Şanlıurfa-Göbeklitepe, arkeolojik bilgileri 5000-6000 yıl geriye götürdü.

Aliağa’nın kuzey sınırında, Bergama-Zeytindağ Mahallesi var. Çanakkale-İzmir Karayolu, Zeytindağ’ın Kazıkbağları yerleşiminin içinden geçiyor. Kazıkbağları, Aliağa’ya 22km. uzaklıkta ve Elaia antik kenti burada.

Elaia, zeytin bölgesi anlamında.Aliağa’nın kuzey sınırına çok yakın.(1km.) Aliağa’ya bağlı, Aşağışakran Hisarlık Mevkiinde 2 adet 1000 yaşından yaşlı zeytin ağacı var. Sakar Tepenin altında yörede çıban ılıcası denen yapı bulunuyor. Ilıca, İncirlik 1, İncirlik 2, Demirkent, Ahmet Dağı, Sakar Tepesi, Elaia antik kenti ve Aliağa İlçe sınırı içinde.

2007 yılı yaz aylarında, Yenişakran-Demirkent’de bulunan Seç Tepesinden Çandarlı Körfezini seyrediyordum. Seç Tepesinde, Elaia antik dönem yöneticilerinden olduğu düşünülen anıt mezar var. Aliağa Ekspres gazetesindeki köşemde, “altınlar nerede ?” başlıklı yazımı yazdım.

M. Ö. 281-131 yılları arasında hüküm süren Bergama Kralının, ordusu için Elaia kenti yönetiminden asker istemesi. Elaia kent yöneticisinin, kentin girişine “altın tak” kurdurması, kralı 3 gün ağırlaması ve kralın asker almaktan vaz geçmesini anlattım.

Altın madeni olmayan yönetimin, “altın tak” kuracak kadar zenginliğinin nereden geldiğini kendime ve ilgilenenlere sorgulatmaktı.

2025 Aralık ayında;(18 yıl sonra) facebook arkadaşım Türk Öğer Koç’un Elaia antik kent araştırmaları zenginliğin kaynaklarını belirledi.

1-Pitane(Çandarlı) etkisi: M.Ö. 8-4 yy. lar arasında bölgenin ihracat limanı. Elaia’da üretilen; şarap-zeytin-zeytinyağı-tuz ve seramik üretiminin Pitane ile ticari bağların güçlendirilerek değerlendirilmesi. Bergama ve Soma arasında taşımacılık yapılması.

Elaia Limanı, bu yıllarda açık körfez, basit iskeleler düzeyinde, karada yerleşimin güçlendirilme aşamasında.

2- Asklepion (Bergama) etkisi:

M.Ö. 3-2yy. da “sağlık turizmi” kutsal yolu. Hasta ön hazırlık üssü. Çiftlik evleri konaklamalı geliştirildi.

Zeytine ek, yulaf ve haşhaş üretimi başladı.

Elaia Limanı: Kapalı liman, mendirek, tersane eklentileriyle güçlendi.

Bir tane değil, 3-4 tane daha “altın tak” yapabilecek birikim sağlanmış olmalı…

Bu post Mesut Genç: “ELAİA (Kazıkbağları)…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Aliağa Belediyesi’nin “Oku, Okut” kampanyası kapsamında ilk dağıtımı mart ayında yapılan eser arkeoloji ve akademi dünyasının ilgisini kısa sürede çekmeyi başarmıştı. Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Murat Çekilmez’in editörlüğünü üstlendiği 200 sayfalık eserde Aliağa ve çevresinde yer alan antik kentler Kyme, Myrina, Gryneion, Tisna, Elaia, Aigai ve Larisa’da yürütülen kazı araştırmalarında elde edilen bilimsel bulgular toplu bir şekilde bilim dünyasına sunuluyor. 

HİLAL MASA’DAN ÜCRETSİZ EDİNEBİLİRSİNİZ..

Bölge tarihi ve arkeolojisi hakkında temel bilgilerin yer aldığı eseri okuyucular Aliağa Belediyesi merkez hizmet binasında faaliyet gösteren Hilal Masa’dan ücretsiz olarak temin edebilecek. Kitaba dijital platformdan ulaşmak isteyen okuyucular kitapların tam metinlerini Aliağa Belediyesi resmi internet sayfası yayınlarımız bölümünden okuyabilir ya da pdf olarak indirebilir.

Aliağa’nın tarih, kültür ve kent belleğine katkı koyan kitapta;

KYME..

Aliağa’nın 6 kilometre güneyinde ve ilçe sınırlarında yer alan Kyme antik kentinde, 2008 yılından itibaren İtalya’daki Calabria Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Antonio La Marca kazı başkanlığını yürütüyor. Son yıllardaki çalışmalar agora, stoa, tiyatro, küçük tapınak, sütunlu yol, yerleşim bölgesi ve Helenistik sur duvarında devam ediyor.

MYRİNA VE GRYNEİON..

Myrina ve Gryneion kentlerindeki arkeolojik yüzey araştırmaları ve elde edilen buluntular ayrıntılı olarak Araştırma Başkanı Doç. Dr. Murat Çekilmez tarafından ele alındı.

TİSNA..

Aliağa’nın doğusunda, Uzunhasanlar Mahallesi sınırları içerisinde yer Çandarlı Körfezi’ne tepeden bakar şekilde yaklaşık 250-300 metre yüksekliğinde kurulduğu tespit edilen Tisna antik kentine ait buluntular ayrıntılı olarak Araştırma Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Emre Erdan tarafından sunuldu.

ELAİA..

Elaia antik kenti, Aliağa’nın yaklaşık 20 kilometre kuzeyinde, Çandarlı Körfezi kıyısında, kalıntıları bugünkü Zeytindağ-Kazıkbağları mevkiinde uzanan eski bir Aiol liman kentidir. Pergamon Kazı Başkanı Prof. Dr. F. Pirson yönetiminde gerçekleştirilen Elaia yüzey araştırmalarında elde edilen son veriler, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi. Güler Ateş tarafından sunuldu.

AİGAİ..

Manisa il sınırında yer alan Aigai, Kazılar 2004-2016 yılları arasında, Ege Üniversitesi Arkeoloji bölümünden Prof. Dr. Ersin Doğer başkanlığındaki ekip tarafından yürütüldü. 2017 yılından itibaren gerçekleştirilen çalışmalar ise Manisa Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Yusuf Sezgin’in başkanlığındaki bilim insanları ve öğrencilerin katılımıyla yürütülüyor. Eserde, kentin adının anlamı ve ekonomisi, araştırma tarihçesi ve kentte saptanan yapılar yer alıyor.

LARİSA..

Menemen ile Aliağa arasında, Buruncuk Mahallesi’nin üst kısımlarında yer alan Antik kent ve burada yapılan çalışmalarda elde edilen veriler İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi ve Larisa yüzey araştırmaları başkanı Prof. Dr. Turgut Saner tarafından ele alındı.

Bu post ALİAĞA’NIN ANTİK KENTLERİ OKUYUCU İLE YENİDEN BULUŞUYOR.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.