Bilim insanları, yaşanan bu olağanüstü hava olaylarını bazılarının insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğiyle bağının bilimsel olarak kurulabildiğini söylüyor. Ancak sıradışı hava olaylarının artmasının, öngörülebilirliği azalttığından endişe ediliyor.

Çin’in Zhengzhou kentine 19 Temmuz’da yaşanan olayı bir fırtına olarak nitelendirmek yetersiz kalır. Tek bir günde, bölgeye 624 mm yağmur düştü. Bu, neredeyse bir yılda düşen yağmur miktarına denk. 200 bin kişi tahliye edildi, 33 kişi de hayatını kaybetti.

Bundan bir hafta önce Almanya’nın batısında bir sel felaketi yaşandı. 177 kişi hayatını kaybetti, 100 kişi kayboldu. Komşu Belçika’da da 37 kişi seller nedeniyle yaşamını yitirdi.

Aynı Çin gibi, iki Avrupa ülkesi de olağanüstü düzeylere ulaşan sağanak yağışlardan olumsuz etkilendi. Bu trajik olayların olası nedenleri arasında iklim değişikliğini gösterenler yalnızca Almanya Başbakanı Angela Merkel gibi politikacılar olmadı.

Dünyaca ünlü iklim uzmanı, San Diego’daki California Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Veerabhadan Ramathan, “Almanya gibi son derece gelişmiş bir ülkede can kaybının bu kadar yüksek olduğunu görmek, toplumun küresel ısınmayla mücadele konusunda ne kadar hazırlıksız olduğuna dair beni endişelendiriyor” dedi.

Hava olaylarının önümüzdeki 20 yıl boyunca “giderek kötüleşeceğini” düşünen Ramathan, “Bu sıradışı hava olayları artık o kadar yoğun ve sık yaşanıyor ki, bunları küresel ısınmaya ve iklim değişikliğine bağlamak çok da zor değil” uyarısını yaptı.

Suçlu gerçekten iklim değişikliği mi?

Bilim insanları, son 20 yıllık dönemde olağanüstü hava olayları ile insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının yol açtığı küresel ısınma arasındaki olası korelasyonları inceliyor.

Olağanüstü hava olaylarının doğal sebepleri olabileceği konusunda bilim dünyasında bir fikir birliği olsa da, insan faaliyetlerinden kaynaklı iklim değişikliğinin bu tarz sıradışı olayları daha olası ve daha yoğun hale getirebileceğine dair çok sayıda bulgu var.

2021’de dünya genelinde birçok hava olayıyla ilgili üst üste rekorlar kırıldı.

ABD ve Kanada, geçen ay devasa bir alanın üzerinde oluşan ısı kubbesi nedeniyle tarihin en sıcak Haziran’ını yaşadı.

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin verilerine göre, 24 ve 30 Haziran tarihleri arasında Kuzey Amerika’daki birçok yerde 1200’den fazla kez gündüz, 1500’den fazla kez de gece sıcaklık rekoru kırıldı.

Kanada’nın sıcaklık rekoru British Columbia bölgesindeki Lytton’da üst üste üç gün boyunca kırıldı ve 49,6 derece ile rekor seviyeyi gördü. Hemen ardından çıkan orman yangıları bu kenti tamamen yok etti.

Her iki ülke de hala sıcak hava dalgasının etkisi altında ve ardından gelen kuraklıkla bağlantılı orman yangınları yaşanıyor. California eyaletinde yılın bu dönemine kadar 5 bine yakın yangın görüldü. Yangınların sayısı, 2020’ye kıyasla 700 artmış durumda.

Dünyanın başka yerlerinde Rusya’da da başkent Moskova 120 yılın en sıcak Haziran gününü yaşarken, dünyanın en soğuk bölgelerinden biri olan Sibirya’nın bazı yerleri son 150 yılın en kurak yazını yaşadı ve çıkan orman yangınlarının da Temmuz ayı rekorunu kırması bekleniyor.

