Ne yazık ki, bugün 1939 yılında çıkarılmış olan ‘’3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Araştırılması Hakkındaki Kanun’’, Maden Yönetmeliği’nin 115. Maddesi’ne yeni bir fıkra eklenerek delinmek isteniyor. Zeytin Kanunu’nun 20. Maddesi ise 1. Fıkrası diyor ki; ‘’Zeytinlik sahaları içerisinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytin bitkisinin gelişmesini engelleyecek toz çıkartacak, kimyasal atık bırakacak, bütün eylemler bütün işletmeler yasaklanmıştır.’’

Durum bu kadar net ve açıkken, evrensel hukuk kurallarına ve anayasaya aykırı bir tutum neden sergilenir ki? Tarım ve Orman Bakanlığı’nın işi olan bir konu hakkında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nasıl yönetmelik çıkarabilir? Bütün bu olup bitenleri anlamak gerçekten mümkün değil.

Peki, zeytincilik sektörüne son anda ulaşan ve sektörden hiç kimsenin görüşü alınmadan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Zeytincilik Kanunu’na eklenmek istenen yönetmelik nedir? Şimdi, buna bir göz atalım:

‘’Ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytincilik olarak kayıtlı olan alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin başka alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda madencilik faaliyeti yürütecek kişinin faaliyetlerin bitiminde sahayı rehabilite eski hale getireceğini taahhüt etmesi şartıyla Genel Müdürlük tarafından belirlenen çalışma takvimi içerisinde zeytin sahasının madencilik faaliyeti yürütülecek kısmının taşınmasına, sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşaa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilir.

Zeytin sahasının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilmesi için madencilik faaliyeti yürütecek kişinin madencilik faaliyetleri bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getireceğini ve Tarım ve Orman Bakanlığınca uygun görülecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek saha ile eşdeğer büyüklükte zeytin bahçesi tesis edeceğini taahhüt etmesi zorunludur. Bu fıkra kapsamında zeytin sahasının taşınmasına ilişkin tüm masraflardan ve zeytin sahasının taşınmasından kaynaklanan tüm taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde lehine karar verilen kişi sorumludur. Bu fıkra kapsamında zeytin sahasının taşınmasına ilişkin usul ve esaslar Tarım ve Orman Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça, zeytin bahçesi tesis edilmesine ilişkin usul ve esaslar Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenir.”

Ölmez ağacın idam fermanı olan bu yönetmelik, nasıl kamu yararına olabilir ki? Bugüne kadar birçok maden şirketi, çalışma alanını rehabilte etmeden öylece bırakıp gitti. Buna en canlı örnek, Balıkesir’in Havran ilçesine bağlı Tepeoba Köyü’nde faaliyet gösteren Özdoğu Madencilik A.Ş.-Kuzey Ege Bakır İşletmeleri’ne ait Bakır ve Molibden Zenginleştirme Tesisi’dir. Bugün halen daha maden sahasındaki 170 metre derinlikteki cehennem çukuru, zehir saçmaya devam ediyor. Bu durumdan haberdarken, kimse bizi bu yönetmeliğin kamu yararına olduğuna inandıramaz. Söz konusu yönetmeliği gözümüze şirin göstermek için, zeytin ağaçları kesilmeyecek, nakledilecek şeklinde yapılan açıklamalar da hiç ama hiç inandırıcı gelmiyor.

Ve şunu çok iyi biliyorum ki; vatanseverlik lafla olmaz. Vatanseverlik bu memleketin akarsuyuna, derelerine, zeytin ağaçlarına, dağlarına, ovalarına, sahip çıkmakla olur. Bu sahip çıkması meselesi; sadece belli bir siyasi görüşün, insan kitlesinin, çiftçinin ve zeytincinin meselesi değildir. Ülkemizdeki her siyasi görüşteki, ticari konumdaki ve her sınıftan insanı ilgilendiriyor. Bütün bunların farkında olan, bu ülkenin vatanseverleri binlerce yıllık zeytincilik kültürümüze sahip çıkarak, söz konusu yönetmeliği bir kez daha geri püskürtecektir.

Sevgili okurlarım, haykıracak nefesimiz kalmasa bile ‘’Bu kararname, bizim için yok hükmündedir.’’ ve ‘’ Yerin üstündeki zeytin ağacı, yerin altındaki madenden daha değerlidir.’’ demekten bir an bile olsa vaz geçmeyiz değil mi? Kararlılığınızı bütün dünyaya anlatan evet yanıtlarınız, Anadolu’nun her köşesinden öylesine güçlü bir şekilde ulaştı ki… Hep birlikte, bu yönetmeliği durduracağımıza olan inancım pekişti. Bin yaşasın kutsal zeytin ağacımız…

Tarihe Not: Günümüzden bugüne yargıdan dönen Zeytincilik Kanunu’nu değiştirme çabaları, ilk deneme 2003 yılında gerçekleştirildi. Bunu, 17 Ocak 2006, 15 Temmuz 2008, 3 Temmuz 2009, 21 Nisan 2010, 20 Şubat 2013, 16 Haziran 2014, 17 Mayıs 2017 tarihindeki değişiklikler izledi.

Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/03/20220301-11.htm

Bu post Çiğdem Çimen-CANIMIZI VERİRİZ, ZEYTİNİMİZİ VERMEYİZ!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri’nden elde edilen bilgiye göre, 2019 yılına ait nüfus verisi 858’dir. Geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan köyümüz, Havran ilçe merkezine sadece 10 km. uzaklıktadır. Fazlıca’ya, ölümsüz zeytin ağaçlarının taçlandırığı bir doğa yürüyüşünün ardından ulaşmak mümkün.

