Mantıken, Dünya’nın çekirdeğine yaklaştıkça suyun sıcaklığının da artması gerekmez mi? Düz mantık düşününce evet ama durum bundan biraz daha karışık.

Dünya’nın içindeki sıcaklık; çekirdekten yüzeye doğru ilerledikçe yer kabuğu, mantonun üst kısmı ve su tabakası gibi yalıtıcı katmanlarla karşılaşıyor. Bu katmanlar, ısının yukarı doğru taşınmasını oldukça zorlaştırıyor.

Böylece Dünya’nın çekirdeğinin sıcaklığı öyle kolay kolay okyanuslara ulaşamıyor. Tabii tek sebep bu değil, devam edelim.

Okyanus suları, güneşten aldığı ısıyı kaybediyor.

Okyanusların yüzeyindeki su, güneşten gelen enerjiyle ısınıyor fakat derinlere bu güneş ışığı ulaşmıyor. Güneşten alınan ısı, buharlaşarak kayboluyor ve soğuyor. Soğuyan su, daha yoğun hâle gelerek dibe çöküyor.

Buna da suyun sıcaklık taşınımı deniyor ve sıcak suyun yüzeyde kalması ve daha soğuk suyun dibe inmesi şeklinde gerçekleşiyor. Bu sebeple okyanus suları soğuk kalıyor.

Okyanuslar, çok büyük miktarda su içerdiğinden, yüzeyden gelen ısının okyanusun tamamına yayılması epey zor.

Bunun yanı sıra çekirdekten yeryüzüne doğru gelen ısı akışı, mantodan yavaşça geçerken büyük bir miktarı kayboluyor ve bu ısı akışı okyanus tabanında çok az kalıyor.

Basınç, sıcaklığı artırmıyor.
Basıncın sıcaklığı artıracağını düşünsek de bu, su gibi sıkıştırılamayan sıvılar için doğru değil. Sonuçta su, çoğunlukla sıkıştırılamaz bir sıvı. Derine indikçe basınç artsa da su daha sıcak olmuyor.

İşte saydığımız tüm bu sebeplerden, okyanusun derinlikleri Dünya’nın çekirdeğine yakın olsa da ısınmıyor…

Kaynak: Science ABC

Bu post Okyanusların Dibi, Dünyanın Çekirdeğine Yakın Olduğu Hâlde Neden Daha Soğuk?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Gelin, bu kıyafetleri giymediğinizde neler olacağına bakalım.

Bu kıyafetler vücudunuzdaki sıvıları, sıvı hâlde tutmak için hava basıncı sağlar. İçindeki basınç, Dünya’daki normal hava basıncından çok daha düşüktür ve böylece giysi şişmez. Mümkün olduğunca esnektir.

Ayrıca uzay kıyafetleri, düşük basınç sebebiyle saf oksijen sağlar. Yine aşırı sıcaklıklarla başa çıkabilmek için çoğu uzay giysisi, çeşitli kumaş katmanlarıyla yalıtılmıştır.

Aslına bakarsanız uzay, endişe verici bir yerdir.

Uzay kıyafeti giymediğiniz senaryoda, oksijen olmadığı için 15 saniye içinde bilincinizi kaybedersiniz. Hava basıncı çok az olduğu veya hiç olmadığı için kanınız ve vücut sıvılarınız oldukça fazla ısınır, devamında ise hızla donar.

Isınan vücut sıvıları sebebiyle cilt, kalp ve diğer iç organlarınız genişler. Ayrıca kozmik ışınlar ve güneşten yayılan yüklü parçacıklar gibi çeşitli radyasyon türlerine maruz kalırsınız.

Tüm bunların yanında yüksek hızlarda hareket eden küçük toz, kaya parçacıkları, uydulardan veya uzay araçlarından gelen yörüngedeki enkazlar size çarpabilir. Özetle uzay ortamında uzay kıyafetleri giymediğiniz bir durum, felaket senaryosundan farksız olur. ..

Kaynaklar: how stuff works, Space

Bu post Uzaya Astronot Elbisesi Giymeden Gitmeye Kalkarsak Başımıza Neler Gelir?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Yolculuğun devamında başınıza neler geleceğine sırasıyla bakalım.

Öncelikle özel bir uzay kıyafetiniz yoksa, Jüpiter’in atmosferinin herhangi bir noktasında oksijen bulunmadığı için, en iyi ihtimalle 1-2 dk içinde ölürdünüz.

O nedenle özel bir kıyafetiniz olduğunu varsayalım ve devam edelim. Jüpiter tamamen gazdan oluşuyor, yani katı bir yüzeyi yok. Dolayısıyla tıpkı havada yürüyemediğimiz gibi, Jüpiter’deki gazların üzerinde de yürüyemiyoruz, yani ayak basma gibi bir kavram yok.

Jüpiter’in bu gazdan oluşan katmanları, merkeze doğru yaklaştıkça giderek daha da yoğunlaşmaya başlıyor. Fakat en dış kesiminde, bu gaz tabakaları hayli ince. Tabii daha gaz katmanlarının en tepelerindeyken bile, yani yüzey denebilecek yoğunluktaki gaz katmanlarından yaklaşık 300 bin km uzaktayken dahi, radyasyon zehirlenmesinden çok kısa sürede ölürdünüz.