Hindistan’ın ulusal meteoroloji kurumu, Mayıs ayında, başkent Yeni Delhi’nin Ağustos 2020’den bu yana yüksek sıcaklıklardan yağışa kadar her ay hava olaylarıyla ilgili en az bir rekor kırdığını bildirdi.

California merkezli iklim enstitüsü Berkeley Earth tarafından 2019’da yapılan bir araştırma, o yıl içerisinde Mayıs ve Ağustos ayları arasındaki dönemde kuzey yarıkürede bulunan 29 ülkede yaklaşık 400 sıcaklık rekorunun kırıldığını oraya koydu.

İklim uzmanı ve meteoroloji tarihçisi Maximiliano Herrera, 2021’de şimdiye kadar 26 ülkede 260’tan fazla sıcaklık rekoru kaydedildiğini bildirdi.

İklim değişikliği üzerine çalışan dünyanın önde gelen kuruluşlarından biri olan Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü’nde iklim araştırmacısı olan Geert Jan van Oldenborgh, “Kırılan rekorların sayısı gerçekten şoke edici, bu kadarını beklemiyorduk. Ancak en büyük sorun, bu yoğunlukta rekor kırılabileceğini öngörememiş olmamız.”

Bilim insanları olağanüstü hava olaylarını tahmin etmekte başarısız mı?
BBC’nin çevre analisti Roger Harrabin’e göre, iklim alanında çalışmalar yapan bilim insanları, hızla ısınan bir iklimin sonucunda ani sağanakların kötüleşeceği ve sıcaklık dalgalarının daha zararlı bir hal alacağı konusunda yıllardır doğru uyarılar yaptılar.

Örneğin, 2004’te bilim insanları, bir önceki yıl Avrupa’da 30 bin kişinin ölümüyle sonuçlanan kavurucu sıcak hava dalgasını inceledi ve 20’nci yüzyılda insan faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonların bu tür olağanüstü hava olaylarının olma olasılığını ikiye katladığı sonucuna vardı.

Ancak uzmanlar, bu tür aşırı olayları tahmin etmenin giderek zorlaştığını belirterek, Almanya ve Belçika’daki seller ile Kuzey Amerika’daki ısı kubbesinin büyüklüğünü tahmin edemediklerini itiraf ediyorlar.

Mevcut hava durumu modellemesinin, bilgisayarların yaşanan hava olaylarının ciddiyetini doğru şekilde yansıtacak kadar güçlü olmadığı için başarısız olduğuna inanıyorlar.

İngiltere Meteoroloji Dairesi’nin eski baş bilim insanı Prof. Dr. Dame Julia Slingo, daha önce BBC’ye verdiği demeçte, “Aşırı olaylara yol açan temel fiziği yakalayan iklim modellerine kuantum sıçramasını sağlayacak uluslararası bir merkeze ihtiyacımız var. Bunu kuramazsak, aşırı olayların yoğunluğunu/sıklığını ve bunların giderek daha önce görülmemiş boyutlara ulaşmasını hafife almaya devam edeceğiz” demişti.

Kırılan her rekor iklim değişikliğiyle bağlantılı değil
Bununla birlikte, görülen her aşırı hava olayının iklim değişikliği ile ilişkilendirilemeyeceğinin de altı çiziliyor.

Örneğin 2013 yılında, İngiltere Meteoroloji Dairesi’nden araştırmacılar, Birleşik Krallık’ta 2007 ve 2012 yılları arasında görülen yağışlı yazların Kuzey Atlantik Okyanusu’ndaki sıcaklıklarda görülen doğal değişimlerle ilişkili olduğu sonucuna vardı.

Güney Amerikalı araştırmacılar, 2019-2020’de dünyanın en büyük sulak alanları olan Pantanal’daki büyük orman yangınlarını tetikleyen aşırı kuraklığın temelinde yine doğal süreçlerin yattığını tespit etti.

Ancak, iklim değişikliğinin sonuçlarına ilişkin araştırmalar yapan World Weather Attribution’a (WWA) göre, Kuzey Amerika’da bu yıl görülen sıcak hava dalgasıyla ilgili böyle durumun olması pek olası değil.

