Cumhurbaşkanı Erdoğan, 9 Şubat 2021 tarihinde düzenlenen Milli Uzay Programı’nda yaptığı konuşmada, “Türkiye’nin uzay yolculuğundaki 10 hedefini” paylaşmış ve TUA’ya Ay’a 2023’te sert iniş görevini vermişti. 2023 hedefi hayallerde kalırken, görevde ilerleme oranı ise yalnızca yüzde 40 oldu.

Birgün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre, Ajans, Ay’a sert iniş hedefinin ilerleme oranının 2024 yılının sonunda ancak yüzde 50’ye ulaşacağını bildirdi. Hedefin 2025 ve 2026 yıllarındaki ilerleme oranları ise sırasıyla yüzde 60 ve yüzde 100 olarak kaydedildi.

Uzay Ajansı’nın, “Kurumsal Kabiliyet ve Kapasitenin Değerlendirilmesi” çalışması ise hedeflere yönelik başarısızlığa ayna tuttu. Aralık 2018’de kurulan ajansın, Nisan 2024 itibarıyla kurumsal yapılanma sürecinin tamamlanmamasından yakındığı ortaya çıktı. Çalışmanın, “Zayıflıklar” bölümünde sıralananlar da kurumun bir tabela kurumu olmaktan öteye gidemediğini gözler önüne serdi.

Çalışmanın, “zayıflıklar” bölümünde şunlar aktarıldı:

•Kurum içerisinde uzman ve deneyimli personel sayısının azlığı,

•İhtiyaç duyulan alanlarda nitelikli personel temininde güçlük yaşanması,

•Personelin çalışma koşullarının ve ofis ortamının istenen düzeyde (Etkin ve verimli çalışmaya yeterince uygun) olmaması,

•TUA’nın müstakil bir yerleşkeye sahip olmaması,

•Kurumun, uzay ekosisteminde gelişmiş ülkeler ile ortak geliştirme, üretim yapma ve uygulama projelerine başlamamış olması.

İlk Türk astronot olarak Alper Gezeravcı’yı 55 milyon dolar karşılığında uzay yolculuğuna gönderen iktidar, TUA’ya gereken önemi göstermedi. 2024 yılı için yalnızca 1 milyar 702 milyon 764 bin TL bütçe ayrılan ajans, 2023 yılı için konulan sekiz hedefin ancak ikisini tutturabildi.

Tutan hedeflerin, “Uzay ve havacılık bilim ve teknolojileri alanında hazırlanan ulusal rapor sayısı” ve “Uzay ve havacılık bilim ve teknolojilerinde desteklenen proje sayısı” olduğu bildirildi…

Bu post 8 HEDEFİN ANCAK 2’Sİ TUTTURULABİLDİ, TÜRKİYE UZAY AJANSI SINIFTA KALDI!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Altaylı, o dönem “Tüm bunları Türkiye Uzay Ajansı’nın 61 milyon TL yani o günkü kurla hemen hemen 3 milyon dolar olan bütçesi ile mi yapacaksınız” diye sorduğunu ve 2023 yılında bütçenin artırılarak 59 milyon dolara çıkarıldığını hatırlatarak şunları kaydetti:

“Ama anlaşılan hedef de değişmiş. İlgili Bakan bu kez Ay’a yumuşak iniş yapacağımızı açıkladı. İnşallah yaparız. Ama bir karşılaştırma olsun diye söyleyeyim. Elindeki tüm birikime ve sahip olduğu teknolojiye rağmen 2012’den bu yana Artemis Projesi ile Ay’a insan indirmeye hazırlanan NASA’nın bu proje için öngördüğü harcama 93 milyar dolar. Sadece roketler beklenenden 6 milyar dolar daha fazlaya mal oluyor. NASA’nın 2023 yılı bütçesi ise 25,5 milyar dolar. Ay’a gitme niyeti falan olmayan Avrupa Uzay Ajansı ESA’nın bütçesi ise 6,5 milyar avro yani aşağı yukarı 7,2 milyar dolar.

‘BİLİME DEĞİL, YALANA ELEŞTİRİ’

Yukarıdaki yazıyı birileri okuyunca üç otuzluk troll taifesini üzerime saldırtıp “Gelişmeye karşı, Ay’a gitmemizi hazmedemiyor. Ne yapsak ona giriyor” gibi abuk sabuk hakaretler sıralayacaklar. Biliyorum.

