İki yıldır bekliyordum. 17 Temmuz 2026’da gösterime gireceği o zamandan ilan edilmişti. Medya ve sosyal medya övgülerle doluydu. Ucundan görenler, her filmi olay olan yönetmen Christopher Nolan’ın bir kez daha kendisini aştığını, bir film değil görsel bir şölen yaratmış olduğunu anlatıyor, daha doğrusu anlatacak sözcük bulamıyorlardı.

    Tam bir tanıtım bombardımanıydı.  Bir iletişimci olarak açtığım dijital dosyaya belki 100 makale, haber, yorum indirdim.  Ancak bir kaçını okuyabildim, çünkü sayıları çoktu ve o kadar zamanım yoktu..

     Çağımızın birinci  çelişkisi:  Bol enformasyon, az zaman.  

      Olayın bütününe baktığımda Nolan’ın bu filmi “Hollywood’un son çığlığı” olarak çektiğini  düşünüyorum. İngilizce “the last hurrah” diyorlar ya, işte öyle. Herkes seni bittin sanırken, birden ayağa fırlıyorsun ve onları şaşkınlık ve hayranlık içinde bırakıyorsun: Yazılmış en heyecanlı macera öyküsü, dev bir ekran, vücudu tir tir titreten gümbür gümbür  bir ses düzeni, insanın içini ürperten görüntüler, yıldızlardan oluşan bir kadro,  savaşan ordular!  

          Ve ana mesaj: Var mı bana yan bakan!

          Ya da yanılmıyorsam Mark Twain’e atfedilen o ünlü ilan:

         “Ölümümle ilgili tüm söylentiler biraz abartılıdır!”

          Abartılıdır,  çünkü gördüğünüz gibi ben yıkılmadım, ayaktayım, pazılarım hala kalın, okun yayını bir tek ben çekebiliyorum.  Benim yerime talip olanların esamesi bile okunmaz yanımda.  Ben en büyüktüm, hala öyleyim ve öyle kalacağım!

           Oysa, nesnel olarak bakınca, teknolojik ve sosyolojik olgular tam tersini söylüyor: sinema ve eğlence dünyasına bir asırdır egemen olan Hollywood’un suyu ısınmıştır! Nolan kendisini aldatmaktadır.!

FILM DÜRÜST DEĞİL..

         Böylesine bir yanılsama tarihte ilk kez yaşanmıyor.  Ben filmi Perşembe günü İstanbul’un rahat koltuklu küçük salonlarından birinde  seyrettim.  Çok da etkilenmedim.  Salonda bizden  başka yedi kişi vardı. Evet, yalnızca yedi. Dışarı çıkarken bu film deneyiminin beni değiştirdiğini hissetmedim, ki benim için “büyük” filmin ölçütü odur. Giren insanla çıkan insan farklıdır.

           Dahası, filmi dürüst bulmadım. Yo, Odysseus’un dönüş yolculuğunu bizim Bozcaada’dan başlatmadığı için değil!  Hadi onu ve onun gibi bir çok şeyi ayrıntı deyip geçelim.  Genel yapısı açıdan dürüst bulmadım.  

           Filmin ilk dörtte üçünü lüks bir çocuk kitabını okur ya da ona bakar gibi seyrettim. Tek gözlü devler, yol kesen  ejderhalar, insanları domuz yapan cadılar… 

        Hani kalın sayfalı pahalı çocuk kitaplarında  bazı sayfaların içinden kocaman kabartmalar çıkar ya, işte öyle.  

        Ama filmin son bölümünde bizim kahraman birden filozoflaşıyor, insanlığın geleceğini iyi görmediğini söylüyor ve öz eleştiri yapmaya hatta günah çıkartmaya başlıyor.  Yüksek surlu güzel Troya’yı yakıp yıktığından pişman olduğunu belirtiyor ama en korkunç kötülüğünü dile getirecek cesareti yok:  Hektor’un bebek yaşındaki oğlu Astianaks’ı   ileride intikam alır diye annesinin elinden alıp surlardan aşağıya atan o değil miydi? .

       Astianaks’ın yaşıtı Gazzeli çocukların aynı nedenlerle deniz ötesinden gelen kurşunlarla özel nişancılarla vurulduğu şu çağda  verdiği mesaj çok daha güçlü ve etkileyici olabilirdi!

ALGORİTMA TUTSAĞI…

   Dürüst olmayışının bir örneği de Troyalı Heleni’i siyah derili bir oyuncuya oynatması,  “Ay ne ilerici, ne kadar ırkçılık karşıtı bir mesaj!” mı diyeceksiniz!  Hiç de değil.  Çünkü bu türden sahtelikleri Hollywood’a yaptıran hınzır arkadaşı çok iyi tanıyoruz:  ALGORİTMALAR! 