WWA, rekor sıcaklıkların “tarihsel olarak gözlemlenen sıcaklık aralığının çok dışında kaldığı” ve “gözlemlere ve modellemeye dayanarak, bölgede gözlemlenen en yüksek günlük sıcaklıklara yol açan hava dalgasının meydana gelmesinin insan olmadan neredeyse imkansız olduğunu” savunarak, bunun arkasında iklim değişikliğinin yattığını belirtti.

WWA ayrıca, Almanya ve Belçika’da görülen su baskını ve selleri de incelemeye aldı. Bu araştırmanın sonuçlarının Ağustos ortasına kadar çıkması bekleniyor.

Araştırmayı yürüten bilim insanlarından Dr van Oldenborgh, “iklim değişikliğinin aşırı yağışları daha sıklaştırdığına” dair bilimsel bulgular olduğunu ve son birkaç yılda görülen olağanüstü hava olaylarının çoğunda insan faaliyetlerinden kaynaklı iklim değişikliğinin etkisine dair kanıtlar bulunduğunu söyledi.

İklim bilimindeki en son gelişmeleri yayımlayan İngiltere merkezli internet sitesi olan Carbon Brief de, bu yılın başlarında, 2020’den önceki 20 yıl içerisinde dünya çapında görülen 405 olağanüstü hava olayı ve eğilimini inceleyen 350’den fazla hakemli çalışmanın bir analizini yayınladı.

Bu olayların yaklaşık yüzde 70’inin insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliği nedeniyle daha olası veya daha şiddetli olduğu tespit edildi.

Yale Üniversitesi’nin İklim Bağlantıları bültenine de makaleler kaleme alan ABD’li meteorolog Jeff Masters, “Geçen ay yaşadığımız ve hepimizi şaşkına çeviren rekor sıcaklıkları görmek gerçeküstü ve duygusal olarak sarsıcıydı. Ancak bir iklim bilimcisi olarak ne yazık ki hiç de şaşırtıcı değildi” dedi. Yale

Masters, Harvard Üniversitesi iklim bilimcileri Paul Epstein ve James McCarthy’nin “iklim sistemi içindeki istikrarsızlık belirtilerini” inceledikleri 2004 tarihli makalelerine de gönderme yaptı.

Masters, “Bu makalede, ‘kaydadeğer ve cezalandırıcı sürprizleri’ beraberinde getiren sistem hakkında uyarılarda bulundular. Kuzey Amerika’daki aşırı sıcaklar ve Temmuz’da Avrupa’da görülen seller bu tanıma mükemmel bir şekilde uyuyor” diye konuştu.

Dünyanın ihtiyacı olan harekete geçmek’

Dünyanın dört bir yanından katılımcılar, COP26 Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı Kasım ayında İskoçya’da bir araya geliyor. Bu zirvede, karbon emisyonlarını azaltma planları da ele alınacak.

Bazı bilim insanları ve siyasetçiler, küresel sıcaklık artış düzeyini 2 derecenin “oldukça altında” ve 1,5 derece ile sınırlı tutma hedefi gibi yapılmış olan bazı taahhütlerin bu zirvede yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyor.

Prof. Dr. Ramanathan, “Benim tahminim, ne yaparsak yapalım, ısınmanın aşağı yukarı beş yıl içinde veya en geç 2030’a kadar 1,5C’ye ulaşacağı yönünde. Bu durum, yaklaşık 2040’a kadar devam edecek ve ardından küresel ölçekte iklimle ilgili atılan adımların etkisinin görülmesiyle bu eğri de aşağı doğru bükülmeye başlayacak. Şimdi harekete geçersek 2040 sonrası soğutmaya başlayabiliriz” diye konuştu.

Benzer bir uyarı, BM’nin iklim değişikliği genel sekreteri Patricia Espinosa tarafından bu hafta tekrarlandı.

Espinosa, “Rakamlar bize zaten göremediğimiz daha neyi gösterebilir?” dedi ve G20 ülkelerinin enerji ve çevre bakanlarının biraraya gelmeleri çağrısı yaptı.

