ancak bu alaşım hem sert hem de kırılmaya dirençli. Düşük sıcaklıklarda da kırılgan hale gelmek yerine daha da sertleşiyor.”

Normal metaller ne kadar sertse o kadar kırılgandır…

Metallerdeki atomlar, üç boyutlu uzayda tekrar eden bir düzene sahiptir. Bu model, ‘kristal kafes’ olarak bilinir. Kafeste tekrar eden bileşenler birim hücreler olarak adlandırılır. Bazen deforme olan ve olmayan birim hücreler arasında sınırlar oluşturulur. Bu sınırlar, ‘dislokasyon’ olarak adlandırılır ve metale kuvvet uygulandığında hareket ederek metalin şekil değiştirmesini sağlar. Bir metal ne kadar fazla dislokasyona sahipse, o kadar yumuşaktır.

Yani ne kadar sertse, o kadar kırılgandır. Ancak metaldeki düzensizlikler dislokasyonların hareketini kısıtlayabilir. Bu yeni alaşımın hem sert hem de dayanıklı olmasını sağlayan şey de buradan yola çıkılarak gerçekleştirilmiş.

CrCoNi’de (Krom, Kobalt, Nikel) araştırmacılar, üç dislokasyon bloğundan oluşan belirli bir dizi belirlediler. Alaşıma kuvvet uygulandığında bu dislokasyonlar şekli tahrip etmek yerine şekil değiştiriyor. Bu sebeple kırılganlık minimuma indirgenmiş oluyor…

Bu post Dünya’nın En Sert Maddesi Artık Elmas Değil!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Araştırmaya göre Güneş’e en yakın gezegen olan Merkür’ün oldukça yüklü miktarda elmasa ev sahipliği yapması muhtemel olabilir gibi duruyor. Simülasyonlara dayanan araştırmada yoğun kraterlere sahip Merkür’de katrilyonlarca ton elmas olabileceği iddia ediliyor.

Merkür’de 16 katrilyon ton elmas olabilir!…

Geçtiğimiz hafta Teksas’ta gerçekleşen Ay ve Gezegen Bilimleri Konferansı’nda (LPSC) ön izlemesi yapılan yeni bir araştırma, güneş sisteminin en küçük gezegeni olan Merkür’ün şaşırtıcı bir şekilde devasa bir elmas madeni olabileceğini öne sürüyor.

Simülasyon modellerinin tüm Merkür kabuğunun içinde 16 katrilyon ton elmas olabileceğini gösterdiğini belirten Colorado Maden Okulu’nda Jeoloji ve Jeoloji Mühendisliği/Uzay Kaynakları’nda Yardımcı Doçent olan Kevin Cannon, buna karşılık yüzeydeki malzemenin yalnızca küçük bir kısmının, en fazla yüzde bir ya da ikisinin elmas olmasının muhtemel olduğunu belirtiyor.

Merkür’ün saf bir karbon formu olan grafitle kaplı olduğunun ifade edildiği araştırmada, grafitin göktaşları, asteroitler ve kuyruklu yıldızlar tarafından vurulduktan sonra elmasa dönüşmüş olabileceği ifade ediliyor.

Bununla birlikte Merkür’ün yaklaşık 4,1 ila 3,8 milyar yıl önce , Ay’daki kraterlerin çoğunun da oluştuğu Güneş Sistemi’nin erken dönemleri olan Geç Dönem Ağır Bombardımanı’ndan özellikle kötü etkilendiği de biliniyor. Ancak Merkür’de Ay’a oranla daha fazla krater olması, elmas yaratma etkisinin de daha fazla olabileceği anlamına geliyor.

”Merkür’ün küresel bir magma okyanusundan, soğuduktan sonra oluşan ince bir grafit kabuğundan var olduğunu düşünüyoruz” şeklinde kaydeden Cannon, asteroitler ve kuyruklu yıldızların saniyede onlarca mil hızla bu kabuğa çarpmasıyla grafiti elmasa dönüştürmeye yetecek derecede yüksek bir basınç oluşmuş olabileceğini ifade ediyor.

Elmasların çıkarılması mümkün olabilir..

Öte yandan yüzeye nispeten yakın olabilecek olan bu elmaslar, bizim bildiğimiz o berrak elmaslardan biraz farklı. “Muhtemelen kesip takı haline getirdiğimiz büyük berrak değerli taşlara hiç benzemiyorlar,” ifadelerini kullanan Cannon, “Endüstride aşındırıcı olarak kullanılan, muhtemelen grafit ve diğer karbon formlarıyla dağınık bir karışımda kullanılan küçük bulanık elmaslar daha iyi bir karşılaştırmadır.” şeklinde kaydediyor.

Tabii bu durum akıllara ilk olarak uzay madenciliği konseptini getiriyor; ancak bu noktada uzay madenciliğinin kulağa geldiğinden çok daha zor olduğunu belirtmek gerekiyor. Söz konusu Merkür olunca ise işler bir tık daha karmaşık bir hal alıyor. Konuya ilişkin olarak “Yörünge mekaniği nedeniyle Merkür’ün etrafında yörüngede dolaşmak ve karaya inmek oldukça zor” şeklinde belirten Cannon, yine de teoride Merkür’deki elmasların çıkarılabilmesinin mümkün olduğunu ifade ediyor.

Bununla birlikte, 5 Aralık 2025’te Merkür’e ulaşacak ve gezegeni farklı dalga boylarında haritalayacak olan Avrupa Uzay Ajansı’nın BepiColumbo görevinin Merkür’ün elmaslarını bulması mümkün olabilir. Cannon, misyonun belirli mineralleri keşfetmekte son derece iyi olduğunu belirtiyor.

Son olarak Cannon, Güneş Sistemi’nde Dünya dışında elmas bulundurması muhtemel olan tek gezegeninin Merkür olmadığını ifade ediyor. Cannon, buz devleri Neptün ve Uranüs’ün derinlerinde elmas olma ihtimalinin de oldukça yüksek olduğunu belirtiyor..

Webtekno

Bu post MERKÜR’DE 16 KATRİLYON TON ELMAS OLABİLİR!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.