    Ne diyor insanı ucuzlatan bu tuzağı icat eden tamahkar ilkesizler? Seyredilmek istiyorsan, ahlak, ideoloji, doğru gibi kavramları bir yana bırakıp,  tartışma, hatta kavga çıkaracaksın! Biliyorsun ki, Batı dünyasında ırk konusu tartışmalıdır,  hatta kavga çıkarmanın en başta gelen yoludurI  

     Ingilizler de Troya’ ın düşüşü üzerine yaptıkları dizide Akhilleus’u siyah derili bir aktöre oynatmışlardı.  Kıyamet kopmuştu.  Yani bu filmde yapılan özgün bile değil, ama tartışılacağı garantili.  Reyting ya da seyirci garantili de diyebilirsin!  

       Nice tutsallıklardan kurtulmayı başaran cin fikirli Odysseus’a yakışıyor mu?…

     Odyssey destanı her yaşta okunabilecek bir çeşit masal kitabıdır, Egeli hemşerimiz Homeros’un şiiriyle ölümsüzlüğe yükselmiş bir edebiyat eseridir. Odysseus farklı biçimlerde yorumlanabilir,  öyle de olmuştur.  Ingilizceye son çevirmeni Mary Wilson’un dediği gibi,  o “karmaşık” bir insandır. Ben onu hep Batı kapitalizminin dinamosu olan fırsatçı, cesur, kurnaz,  zeki ama güvenilmez girişimci tipinin prototipi olarak görmüşümdür. 

      Biz Troyalılar, destandaki rolü nedeniyle ondan pek hazzetmeyiz.  Ancak algoritmalara tutsak düşmesini de ona yakıştıramayız!    Ne de olsa memleketi  İthaka kardeş adamızdır!…

Bu post HALUK ŞAHİN: “ODYSSEUS ALGORİTMALARA TUTSAK DÜŞMÜŞ…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Gerçekten, savaş sırasında aslında neler olup bittiğini anlamak zordur. Çünkü savaş, doğası gereği, yalandır, hiledir, kandırmacadır. Yasaktır, engeldir, sansürdür.
Bu, dünyanın dijital enformasyon tufanı altında nefes almakta zorluk çektiği günümüz için de geçerlidir. İsrail-ABD -İran savaşında bunu bir daha keşfediyoruz.

Mehmet Akif Ersoy’un Çanakkale Savaşı’yla ilgili ölümsüz şiirinin ilk dizesinde sorduğu gibi:

“Şu Boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyada eşi?
Ne yazık ki artık var: Hürmüz Boğazı savaşı!

Görüyoruz ki, aradan yüz yıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen insanın insana layık gördüğü dehşet artarak devam ediyor:
“Ölüm indirmede gökler, ölü püskürmede yer;
O ne müthiş tipidir: savrulur enkazı beşer.
Kafa, göz, gövde baca, kol, çene, parmak, el, ayak,
Boşanır sırtlara, vadilere, sağnak sağnak.”

İNSANLIĞIN ENKAZI…

Çanakkale’de olduğu gibi Hürmüz’de de savrulan insanlığın enkazıdır!
Ve bu enkaz ne kadar büyür ve dehşet verici hale gelirse gelsin, insanlık savaşmadan, yakmadan, yıkmadan yapamamaktadır.
Şöyle de diyebiliriz: Biyolojik ve antropolojik olarak “savaşkan” bir canlı türü olduğu kabul edilen insan, ne kadar gelişirse gelişsin fıtratındaki bu korkunç özellikten kurtulamamaktadır.

Bilimsel araştırmalar “savaşkan” canlı türlerinin sayısının sınırlı olduğunu gösteriyor.
Şiddet ve kavgadan söz etmiyorum. O çok yaygın. Ordular halinde örgütlenip “düşman”ı toptan mha etme çabasındaan söz ediyorum. Bunu sık sık yapmadan varlığını sürdürememekten söz ediyorum. Bunun için sürekli fırsat kollamaktan söz ediyorum.

Bu özellik nedeniyle insanlık tarihi bir savaşlar tarihidir. Savaşları durdurmak için girişilen bütün çabalar yetersiz kalmış ve bozulmuştur. Gümümüzde Birleşmiş Milletler’in içinde düştüğü aciz durum ilk değildir, son da olmayacaktır.

BÜTÜN YOLLAR…

İnsan türünün savaşkanlığını dinler, peygamberler, kültler önleyememiştir. Tersine, kendileri savaş nedeni ya da mazereti haline getirilmişlerdir. Varoluş nedeni dayanışma ve barış olsa bile, “ümmet”in üyeleri savaş halindedir; müslüman müslümanı boğazlamaktadır. Anlı şanlı proleterya enternasyonalizmi, emekçilerin emekçileri öldürmesinin önüne geçememiştir.