Espinosa, “İstatistikler sel, orman yangınları, kuraklık, kasırga ve diğer ölümcül olaylar hakkında bize daha ne söyleyebilir ki? Rakamlar ve istatistikler paha biçilemez. Ancak dünyanın şu anda her şeyden çok iklim eylemine ihtiyacı var” diye konuştu..

(BBCTürkçe)

Bu post DÜNYA GENELİNDE YAŞANAN SIRADIŞI İKLİM OLAYLARININ ARKASINDA NE VAR?.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Koronavirüs pandemisinin sona erdirilmesi için aşılama çalışmaları büyük önem taşıyor. Dünyanın dört bir yanında devletler harıl harıl vatandaşlarını aşılamak için çalışmalar yapıyor. Aşılama çalışmalarının ne kadar yoğun olduğu verilerle de ortaya koyuluyor.

Covid-19 ile ilgili verilerin de derlendiği Ourworldindata.com sitesine göre, dünya üzerinde 3 milyar 790 milyon doz Covid-19 aşısı uygulanmış durumda. Aşılamada ilk sıraları büyük ülkeler doldururken, Türkiye de listede 9. basamakta kendisine yer buluyor.

En çok aşı Çin’de..

Aşılama çalışmalarında zirvede yer alan ülke Çin. Ülkede şu ana kadar yapılan aşı sayısı 1 milyar 510 milyon dozu bulmuş durumda. Onu 423 milyon 417 bin aşı ile Hindistan, 339 milyon 760 bin ile ABD, 130 milyon 250 bin ile Brezilya, 88 milyon 470 bin ile Almanya, 83 milyon 20 bin ile İngiltere, 73 milyon 970 bin ile Japonya, 67 milyon 230 bin ile Fransa, 64 milyon 829 bin ile Türkiye ve 63 milyon 880 bin ile İtalya takip etti.

Tabloda dikkat çeken noktalardan biri ise, kendi aşısını geliştirmiş olan ülkeler arasında yer alan Rusya’nın yalnızca 55 milyon 830 bin doz aşı yapabilmiş olması oldu. Nüfusa oranla en fazla doz aşı yapılan ülke ise her 100 kişiye 166,27 doz aşı uygulamayı başaran Birleşik Arap Emirlikleri oldu.

28 ülkede doz sayısı nüfusu aştı..

Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri, kendi nüfusundan daha fazla aşı yapan tek ülke değil; 27 ülke daha bu başarıyı yakalamış durumda. Nüfusa oranla uygulanan aşılara baktığımızda Birleşik Arap Emirlikleri’ni Malta (166,18), Seyşeller (143,82), İzlanda (136,68) ve Uruguay (132,95) takip ediyor.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de şu ana kadar 64 milyon 829 bin 24 doz aşı yapıldı. Bu açıdan bakıldığında Türkiye, dünyada en çok doz aşı uygulanan 9. ülke oldu. Her 100 kişiye düşen aşı sayısı ise 76,73 olarak gerçekleşti…

Bu post En Çok Doz Aşı Yapılan Ülkeler Belli Oldu… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

İnternet kesintisi izleme platformu DownDetector, internet kullanıcılarının binlerce sorun bildirdiğini belirterek, hizmet kesintisinden etkilenen firmalar arasında HSBC, British Airways, Airbnb, Barclays, Lloyds, TSB ve Halifax’ın bulunduğunu bildirdi.

Çevrimiçi oyunlar için kullanılan PlayStation ağının yanı sıra Steam, Call of Duty ve EA oyun hizmetlerinin de kesintiden etkilendiğini kaydeden DownDetector, Kanal 4 ve ITV’nin de kesintiye uğradığını ifade etti.

Bir DNS sağlayıcısı olan Akamai, Edge DNS hizmetiyle ilgili bir sorun olduğunu ancak şimdi çözüldüğünü ve hizmetin normal şekilde devam ettiğini açıkladı.

Akamai’nin Twitter’da yayınladığı yazılı açıklamada, “Bu sorun için bir düzeltme uyguladık ve hizmet normal şekilde işlemeye devam ediyor. Kesintilerin etkisinin tamamen geçtiğinden emin olmak için izlemeye devam edeceğiz” ifadeleri yer aldı.