Varsayımlara devam edelim ve özel kıyafetinizin sizi radyasyondan koruyacak süper güçlere sahip olduğunu düşünelim. Bu sefer de Jüpiter’in devasa kütlesi nedeniyle atmosfere girişiniz öylesine hızlı olurdu ki, tıpkı meteorların Dünya atmosferine girerken yanmaları gibi kül olurdunuz.

Diyelim ki bu sorunu da mucizevi bir şekilde çözdük ve üst atmosferin ortalarına kadar gelebildik. Buralarda basınç, Dünya’nın yüzey basıncına denk olacaktır ve kısmen daha insancıl koşulları deneyimlemeye başlayacaksınızdır.

Bu etapta düşmeye devam edersiniz; ancak atmosfer hayli yoğunlaştığı için, düşüş hızınız nispeten daha yavaş olacaktır; saatte 3200 km kadar… Neyse ki en azından bu hızdayken, yanmaktan kurtulursunuz.

Bu kısmı da geçebilmeniz için bir de paraşütünüz olduğunu varsayalım. Bu kısmı geçerken, sıcaklık da sıfırın üstüne doğru çıkacak ve Dünya’ya benzer seviyelerde dolaşacak. Son durumu güncellemek gerekirse; radyasyondan koruyan özel bir kıyafetiniz ve paraşütünüz var; düşme hızınız yavaş, sıcaklık ve basınç Dünya’ya yakın.

5 dakika sonra, hissettiğiniz basınç 2 katına çıkacaktır. Etrafınızdaki bulutlar değişecek ve amonyum hidrosülfit ile amonyum sülfitten oluşacaklardır. Normal bulutlardan farklı görünseler de, derinlere indikçe giderek kahverengi görünmeye başlayacaklar.

Her ne kadar normal bir durum olmasa da, çok bir sakıncaları da dokunmayacaktır. Bu esnada basınç artışları daha hızlı gerçekleşmeye başlar, ancak ilk etapta bu değişimleri atlatabilirsiniz.

10 dakika sonra, basınç 4 katına çıkacaktır. Bu da suyun 30 metre altında hissedeceğiniz basınca denktir. Sıcaklık da -40 dereceye kadar inmiştir. Ancak özel kıyafetiniz sayesinde, sıcaklık derdinizin de olmayacağını varsayabiliriz.

Ayrıca etrafınızdaki bulutlar da buz şeklinde olacaktır; yüzeyden de iyice uzaklaştığınız için Güneş ışıkları bulunduğunuz konuma daha az ulaşacağından, her yerin giderek karanlık olduğunu fark edebilirsiniz. Yetmezmiş gibi, hızı saatte 720 km’yi bulan rüzgarlar da boy göstermeye başlayacaktır.

15 dakika daha geçtikten sonra, basınç Dünya’da deniz yüzeyindeki atmosfer basıncının 10 katına erişecektir. Bu noktada artık soluduğunuz havanın karışımı değişmiş olmalı; çünkü hala normal havayı solursanız, oksijen zehirlenmesinden anında ölebilirsiniz.

Yetmezmiş gibi, nitrojen nedeniyle de komaya girebilir veya ölebilirsiniz. Neyse ki sihirli özel kıyafetiniz, havayı da ayarlama özelliğine sahip. Böylece oksijen ve nitrojeni ayarlarken, helyum ve neon gibi düşük basınçta zehirli etki göstermediği bilinen tek iki gazı da karışıma dahil edecektir. Bunlar olurken dışarıdaki sıcaklık da tekrar 23 dereceye çıkacaktır.

25 dakika sonrasındaysa çevrenizin tamamen karanlık olduğunu fark edeceksiniz; sıcaklık da 100 dereceye kadar çıkacak. Hatta birkaç dakika içinde 200 dereceyi de bulacak. Durumlar giderek kötüleşecek ve hidrojenden oluşan atmosfer artık sıvı bir hale dönüşmeye başlayacak.

Sıcaklık binlerce dereceye çıkacak, vücudunuz yanarak kömür gibi bir maddeye dönüşecek. Basınç 1000, hatta 10 bin katına kadar çıkacak.

Bir süre sonra, 2 milyon katına kadar çıkan basınca rağmen hala sapasağlam durmayı başaran özel kıyafetinizin içerisinde, 5000 dereceye yakın bir sıcaklık eşliğinde, tamamen sıvı bir hale gelmiş olacaksınız.

Bu basınç değerinde bile sıvılar sıkıştırılamadığı için, kıyafetinizin içinde öylece sıvı halde var olmaya devam edeceksiniz. Üstelik burada gezegenin yoğunluğı da 1 g/cm³’e ulaştığından, vücudunuzla etrafınızdaki katmanın özkütlesi aynı olacak ve batmanız duracaktır. Sonunda, sonsuza kadar aynı noktada cesediniz ve özel kıyafetiniz, öylece durmaya devam edecektir…

Webtekno

Bu post Jüpiter’in Yüzeyinde Adım Atabilir miyiz?… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.