Başlangıçta hayal edilenler ne olursa olsun, bütün yollar savaşa çıkmıştır.
Nobelli büyük yazar Jose Saramago bu yüzden insanların başka gezegenlere gidip oralılarla karışmasına karşı çıkmıştır. Öyle ya, belki de onlar savaşkan değillerdir!

SAVAŞIN AHLAKI…

Mehmet Akif’in güçlü şiirinde de belirtiği gibi artık savaşlar meydanlarla sınırlı değildir, “topyekun”dur. Bunu sağlayan bir faktör, savaşı her yere götürebilen iletişim araçlarıdır.

Aslında bu araçlar aynı zamanda savaş araçlarıdırlar.
“Bu nedir?” diye sorduğumuz Hürmüz Boğazı savaşı, tarihe ilk Yapay Zeka savaşı olarak geçecektir. Bir savaş düşünün ki, komuta algoritmalardadır! Hedefleri o belirliyor, bombaları o seçiyor, sonuçları o değerlendiriyor.

İran’da yaşanan aynen budur.
Benim gibi eski kafalılar “Savaşın bile bir ahlakı olmalı. İnsanları öldürmek salt makinelerin beynine nakşedilmiş algoritmalara bırakılacak bir olay değildir!” diyebilirler.

Geçmiş olsun! Gazze’den gelen raporlara göre Yapay Zekaca seçilmiş hedeflerin bu kadar çok ailenin ve çocuğun bulunduğu binalar olması bir rastlantı değildir. İran’da o ilk gün ki bombalamada ilkokulda telef olan sabilerin de onlardan farkı yoktur!

Algoritma öyle istemektedir!

Sözü yine Akif’in şiiriyle, tek bir sözcüğü değiştirerek, bağlayalım:
“Ah o yirmi birinci asır yok mu, o mahluk-i asil
Ne kadar gözdesi mevcud ise hakkıyla, sefil…”

Bu post HALUK ŞAHİN: “SEFİL ALGORİTMALARIN EMRİNDE, ŞU HÜRMÜZ BOĞAZI HARBİ NEDİR?…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

İlk bakışta tuhaf bir emir bu: Bir insanın kendisine en yakın olan varlığı – kendisini– tanımasından daha doğal (ve kolay) ne olabilir değil mi?

Oysa, biliyoruz ki, insanların çoğunluğu kendisini hiç tanımaz. Yerini ve haddini bilmez. İçindeki özgün kişiyle başbaşa kalmaktan korkar, hatta kaçar ondan. Verilen ezberlerle yetinir. Kendisinin zır cahilidir.

Felsefe, belki de bu cehalete meydan okumak için ortaya çıkmıştır. Bu yüzden olacak fazla ilerlememiştir: Ben kimim, burası neresi, bütün bunların bir anlamı var mı, varsa nedir?

Bütün bunların cevapları insanın kendisini tanımasından geçer.

Günümüzde özellikle psikoloji bilimi bu açıdan felsefenin yanında koşmuştur. Kitapçı rafları insanlara kendilerini tanıyacaklarını öğretmeyi vaad eden kitaplarla doludur.

Kitap sayısına ve çeşidine bakılacak olursa kafalar hayli karışıktır.

Bu tanıma uğraşı, elbette biyoloji, antropoloji ve tıp gibi bilimsel alanlardan da yardım alacaktır. Çünkü farazi değil, Homo sapiens’ten söz ediyoruz.

Homo sapiens somuttur. Olanakları, değişimleri ve sınırları vardır. Her şeyi yapamaz. Neyi yapamayacağını öğrenmek de kendini tanımanın konularından birisidir. Teknoloji tarihi, bu sınırlamaları keşfetme ve aşma çabası olarak da okunabilir: Şu kadar uzağı işitebilirsin, şu kadar ırağı görebilirsin gibi….

EVRİM DEVRİMİ GEÇİNCE…

Yeni teknolojiler çıkar, homo sapiens zaman içinde bunlara uyum gösterir.

Türkçe ve İngilizce kitap olarak da çıkan Dijital Tufan adlı bilimsel denememde de anlattığım gibi, son dönemde devrim evrimi geçti. İnsan, eskiden göremeyeceklerini görmeye, duyamayacaklarını duymaya başladı.

Ortaya “Homo super communicatus” çıktı.

Aydınlanma dalgasının üzerinde ilerleyen kapitalist-emperyalist-devrimin, çok daha yavaş ilerleyen bilişsel evrimi bekleyecek hali yoktu. Biri koşup ötekisi emekleyince, insanın fiziksel becerileriyle bilişsel yetileri birbirinden koptu.

Bu hem biyolojik, hem antropolojik, hem de felsefi olarak bir kırılma noktasıydı. Bu kırılmanın sonuçlarını hızla görmeye başlıyor, sorunlarıyla boğuşuyor, çareler arıyoruz.