Doğa ile baş başa kalınan bu yolculukta, Kazdağları’nın en önemli dağ silsilesinden biri olan Eybek Dağı bütün görkemiyle sizi başka bir dünyaya alıp götürür. Ciğerlerin bayram ettiği tertemiz havada yürüyünce insan kendini yeniden doğmuş gibi hisseder.

Atılan her adımın keyfi sürülürken birden göğü kara bulutlar kaplayıverir. Köy yolunun muhteşem atmosferinden sarhoş olan insan, içtiği oksijen şerbetinin tesirinin kaybolduğunu anlar. Eybek Dağı’nı baştanbaşa yeşile bürüyen nice ağacın arasına hiç ama hiç yakışmayan taş ocaklarının eseri olan manzara ile karşılaşmanın üzüntüsü derinden yaşanır.

Ne yazık ki, Çanakkale kahramanımız Seyit Onbaşı’nın köyünde on yılı aşkın süredir taş ocağı faaliyetleri devam etmektedir. Fazlıca ile aynı yol güzergâhında yer alan Tarlabaşı ve Ortaca köyleri bu durumdan olumsuz yönde etkilenmektedir.

Havran’ın Halılar, Sarnıç, Dereören, Büyükşapçı, Küçükşapçı ve Eğmir köyleri de Tepeoba Madeni yüzünden istenmeyen sonuçlar ile karşı karşıya kalmıştır. Böylesine doğal zenginliğe ve kültürel birikme sahip Havran ve köylerinin üzeri, altından daha değerlidir. Bu gerçek nasıl olur da unutulabilir?  

Fazlıca ve Tarlabaşı, Polat Enerji ve yabancı ortakları tarafından gerçekleştirilmek istenen Duygu Res Projesi ile tehlikeli bir sürece sürüklenmek isteniyor. Köylerimizin tarımına, hayvancılığına, suyu kaynaklarına, doğal bitki örtüsüne kısacası köyün bütün yaşamına hiçbir olumlu bir katkısı olmayan bu projeden başka türlü bahsetmek mümkün değil.

Herkesten önce var olan o ulu ağaçların süslediği, bulutların görsel bir şölen yaşattığı, inadı ile meşhur o Eybek keçilerinin memleketi Fazlıca’ya 3.700 m. gibi çok ama çok yakın bir mesafeye rüzgâr tribünleri yerleştirilmek isteniyor.  Yenilebilir bir enerji türü olan rüzgâr enerjisi için, Eybek Dağı yöresi neden seçilir hiç anlamış değilim.

Yasal sürecin devam ettiği bu projenin, Fazlıca ve diğer Eybek Dağı köylerinin geleceğini güvence altına alan bir karar ile sonuçlanmasını diliyorum. Doğayı koruyan bir sonuç, en çok da Eybek çocukları için bir zorunluluktur.

Fazlıca halkının misafirini kendi evinde gibi hissettiren ev sahipliği, doğa ananın sunduğu cömertlik ile eş değerdir. Hoş geldin beş gittin derken birden sohbet koyulaşıverir. Yaşlı bir amca, sizinle daha yeni topladığı incirleri paylaşır. Yıllar önce Edremit Körfezi’nin tatil beldelerinde inşaatlarda çalışan ustaların hikâyelerini dinlersiniz.

Günümüzde birçok işletme, su istediğiniz zaman size hazır su getirirken Fazlıca kahvesinde Hanlar’dan gelen Eybek suyunu kana kana içersiniz. Eğer şişeniz varsa kahve sahibi, dönüş yolu için suyunuzu tamamlar. Zaten bir Eybek çeşmesi karşınızdadır. Köyde dolaşırken, doğal yaşamın en güzel örneklerini görürsünüz.

Kendi yetiştirdiği üzümünü toplayan köylü pekmez yapar. Bahçesinde oturan Fazlıcalılar, sizi evlerine davet eder. Yoldan geldiğinizi öğrenince aç olup olmadığınızı sorar. Size ikramda bulunmak için çırpınıp dururlar. Samimi bir sohbet eşliğinde içilen çaylar, sizi yaz güneşi gibi ısıtıverir.

Geçmiş yıllarda köy halkının Eybek suyunu ortaklaşa olarak kullanmasını sağlayan kazanlar bugün kullanılmıyor. Köyün üst tarafındaki Ortaoba Mahallesi’ne giderken görülen bazı çeşmeler de işlevini yitirmiş. Gereken çalışmalar yapılırsa belki eskisi gibi Eybek suyu buralardan yine akmaya devam eder.

Hazır su içilmiyor diye sevinirken bunlar gibi birkaç olumsuzluk köyde yok değil. Sevgili okurlarım, Fazlıca’nın deresi de, bu derede yaşayan balıklar da Res projesine direniyor. Köyün tepelerine çıkıldıkça sizi büyülen manzarayı oluşturan bütün ekosistem de aynı direnmeye devam ediyor.

Anadolu insanın misafirliğini gözler önüne seren halkımızın da köylerinde sağlıklarını ve huzurlarını bozacak hiçbir faaliyete izin vermeyeceklerine inanıyorum. Kendilerine maden ocaklarını ve res projesini bir iş sahası olarak görmez, çocuklarına güzel bir gelecek bırakmanın derdine düşer diye düşünmek istiyorum.

Onların bu mutlu yaşamlarına Eybek çeşmeleri de tanıklık etmeye devam eder. Yazımı sonlandırmadan önce, Fazlıca halkına sevgilerimi ve saygılarımı sunuyorum.

Gösterdikleri yakın ilgi için her birine ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Bu güzel varlıkları güzel günler görsün. Ve diyorum ki; siz çok yaşayın özgürce koşan Eybek keçileri…

Bu post Çiğdem Çimen-FAZLICA’DA HAYAT BİR BAŞKA GÜZELDİR… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.