Devletin yalnızca kedilerle ilgilenen bir kolu bile vardı ve görevliler, ülke dışına çıkarılan kedileri bulup geri getirmek için farklı ülkelere gönderilirdi. Antik Mısır inanışı Animizm’in bu konuda büyük bir etkisi var.

Bu inanışa göre tanrı denilen ruh, doğanın tümünü kapsıyordu. Doğa kutsaldı ve doğanın farklı yönleri farklı tanrılarda toplanmıştı. Onlara göre her canlı, hem tanrı hem insanı hem de hayvanı içinde barındırıyordu.

Bu nedenle Antik Mısırlılar, doğrudan kedinin kendisine değil onda var olduğuna inandıkları tanrısal güce tapıyorlardı.

Mısır’da tanrıların kedilere benzediğine inanılıyordu.

Söz konusu inanışa göre tanrılar ve yöneticiler, tıpkı kediler gibi ikili bir mizaca sahipti. Bir yandan koruyucu ve sadık, diğer yandan hırçın, bağımsız ve öfkeli karakterleri vardı. İşte bu durum eski Mısırlıların, kedileri özel varlıklar olarak görmesini ve onları kutsal değer adı altında korumalarını sağlamıştı.

Örneğin güneş tanrısı RA ve onun kızı Bastet, genellikle bir aslan veya kedi olarak tasvir ediliyordu. O dönem Mısırlılar için oldukça önem taşıyan güneş tanrısının, kedilerle arasında özel bir bağ olduğu düşünülüyordu.

Kediler, toplumları salgın hastalıklardan koruyan harika birer avcıydılar.

Kedilerin, salgın hastalıkları taşıyan ve tahıl ambarlarına zarar veren fare ve sıçan gibi kemirgenleri avlaması, yılan ve akrep gibi tehlikeli hayvanları korkutması onları doğal bir silah hâline getirmişti.

Kediler, Mısır toplumunda sadece kemirgen ve sürüngenleri avladıkları için değil aynı zamanda estetik ve mistik özelliklerinden dolayı da saygı görüyorlardı.

Peki o dönemde kediler hayatını kaybettiğinde ne oluyordu?

Bir kedi öldüğünde, Heredot’un yazdığına göre; “Evde ikamet eden herkes kaşlarını tıraş ederdi. İnsanların kaşları tekrar uzadığında yas döneminin tamamlandığına inanılırdı.”

Ayrıca Herodot, Mısırlıların kedilerini çok fazla önemsediklerini; öyle ki kedilerin güvenliğinin insan hayatından ve mal mülkten daha öncelikli olduğunu söylemiştir.

Kedi hayranlığı, ilginç bir kültüre dönüşmeye başladı.

Antik Mısır’da MÖ 700’den itibaren milyonlarca kedinin öldürülmesi ve mumyalanması için endüstri kurulmuştu. Bu endüstri, hayvanların ölen insanlarla birlikte gömülmesi üzerine kuruluydu.

Scientific Reports’ta geçen yıl yayımlanan bir araştırmada, mumyalanmış hayvanlar üzerinde X-ışını taraması yapıldığı ve hayvanların kasten öldürüldüğü ortaya çıkmıştı.

Yavru kediler, Bastet adına kurban ediliyordu.

Antik Mısır’da kedi kurban etmenin yoğun bir biçimde uygulandığına dair kanıtlar mevcut. Tanrıça Bastet’in ruhunu yüceltmek için sunulan kurbanlar genellikle iki ya da dört aylık kedilerden seçilmiştir.

Kedi mumyalarından elde edilen kanıtların yanı sıra Antik Çağ yazılı kaynakları da Mısır’da geç dönemlerde kedi kurbanının yaygın olduğunu göstermektedir. Bilim insanlarına göre bu, tanrıları yatıştırmak veya onlardan yardım istemek için bir araç olarak görülüyordu.

Antik Mısır’da kedi öldürünce ne oluyordu?

MÖ 450’de, bir kediyi öldürmenin cezasının ölüm olduğu da kaynaklarda açıkça belirtilmiştir.

Eğer kedi kendi kaderi ile ölmediyse, cinayet eylemi gerçekleştiren kişiler ölümle cezalandırılıyordu ve bu suçun affı yoktu.

Kedilere özel mücevherler tasarlanıyordu ve heykeller yapılıyordu.

Kediler için hazırlanan mücevherlere baktığımızda bu takıların neredeyse insanların kullandığı takılar kadar ince işçiliğe sahip olduklarını görüyoruz.

Masraflı bir uygulama olan mumyalama için kedilerin sahipleri bir miktar ödemeyi gözden çıkarmanın yanı sıra hayvanları defnetmek için marangozlara özel olarak tabutlar yaptırmışlar.

Artık kediler günümüz Mısır’ında kutsal sayılmıyor çünkü o dönemdeki kişilerin inançları onları bu yöne itmişti. Yine de hayvanları sevmek için kutsallaştırmaya gerek yok çünkü onlar varoluşumuzdan beri en büyük dostlarımız…

Kaynak: Academia, Indepentend, World History

Webtekno

Bu post Orta Çağ’da Uğursuz Kabul Edilen Kediler, Antik Mısır’da Neden Bu Kadar Değerliydi?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Onlara özel mezarlar yapıldı, değerli taşlarla süslendiler, en güzel yemeklerle beslendiler… Bu şanslı kedileri, diğer hayvanlardan ayıran ne gibi bir ayrıcalıkları vardı ki?