ALGORİTMALAR NEYE YARAR?…

Biraz fazla uzun bir giriş oldu. İyi de oldu. Pek çok konuda arada bir geriye dönüp bakmak ve “Bu noktaya nasıl geldik?” sorusunu sormak zorundayız.

İnsanın felsefi anlamda kendisini tanıma ödevinin de bir parçası olmalı bu değerlendirme çabası.

Biz genellikle tek bir ana odaklaşsak da tüm anların kesiştiği noktada yaşıyoruz. Yalnızca son ana takılırsak, başsız cesetler gibi dolaşıp dururuz.

Aslında bu yazıda yukarıda sözünü ettiğim kırılmanın nasıl olup da bizi algoritmaların kölesi haline getirdiğini anlatacaktım.

Evet kölesi: ne satın alacağımızı, hangi sosyal medya sitelerine abone olacağımızı, hangi köşe yazarlarını okuyacağımızı, hangilerine öfkeleneceğimizi kimler nasıl belirliyor?

Tüm bunların arkasındaki sistem ya da “yapı” dan söz edecektim.

Ucundan başlayalım: Devrim evrimi geçti, kırılma oldu dedik. Devrim, eskiden çok zor olan ve kıtlığa yol açan enformasyon taşıma işini çok kolaylaştırdı. Hele dijitalleşmeyle birlikte müthiş bir bolluk dönemine girdik.

Çok umutlu ve sevinçliydik. Enformasyon ve bilgi bollaşınca insanlığın müzmin sorunlarını çözmek kolaylaşacaktı. Çünkü bizler, Aydınlanmanın torunları olarak, bilginin “ilerici” özünden emindik: Daha çok bilgi- daha doğru karar – daha iyi bilgilendirilmiş kamu – daha iyi işleyen demokrasi- daha mutlu toplum…

Ne faşizm, ne ırkçılık, ne yobazlık, ne gaddarlık…

Ama öyle olmadı. Bir rahatsızlık hızla yayıldı.

Önce mide fesadı sandık. Aşırı bilgi yüklemesi, hakikat bulantısı gibi yeni salgınlardan şüphelendik.

İlaç olarak, algoritmaları önerdiler. Teşhis koymakta onların üstüne yoktur dediler.

Heyhat! Yan etkileri de çokmuş!

SENİ TANIYORUZ…

Ne seyredeceğini bilmiyor musun? Neyin doğru olduğuna emin değil misin? Doğrusunu kime soracağını merak ediyor musun? Hiç zahmet etme. Biz seçeriz!
Belirsizlikten ve boşluktan nefret mi ediyorsun? Al sana tam nabzına göre şerbet, gönlünce ön yargı, asırlar boyu dinmeyecek kin ve nefret…

Al sana şiddet, sapıklık, küfür, yalan dolan… Zulüm, adaletsizlik, bağnazlık…

Filozofların binlerce yıllık öğüdüne rağmen sen hala kendini pek tanımıyorsun. Biz seni çok iyi tanıyoruz.

Sen kendini incelemeye zaman bulamadın, ama biz her anını kayda aldık!

Sayende, insan denen meçhulü çözdük.

Meğer sandığımızdan basitmişsin!…

Bu post HALUK ŞAHİN: “İNSAN DENEN MEÇHUL ÇÖZÜLDÜ. ALGORİTMALARIN SIRRI…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Yapmak istemediklerimizi bize yaptırır, yazmak istemediklerimizi bize yazdırır, almak istemediklerimizi bize aldırırlar.
Günümüze egemen olan “Dikkat Ekonomisi” ve onun dinamosu sayabileceğimiz algoritmalar zaaflar üzerine bina edilmiştir. Sizin zaaflarınız, bizim zaaflarımız, onların zaafları… İnsanlığın zaafları…

Sekiz çift ayakkabınız vardır, ama dokuzuncusunu alırsınız. Çünkü modadır. Ve sizin başkaları tarafından ille beğenilmek gibi bir zaafınız vardır.

O resimlere bakmamanız gerektiğini bilirsiniz. Albüm başkasına aittir ve içinde özel fotoğraflar vardır. Yaptığınızın ayıp ve size yakışmayan bir şey olduğunu bilirsiniz. Ama eliniz oraya gider. Özel yaşamlar konusunda zaafınız vardır.

Pazaryerinde kavga çıkmıştır. Döğüş seyretmeye bayıldığınız için oraya seğirtirsiniz. İçinizde, fırsat çıksa da bir de ben patlatsam diyen kötü biri vardır. Vb. vb.
Televizyonda seyrettiğiniz dizileri ve sosyal medyada takip ettiğiniz bazı sitelere nesnel gözlerle bakın, zaaflarınızın neler olduğunu öğrenebilirsiniz!

Neyi dayanamayacak kadar seviyorsanız osunuz!