Web sitelerindeki sorunların bildirilmesinden yaklaşık yarım saat sonra sorun çözülürken, İngiltere’de yerel saatle 17.00 sıralarında söz konusu sitelere yeniden erişim sağlandı. Web sitelerinde meydana gelen kesintilerin nedeni ise henüz bilinmiyor..

GERÇEK GÜNDEM

Bu post DÜNYA GENELİNDE İNTERNET KESİNTİSİ.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Vaka sayısında bu ülkeyi 11 milyon 439 bin 250 ile Hindistan, 11 milyon 359 bin 48 ile Brezilya, 4 milyon 380 bin 525 ile Rusya, 4 milyon 253 bin 820 ile İngiltere, 4 milyon 45 bin 319 ile Fransa, 3 milyon 201 bin 838 ile İtalya, 3 milyon 183 bin 704 ile İspanya, 2 milyon 866 bin 12 ile Türkiye, 2 milyon 569 bin 850 ile Almanya, 2 milyon 299 bin 82 ile Kolombiya, 2 milyon 192 bin 25 ile Arjantin, 2 milyon 163 bin 875 ile Meksika, 1 milyon 889 bin 360 ile Polonya, 1 milyon 739 bin 360 ile İran, 1 milyon 528 bin 414 ile Güney Afrika, 1 milyon 451 bin 744 ile Ukrayna, 1 milyon 414 bin 741 ile Endonezya, 1 milyon 407 bin 963 ile Peru, 1 milyon 392 bin 108 ile Çekya ve 1 milyon 151 bin 218 ile Hollanda izliyor.

Kovid-19 nedeniyle dünya genelinde 2 milyon 659 bin 836 kişi yaşamını yitirdi, 96 milyon 589 bin 356 kişi virüsü yenerek sağlığına kavuştu.

Halen 20 milyon 808 bin 439 Kovid-19 hastası tedavi altında bulunuyor..

Gerçek Gündem

Bu post VAKA SAYISI DÜNYA GENELİNDE 120 MİLYONU AŞTI.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Kovid-19 görülen ülke ve bölgelerdeki yeni vakalara ilişkin verilerin derlendiği “Worldometer” internet sitesine göre, dünya genelinde toplam vaka sayısı 4 milyon 273’e ulaştı.

En çok vaka görülen ülke 1 milyon 317 bin 852 ile ABD oldu.Bu ülkeyi 260 bin 117 ile İspanya, 217 bin 185 ile İtalya, 211 bin 364 ile İngiltere, 187 bin 859 ile Rusya, 176 bin 79 ile Fransa, 170 bin 489 ile Almanya, 141 bin 88 ile Brezilya, 135 bin 569 ile Türkiye ve 104 bin 691 ile İran izledi. Salgının ortaya çıktığı Çin ana karasında ise 82 bin 886 vaka kayda geçti.Vaka sayıları 20 bini aşan diğer ülkeler ise şöyle sıralandı:

“Kanada (66 bin 313), Peru (61 bin 847), Hindistan (59 bin 693), Belçika (52 bin 11), Hollanda (42 bin 93), Suudi Arabistan (35 bin 432), Ekvador (30 bin 298), İsviçre (30 bin 207), Meksika (29 bin 616), Portekiz (27 bin 268), Pakistan (26 bin 435), Şili (25 bin 972), İsveç (25 bin 265), İrlanda (22 bin 541), Singapur (21 bin 707), Belarus (21 bin 101) ve Katar (20 bin 201).”

Çin’in Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde Aralık 2019’da ortaya çıkan Kovid-19 salgını, dünya genelinde 200’den fazla ülke ve bölgeye yayıldı.Salgın nedeniyle dünya genelinde 275 bin 423 kişi hayatını kaybetti, virüs bulaşan 1 milyon 375 bin 748 kişi iyileşti. Halen tedavi gören 2 milyon 349 bin 102 aktif enfekte kişi bulunuyor..

Bu post KORKUTAN TABLO!, VAKA SAYISI 4 MİLYONU GEÇTİ.. Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.