Kediye dönüşen bir tanrıçaları vardı: Bastet…

Mısır mitolojisine göre tanrı ve tanrıçaların kendilerini farklı hayvanlara dönüştürme yetenekleri bulunuyordu. Sadece bir tanrıça (Bastet), kedi olma gücüne sahipti. Per-Bast şehrinde güzel bir tapınak inşa edildi ve insanlar onun ihtişamını yaşamak için her yerden geldi. Bastet, en özel ilahlardan biriydi.

Kediler, kraliyet ailesinin seviyesinde bir lüks hayat yaşıyordu…

Antik Mısırlılar; kedilerin, onlarla birlikte yaşayan insanlara iyi şans getirme yeteneğine sahip büyülü yaratıklar olduğuna inanıyorlardı. Hatta zengin aileler, onurlandırma amacıyla onlara mücevherler takarlardı ve kraliyet ailesinin yediği yemeklerle beslerlerdi.

Kediler öldüğünde ise mumyalarlardı ve yas göstergesi olarak kaşlarını kazırlardı. Yas süreci, kaşları eski hâline gelene kadar devam ederdi. Onlar için o kadar özel bir yere sahiplerdi ki; her kim ki bir kediyi öldürürse, ölüm cezasına çarptırılırdı.

Üstelik, Eski Mısırlılar, dünyanın bilinen ilk evcil hayvan mezarlığını yarattılar. Bu mezarlık, büyük ölçüde dikkat çekici demir ve boncuklu tasmalar giyen kedilerin bulunduğu yaklaşık 2.000 yıllık bir mezarlıktı.

Kedilerin sahip olduğu özellikler, tanrıların ve yöneticilerin niteliklerine benziyordu…

Eski Mısır’da kedilerin önemi üzerine 2018’de düzenlenen Washington, D.C.’deki Smithsonian Ulusal Asya Sanatı Müzesi’nde düzenlenen sergiye göre, bu saygının büyük bir kısmı, eski Mısırlıların, tanrılarının ve yöneticilerinin kedi benzeri niteliklere sahip olduğunu düşünmelerinden kaynaklanıyor. Çünkü kediler; bir yandan koruyucu, sadık ve besleyici olabilirlerken aynı zamanda hırçın, bağımsız ve şiddetli de olabilirler.

Bu inanışa ek olarak, kedilerin tehlikeli hayvanları yakalama yetenekleri de azımsanamaz…

Her evde küçük, tehlikeli hayvanlarla dolu olduğu bir zamanda ve yerde yaşadığınızı hayal edin. Her köşede yeni bir tehdit pusuda bekliyor: kil kavanozlarda saklanan eşek arıları, depolanmış tahılları bozan fareler, beşiklerin altında sürünen zehirli akrepler… Bu zamanda ve yerde, dünyayı bu küçük canavarlardan koruyabilecek bir yaratık vardı: kedi.

Şu anda evlerimizde bir aile bireyi olarak yaşayan kediler, eski Mısır halkının hayat kurtaran yoldaşlarıydı. Onlara minnet duyguları o kadar yüksekti ki, kızlar için “Mitt” (kedi) adı da dahil olmak üzere, çocuklarına kedigillerin adını veriyorlardı.

Mısırlıların kedilere olan düşkünlüğünün iyi olmayan tarafları da vardı…

Bununla birlikte, pek çok araştırma, bu saplantının her zaman iyi niyetli olmadığını ve eski Mısırlıların kedilere olan hayranlığının daha uğursuz bir yönü olduğuna dair kanıtlar olduğunu öne sürdü.

Büyük olasılıkla yaklaşık M.Ö. 700 yılları arasında, insanların yan yana gömülebilmesi için öldürülecek ve mumyalanacak milyonlarca yavru kedi yetiştirmeye adanmış koca bir endüstri vardı.

Birlikte gömülmek üzere kedi yetiştirip onları öldürdükleri öne sürülüyor…

Scientific Reports dergisinde yayınlanan bir çalışmada, bilim insanları, mumyalanmış hayvanlar üzerinde X-ışını mikro-CT taraması gerçekleştirdiler. Araştırmacılar sonuçları, hayvanın tahmin ettiklerinden çok daha küçük olduğunu gösterdi ve şöyle dediler:

“Ekranda gördüğümüzde, öldüğünde genç olduğunu anladık. Kasıtlı bir şekilde boynu kırılarak öldürülmüştü ve öldürüldüğünde 5 aylıktan küçüktü.”

Üstelik, kedileri kurban etme uygulaması nadir değildi. Bu amaç için yetiştirilen kediler vardı ve endüstriyeldi. Ne yazık ki, birlikte gömülmek üzere kedi satın almanın neden bu kadar önemli olduğu tam olarak açık değil ancak saygı ve delicesine tutkunluk arasındaki ince bir çizgiyi aşmışlar gibi görünüyor…

Kaynaklar: Live Science, National Geographic, Petfinder

Bu post Antik Mısırlılar Kedilere Neden Bu Kadar Takıntılıydı?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.