Aynı şeyleri, sizi tanımadığı halde merak eden başkaları da vardır. Bunların en başında medya şirketleri gelir. Facebook, X , Meta, Apple, Amazon gibi , onların Türkiye’deki uzantıları gibi. Onlar sizi sizden iyi tanırlar, zaaflarınızı sizden iyi bilirler, sizi kaybetmemek için her şeyi yaparlar…

Zaaflarınız ruhunuzun anahtarıdır. Ve çoğu kez cüzdanlarızın da!

Günümüzde dünyanın pek çok yerinde toplumsal bilincin ve psikolojinin bu denli süfli hale gelmesinin bence temel nedeni budur.

Çünkü insani zaafları keşfedip istismar etmeyi meslek edinenler gün boyu ırkçılık, şiddet röntgenciliği, kolay kazanç, kim ve nefret , sapkınlık, marazi merak malzemesi satmakta ve bundan oluk oluk para kazanmaktadır.

Ve en büyük insani zaaf olan para, parayı çekmektedir.

Bu melanet, internet ve sosyal medya sayesinde son 25 yılda iyice yaygınlaştı. Ancak, daha sınırlı boyutlarda da olsa, ondan önce de vardı.

İslam dini bu yüzden “nefs”i en büyük düşman ilan etmişti. Diğer peygamberler de ona karşı uyardı. Ancak dinlerin freni insani zaaflara karşı duramadı. Hatta zaman zaman onun bir aracı haline geldi.

Homo sapiens kolay değişmiyor. Belki de zaaflarını seviyor.

REHA MUHTAR FENOMENİ…

Medya alanında da böyle. Niçin insani zaafları en çok istismar edenler daha “başarılı” oluyorlar?

1990’ların sonlarına gidiyorum: Televizyon haberciliğinde Ali Kırca’nın başında olduğu ATV ile Uğur Dündar’ın bulunduğu Kanal D haber arasında sıkı bir reyting yarışı yaşanıyor. Ben Kanal D’nin Haber Koordinatörüyüm. Eski moda evrensel haber ilkelerinden şaşmadan ama televizyoncu olduğumuzu unutmadan halka gerçekleri anlatmaya çalışıyoruz.

Derken, Kanal D’den tanıdığımız ve ciddi bir gazeteci olarak bildiğimiz Reha Muhtar Show TV’de haberlerin başına geçiyor. Doğrusu ya, onu ciddi bir reyting rakibi olarak görmüyoruz. Bir yanda Uğur Dündar ile Ali Kırca, öte yanda Reha Muhtar! Olacak şey mi?

Derken Reha, haber bültenine çok farklı haberlerle girmeye başlıyor. Neler neler.. Bir gün TEM otoyolunda polislerle travestiler arasındaki kovalamacayı uzun uzun yayınlıyor. Böyle haber mi olur diye gülüyoruz.

Ertesi gün reytinglere bakıyoruz: Show TV Haber birinci.

Önemsemiyoruz. Ama Reha ertesi gün de aynı haberi evire çevire dakikalarca veriyor. Yok, halk bu kadarını da istemez, seyretmez diyoruz. Gene, hem de açık ara birinci. Sonrası böyle devam edip gidiyor.

Televizyon haberciliğinde devrim olmuştur, Reha Muhtar haberciliği tartışmasız liderdir. Belli ki, kitleleri bir yerden yakalamıştır!

Bizim, en azından ismimizi korumak açısından, bu tür haberlerle yarışabilmemiz ve tabii kazanabilmemiz mümkün değildir!

Aktif televizyon haberciliğini bırakmamda bunu idrak etmemin bir rolü olduğunu itiraf ediyorum.

AMAN DİKKAT!

Aradan çeyrek yüzyıl geçti, zaaf haberciliği tüm dünyada, hatta genel olarak hayatta aldı yürüdü. Artık genel yayın politikaları insani zaafları istismar üzerine kuruluyor. Hayatın birçok alanına bu zihniyet egemen.

Benim “romantik şövalyelik” dediğim türden “harbi gazetecilik” gerçekten saf ve naif romantiklere kaldı.

Onlarla da uğraşıyorlar. Zaaflarını arıyorlar. Aman dikkat!…

Bu post HALUK ŞAHİN: “EN BÜYÜK ZAAFIMIZ ZAAFLARIMIZDIR…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Kanada Calgary Üniversitesi’nden sosyoloji profesörü Dean Curran, The Conversation için yazdığı makalede, “Paranoyak değilsiniz; gerçekten duvarlar üzerinize kapanıyor” diyerek küresel ölçekte büyük bir dijital krizin yaklaştığını söyledi.

KİTLESEL ÇÖKÜŞLER KAPIDA MI?

Curran’a göre, toplumların giderek daha fazla dijitalleşmesi, onları kitlesel çöküşlere ve manipülasyona karşı daha kırılgan hale getiriyor.