Umurumda mı!

Tabii ki değil.

Ama yine de şunu bilsinler.

Gelişmeye karşı değilim. Bu ülke bir damla gelişsin, bir damla bilime yönelsin diye 10 küsur senedir bilim programı yapıyorum. Bilim adamlarını erkana çıkartıyorum, bilimi sevdirmeye, gençleri bilime yönlendirmeye çalışıyorum.

Başka türlü gelişme olmayacağını biliyorum.

Benim eleştirdiğim yapmak değil, ben palavracılığı ve kaynakları boşa harcayıp hayal satmayı eleştiriyorum.

Ben önceliklerin doğru belirlenemeyip, ülkenin batağa sürüklenmesini eleştiriyorum.

ESA’ya üye olmayacaksın ama sözde bir uzay programın olacak. Komik bütçeyle.

Bırak ESA’yı hiçbir bilim kuruluşuna tam üye olmayacaksın, bilimin evrensel gelişiminin içinde bulanamayacaksın ama bilimden söz edeceksin.

Hepimiz biliyoruz ki, burada mesele bilim değil.

Mesele göz boyamak, mesele hayal satmak.

Aynı şeyi yıllarca hem de çok daha ciddi bir biçimde Sovyetler Birliği yaptı. Gerçekten yaptı.

Ama öncelikleri belirleyemediği için, uluslararası bilim camiasına dahil olmadığı için gelişmelere ayak uyduramadı ve ekonomisi de akılcı yönetilmediği için koca ülke battı.

Daha önce de söyledim, o müthiş ülkenin eğitimli ve kültürlü gencecik kızlarına bizim öküzler “Nataşa” adını taktı.

Bunu ikinci kez söylüyorum, bilmem ne demek istediğimi anladınız mı…”

Bu post “HEPİMİZ BİLİYORUZ Kİ BURADA MESELE BİLİM DEĞİL, MESELE GÖZ BOYAMAK, HAYAL SATMAK…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

İşte bu hedefin en çok tartışma yaratan ve yanlış anlaşılan noktası Ay’a “ulaşma” kısmı. Uzay projelerinde hedefe birden fazla ulaşma şekli var; bir gezegen ya cisme yaklaşmak, yörüngesinde dolaşmak, yüzeye sert bir iniş yapmak, yumuşak bir iniş yapmak… Liste uzuyor.

Say’ın tepkiyle karşıladığı ve hatta “Mars’a tekme tokat iniş” şeklinde ti’ye aldığı “sert iniş” kavramı, aslında yüzeye ulaşma hedefi bulunan uzay projeleri için bir başlangıç niteliği taşıyor.

Benzer bir durum Elon Musk’ın SpaceX şirketi tarafından geliştirilen Falcon 9 roketleri için de geçerli. Uzaya kargo taşıma görevi yapan Falcon 9 roketinin ilk versiyonları, yükü uzaya gönderdikten sonra yeryüzüne sert bir iniş yapıyorlardı. Ancak zamanla yapılan çalışmalar, bu roketlerin insansız ve tamamen güvenli şekilde yeryüzüne iniş yapabilmesini sağladı. Bugüne kadar 201 inişin 190’ında roketler yeniden kullanılabildi.

Elbette TUA’nın, tıpkı NASA gibi bir devlet kurumu olması; SpaceX ile karşılaştırma yapmayı anlamsız kılıyor. Ancak bu iki projenin ortak noktası hedefe “ulaşma” kısmı. Diğer taraftan TUA’nın böyle bir hedefe ulaşabilmesi için önünde daha uzun yıllar var. Ayrıca 1,62 milyar TL’lik yıllık bütçenin bu tarz araştırmaları ilerletmek için düşük bir miktar olduğunu söylemek hata olmaz.

Selçuk Bayraktar’ın yanıtını alıntılayan Kacır, Doç. Dr. Arif Karabeyoğlu’nun TUA için ülkesine dönüş yapan bir bilim insanı olduğunu hatırlattı. Tweet’inde Ay’a sert iniş yapması hedeflenen hibrit roketlerin test görüntülerini de paylaştı.