Bu riskler uzun zamandır bilinse de Curran, ciddi önlemlerin ancak bir “sistemik dijital kriz” sonrası alınacağı uyarısında bulundu:

“Toplumsal ölçekte büyük bir kriz yaşanana kadar bu tehlikeler konusunda çok az şey yapılacak gibi görünüyor.”

Olası bir dijital çöküşün tam olarak nasıl şekilleneceğini öngörmek zor. Curran, bunun bir siber saldırıyla elektrik ve telekomünikasyon altyapısının çökmesi ya da mevcut altyapının saldırılarla tehlikeli hale gelmesi şeklinde gerçekleşebileceğini belirtiyor. 2017’de WannaCry fidye saldırısı ve geçtiğimiz yıl on binlerce sistemi etkileyen CrowdStrike arızası, bu kırılganlığın erken işaretleri olarak görülüyor.

Curran ayrıca 2008 küresel ekonomik krizine benzer bir senaryonun dijital dünyada da yaşanabileceğini söylüyor. Ancak bu kez fark, “yapay zekA ekonomisinin” şimdiden kırmızı alarm vermesi.

Akademisyen, “Yapay zeka, mevcut kırılganlıkları hızlandırırken halüsinasyonlar ve yanlış bilginin patlaması gibi yeni riskler de ekledi” diye yazdı.

Tüm bu tehditlerin altında yatan asıl sorun ise, dijital ekonomiyi düzenlemesi gereken kurumların sessizliği. Teknoloji devleri, herhangi bir denetim olmadan insanların evlerinde, kişisel verilerinde ve iş hayatlarında deney yapma serbestisine sahip.

Curran’a göre, karar vericiler büyük bir şokla sarsılana kadar “dijital çöküşün eşiğinde beklemekten” başka bir seçeneğimiz olmayacak…

Bu post PROF. CURRAN: “DİJİTAL KIYAMET YAKLAŞIYOR!…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Ağustos 2016’da yayın hayatına başlayan internet gazetesi, ekonomik sıkıntılarla mücadele ederken, Google’ın yaptığı son algoritma değişikliklerinin de gelir kaybını artırdığı ifade ediliyor. Site yönetiminin, kapanma kararına dair ilerleyen saatlerde kamuoyuna resmi bir açıklama yapması bekleniyor.

Kurumda çalışan diğer gazetecilerse karara dair şunları yazdı:

Osman Çaklı: Ne desem bilemiyorum. Çok şey öğrendiğim, çalışmaktan gurur duyduğum, her virgülün, noktanın gazetecilik adına peşine düşen, öylesi hassas gazetecilik yapan bir yerdi. Gazete Duvar’ın bugün itibariyle kapatıldığını öğrendik.

Bahadır Özgür: 2016’dan beri yayın yapan Gazete Duvar kapandı. Zor zamanda başlayıp, kısa sürede dijital gazetecilikte kaliteli ve iyi deneyim yarattı. Ben de uzun süredir, severek yazıyordum. Koşullar bağımsız yayıncılık için aşırı ağırlaştı. Duvar emekçilerine teşekkürler ve geçmiş olsun…

Kaynak: Haber Merkezi

Bu post GAZETE DUVAR KAPANIYOR!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?…

Firma tarafından yayımlanan videoda, beyin ve omuriliğin bir hastadan diğerine nakledilmesi için yapay zeka ve robot teknolojisinden yardım alınıyor. Sistemde Donörün ve akıcının her ikisi de önce 5 santigrat derece kadar soğutuluyor.

Yapay zeka algoritmaları, ameliyat esnasında “kesintisiz yeniden bağlanmayı kolaylaştırmak” için hem kasları hem de sinirleri yakından takip edecek.

Donörün yüz kasları ve yumuşak dokuları daha sonra dolu reddi olasılığını düşürmek ve donörün yüzünü “gençleştirmek” için nakil işlemi gerçekleşecek.

Hasta komada yakından takip edilecek ve bağışıklık sisteminin donörü reddetmesini önlemek amacıyla gerekli ilaçların verildiği yoğun bakımda bir ay kadar kontrol altında tutulduktan sonra beynin kontrolü yeniden kazanması beklenecek.

Uzmanların yaptığı açıklamalara göre, kafa nakli etik ve yasal açıdan endişe verici. İşlemin başarılı bir şekilde uygulanması durumunda, tıp ve insan ömrü üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Fakat kafa nakli operasyonunun riskleri ve etik sonuçları da bulunuyor.

Dubai merkezli proje lideri Hashem Al- Ghaili konuyla ilgili yaptığı açıklamada, beynin “vücudun geri kalanı genç kaldığı sürece birkaç yüz yıl dayanma kapasitesi” göz önüne alındığında, prosedürün uygulandığı donörlerin ortalama yaşam beklentisinin çok ötesinde yaşayabileceğini öne sürüyor.

Bazı uzmanlar ise kafa nakli operasyonunun “beynin nasıl çalıştığının aşırı basitleştirilmesi” olduğunu ifade etti ve bunu “kötü bir şaka” olarak değerlendirdi. 2016 yılında Avrupa Nöroşirurji Dernekleri Birliği Etik- Hukuk Komitesi, insanlarda kafa naklinin etik olmadığını duyurmuştu…

Bu post AMELİYAT TARİHİ AÇIKLANDI, KAFA NAKLİ GERÇEK OLUYOR!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Bu konulardan biri de depremlerin tahmin edilip edilemeyeceği üzerineydi. Dünyanın farklı yerlerinde bu konuya yönelik çalışmalar yapılırken Teksas Üniversitesinden bilim insanları, ilk etapta oldukça başarılı sayılabilecek bir yöntem keşfetti. Araştırmacılar, yapay zekânın da desteğini alarak bir algoritma ortaya koydular.

7 aylık çalışma Çin’de yapıldı…

Söz konusu algoritmayı besleyebilmek için araştırmacılar, önceki depremlerle özdeşleşen sismik dalgaları yapay zekâya verdi ve bunun sonucunda da yapay zekâdan, sismik dalgalardaki sıçramayı bu verilerle eşlemesi beklendi. Bunun sonucunda yapay zekâ, haftalık hava durumu gibi deprem durumunu verdi.

Sonuç olarak bu algoritma, yaklaşık 320 kilometrelik menzildeki 14 adet depremi doğru bir şekilde önceden görebildi. Buna ek olarak nerede ve kaç şiddetinde olacağını da neredeyse nokta atışıyla söyledi. Ancak sadece 1 tanesini kaçırdı ve toplamda 8 tane de yanlış uyarı verdi.

Sismoloji Uzmanı ve algoritmanın geliştiricisi Yangkang Chen, uluslararası bir yarışma kapsamında hazırladığı bu çalışmayla 600 tasarımın önüne geçti ve birinci oldu.

Araştırmacılar, söz konusu verileri algoritmaya verdikten sonra 5 yıl boyunca kendisini eğitmesini istemiş. Bu eğitimin sonunda da bahsettiğimiz gibi deprem programlarını çıkarmaya başlamış.

Ayrıca araştırmacılar, içinde Türkiye’nin de bulunduğu, gelişmiş sismik izleme ağlarının olduğu yerlerde bu yapay zekânın daha başarılı olacağını söylüyor. Buradan sonra sistem, çoğunlukla küçük sallantılar yaşayan Teksas’ta test edilmeye ve doğrulanmaya devam edecek.

Bunun ardından da araştırmacılar, fizik temelli modellerle bunu birleştirip sismik verilerin alınamadığı yerlerde de sistemi işlevsel kılmayı hedefliyor…

Webtekno

Bu post Depremleri Önceden Görecek Yapay Zekâ Destekli Aracın İlk Denemesi Başarılı Oldu… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Büyük patronlar ekonomik kriz bahanesiyle fabrikadan yeni işçiler çıkartılmasına karar verdiler. Kimlerin çıkartılacağına karar vermek üzere yönetim robotlarına başvurdular.

Robotlar ilk çıkartılacakları hemen saptadılar: Hasan ile Zehra bunlar arasındaydı. Hasan, mesai aralarından sonra işine dönmekte birkaç kez gecikmiş; Zehra’nın ise son haftalarda üretimi düşmüştü.

Bunların ikisi de gözetim sistemince kaydedilmişti. Yani, garez yoktu, üretim kusurları nedeniyle müstahak oldukları cezaya çarptırılmışlardı.

İNSAN NECİ OLUYOR?…

Her işlemin robotlarca kaydedildiği fabrika bir liyakat cennetiydi! Çünkü kararlar öznel olan insanlar tarafından değil, hep nesnel kalan bilgisayarlar tarafından alınmıştı.

Ancak, insan-egemen dönemden artakalan işçi sendikası, Hasan ile Zehra’nın işten çıkartılmasına itiraz etti. Her ikisinin de insani özürleri olduğunu, Hasan’ın bir sağlık sorunu nedeniyle tuvalette uzun zaman kaldığını, Zehra’nın ise geceleri de yatalak annesine baktığı için yorgun düştüğünü belirterek kararın iptalini istiyorlardı.

Robotlar elbette bu “insani mazeretleri” kabul etmeyeceklerdi. Yönetim robotları patron temsilcilerine “kabul etmeyin” diyeceklerdi.

Burası, keskin rekabet ortamında belirli kotaları doldurması gereken bir üretim yeriydi, eğlence yeri değil!