İngilizce “hard landing” ya da “heavy landing” olarak kullanılan bu kavram, roket üreticisinin iniş sistemlerinin limitli olduğunu, bu sebeple iniş sırasında hızın azaltılamayacağını ve yüzeye konma anının sert bir şekilde gerçekleşeceğini gösteriyor.

Bir diğer iniş türü ise “soft landing” yani yumuşak iniş. İşte bu noktada ulaşılması gereken hedef Ay olduğundan ve yeryüzünde Ay’ın yerçekimi koşullarını taklit etmek imkansız olduğundan yumuşak iniş için gereken hız düşürme teknolojileri, yer yüzünde test edilip geliştirilemiyor. İşte bu yüzden önce sert iniş yapılıyor, veriler toplanıyor sonra bu iniş aşaması, Ay’a her ulaşıldığında yumuşatılmaya çalışılıyor.

Bir diğer iniş türü ise “lunar landing” yani yörüngesel iniş. Burada aracın, gönderilen cismin yüzeye ulaşması gerekmiyor. Eğer hedef Ay ise Ay’ın yörüngesine ulaşmak ve etrafında dolaşmak yetiyor. Tarihte ilk kez insanların Ay’a ulaşabildikleri Apollo 11 görevi için önce Ay yörüngesine “yörüngesel iniş” yapılmış, ardından yörüngedeki araçtan çıkan modülle yüzeye “yumuşak iniş” gerçekleştirilmişti.

Son olarak bir iniş türü olmasa da uzay projelerinde “flyby” yani geçip gitme hedeflerinin de yer yer tercih edildiğini belirtelim. Bu ulaşma türü ise nispeten Dünya’ya uzak, Pluto ve hatta Güneş sistemi dışındaki hedefler için uygulanan bir yöntem. Hatta Mars yüzeyine ulaşılmadan evvel 50’ye yakın araç sadece Mars’ın yanından geçip gitmesi için gönderilmişti.

Ay’a yapılan ilk sert iniş:

Soğuk Savaş yıllarındaki uzay rekabetinde aslında pek çok ilki başaran Sovyetler, 1959 yılında Ay yüzeyine sert bir iniş yapmayı hedeflediği Luna 1 görevini başarıyla tamamlamıştı. Bu aynı zamanda Ay yüzeyine ilk kez insan yapımı bir cismin ulaştığı görev olarak tarihe geçmişti. Bu görevlerden kısa bir süre sonra hem Sovyetler hem de ABD, 1960’lı yılların başında, Ay yüzeyine yumuşak iniş yapmayı başardılar.

Neden imkanı olan bütün ülkeler Ay’a gitmeye çalışıyor?…

Yumuşak iniş teknolojilerinin kavranması, Sovyetler ve ABD’nin bu kez sadece bir araç değil, aynı zamanda içinde insanın da yer aldığı uzay görevlerini hedeflemesini sağladı. 1969’da bu kez ilki ABD başardı ve Apollo 11 görevi ile Ay yüzeyine ilk kez insan gönderildi.

O yıllarda hem ABD hem dünya kamuoyu, 13 yıl süren ve günümüz ekonomisiyle yaklaşık 270 milyar dolara mal olan Apollo görevlerine bu denli para harcanmasına yönelik bir tepki de göstermişti. Nitekim Soğuk Savaş’taki “uzayı işgal etme” rekabeti; ülkelerin yığınla parayı bu şekilde harcamasını mantıklı kıldı.

Günümüzde Ay yüzeyine insan götürmenin ve geri dönmesi gerektiği için geri getirmenin maliyeti çok yüksek. Bu yüzden gelişen iletişim, çip ve sensör teknolojileri sayesinde Ay yüzeyindeki araçlar uzun yıllar boyunca görev yapabiliyorlar. İşte bu nedenle ülkeler, artık Ay yüzeyine gelişmiş araçlar indirerek olası doğal kaynaklarını, yaşam izlerini araştırıyorlar.

Sovyetler, Çin, Hindistan, ABD, Japonya, İsrail, İtalya, Lüksemburg, Güney Kore, Birleşik Arap Emirlikleri ve AB’nin Avrupa Uzay Ajansı bugüne kadar Ay’a ulaşan, yüzeyine hem sert hem de yumuşak iniş yapabilen, araştırmalar yürüten ülkeler arasındalar…

Bu post Fazıl Say, ‘Ay’a Sert İniş’ İle İlgili Tepki Verdi, Selçuk Bayraktar’dan Yanıt Geldi… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Türkiye Uzay Ajansı (TUA), sosyal medyadan yaptığı paylaşımda Ay Araştırma Görevi (AYAP – 1) kapsamında Ay’a ulaşacak uzay aracını taşıyacak Milli Hibrit İtki Sistemi’nin (HİS) detaylarını paylaştı. Yapılan paylaşımda yer alan video, milli sistemin hangi bileşenlerden oluşacağına yer verdi.

Paylaşılan bilgilere göre sistemin ön tasarım süreci, uçuş ölçekli ilk test prototipinin üretimi ve uçuş ölçekli yer testlerinin icra edileceği test sisteminin üretimi ile kurulumu tamamlandı. Bu kapsamda HİS’e bileşenler ve sistemin genel görünümü de Türkiye Uzay Ajansı tarafından paylaşıldı.

Videoda, HİS’in ana bileşenleri iskelet, sistem elektronikleri, oksitleyici tank, motor ve vana olarak listelendi. AYAP-1’in görev konseptine göre uzay aracı, öncelikle bir fırlatıcı roketle uzaya taşınacak ve ardından sistemin başlatılması ve takla sönümleme gibi aşamalar gerçekleştirilecek. Bu aşamaların ardından yörünge testleri icra edilecek. Dünya yörüngesindeki testlerin ardından Ay yörüngesine girmek üzere Delta V’nin hibrit motoru ateşlenecek.

AYAP-1 görevi nedir?

2023 – 2028 yıllarını kapsayan Ay görevleri, Ay Araştırma Programı (AYAP) çerçevesinde gerçekleştirilecek ve isimlendirilecek. Bu görevlerden ilki olan AYAP-1, gönderilecek uzay aracının öncelikle Ay yörüngesinde yüksek çözünürlüklü kameralar ve radyasyon ölçer gibi aletlerle bilgi toplamasını kapsayacak. 3 ay sürecek bu aşamanın ardından uzay aracı, Ay’a sert iniş gerçekleştirecek..

Webtekno

Bu post Türkiye Uzay Ajansından “Ay’a Sert İniş Yapacak” Denilen Yerli Roketin İtki Sistemi Tanıtımı… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bakan Varank, TBMM Genel Kurulu’nda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2022 yılı bütçesinin sunumunu gerçekleştirdi. Varank, sunumu sırasında Türkiye’yi uzay yarışına hazırladıklarını kaydederek şu ana kadarki bazı gelişmelerden ve planlardan bahsetti. Bakan’ın açıklamaları şu şekildeydi:

Ay’a sert iniş çalışmaları hızlandırıldı:

“Türk mühendis ve teknisyenlerinin tasarladığı araçla Ay’a sert iniş yapma hedefine yönelik çalışmalarımızı hızlandırdık. Uzayda ateşleyeceğimiz hibrit roket motorunun testlerini sürdürüyoruz. Türkiye Uzay Ajansı’nın asıl misyonu Milli Uzay Programı’ndaki projelerin koordinasyonunu sağlamaktır. Bu kapsamda belirlediğimiz hedeflere yönelik çalışmalar, 1,9 milyar liralık bütçeyle yatırım programına dahil edildi.”

Elektrikli araçlar için batarya fabrikasının temeli atılacak:

Varank, Milli Uzay Programı’nın yanı sıra elektrikli araçlar için batarya çalışmaları hakkında da bilgi verdi. Bakan, dünya devi FARASİS ile yapılan iş birliği sayesinde yakın zamanda Gemlik’te bir batarya fabrikasının temelinin atılacağını duyurdu. Ayrıca, Meclis’te görüşülen kanunun yasallaşmasıyla birlikte şarj altyapılarının süratle ülkeye kazandırılacağını ifade etti..

Bu post BAKAN VARANK: “AY’A SERT İNİŞ İÇİN ÇALIŞMALARI HIZLANDIRDIK..” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.