Hasan ve Zehra’ya yol görünüyordu…

ROBOTLARIN GÖZYAŞLARI…

Yo, robotların kötü adam olduğu distopik romanlara bir yenisini ekleyecek değilim. Yalnızca günümüzün gerçekliğinden bir sahneyi anlatıyorum. Ve Hasan ile Zehra’yı işten atanların aslında kimler olduğunu hatırlatmak istiyorum.

Dünyanın her yanında, bu arada Türkiye’de buna benzer şeyler yaşanıyor. Görünüşe bakarsanız robotlar, insanları işten atıyor. İhtiyaç ödentisi alıp almayacağına karar veriyor. İtirazlarını değerlendiriyor…

Kimsenin göz yaşına bakmıyor!

Çünkü robotlar ağlamak nedir bilmiyor!

Bilen, bilmesi gereken insanlığın da umurunda değil sanki!

Avrupa Birliği hariç!

Yalnız Avrupa Birliği’nde bu gibi “insani” durumlarda ne yapılması gerektiği konusunda toplantılar yapılıyor, yasa önerileri hazırlanıyor, sendikalara söz hakkı tanınıyor. “İnsan” hatırlanıyor!

YA LİYAKAT?…

Bu anlattıklarımın son seçim kampanyasında muhalefetin ısrarla savunduğu liyakat ideolojisine ters düştüğünün farkındayım. Elbette insanlar eğitimini aldıkları, uygun düştükleri, ehil oldukları, hak ettikleri işlere atanmalı. Layık oldukları makamları doldurmalı, onun ödüllerini almalı. Elbette, işe alınırken ve terfi edilirken nesnel ölçütler uygulanmalı. Elbette bunu yapmayan iktidar eleştirilmeli!

Ancak, liyakat bahanesiyle işçi kıyımı yapıldığında, kabahat robotlarda mı? Yoksa birileri, çok malum birileri, onların arkasına mı saklanıyor!

İşten atılacakların özelliklerini, mavi gezegeni iliklerine kadar sömürmeye yeminli Neoliberal Kapitalizm, onların tamahkar patronları ve uşaklıklarını yapan siyasetçiler belirliyor.

“Şunu al, şunu at!” komutlarını kim veriyor? Bu komutların sıralandığı algoritmaları kim yazıyor?

Hasan ile Zehra’yı işten atanlar işte onlar!

Kabahat robotlarda değil. İnsani müdahale gerekiyor!…

Bu post Haluk Şahin: “Hasan ile Zehra’yı kim işten çıkarttı?…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Şimdi ise bioRxiv üzerinden yayınlanan bir çalışma, bilim insanlarının MRI makinesi kullanarak önemli bir gelişmeye imza attığını ortaya koyuyor. Buna göre ABD’de bulunan Texas Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, MRI yoluyla bir insanın düşüncelerini okumanın yolunu buldu.

MRI makinesi kullanarak düşünceleri okuyan yöntem, beyin-bilgisayar arayüzlerinde kullanılabilir…

Araştırmacılar, bunu başarmak için ‘kod çözücü’ olarak da adlandırabileceğimiz bir algoritma geliştirdi. Bu, sıradan bir MRI cihazından elde edilen verilerle bir kişinin duyduğu ve düşündüğü kelimelerin okunmasını sağladı. Daha önce de benzer çalışmalar olsa da yeni metodun, bir ilk olduğu da açıklamalar arasında yer aldı.

Çalışmanın yazarlarından Alexander Huth da araştırmalarıyla ilgili “Yirmi yıl önce dünyadaki herhangi bir sinir bilimciye bunun mümkün olup olmadığını sorsanız gülüp geçerdi” ifadelerini kullandı. Öte yandan bir diğer araştırmacı Yukiyasu Kamitani de heyecan verici çalışmanın, beyin-bilgisayar arayüzü uygulamaları için bir zemin oluşturabileceğini ekledi.

Bu tür çalışmalarda MRI verilerini kullanmanın oldukça zor olduğunu söyleyebiliriz; çünkü bunlar, insan düşüncelerine kıyasla oldukça yavaştır. MRI cihazları, nöronların milisaniyelerde gerçekleşen aktiviteleri yerine beynin kan akışındaki değişiklikleri ölçer. Bu tür değişikliler de saniyeler sürebilir.

Araştırmacı Huth, çalışmadaki kurulumun işe yaramasının nedeninin sistemin dili kelimesi kelimesine çözmesi olmadığını, bunun yerine bir cümlenin veya düşüncenin anlamını ayırt etmesi olduğunu aktarıyor.

Algoritma, sessiz bir film izlendiğinde bile anlam çıkarmayı başardı…

Yapılan deneyde, deneklere 16 saat boyunca podcast ve bazı hikâyeler dinletildi, böylece de düşüncelerin çözülmesi amaçlandı. Uzmanlar, verileri algoritmayı eğitmek için kullandı ve sistemin, kan akışındaki değişiklileri deneklerin dinlediği şeylerle ilişkilendirebildiğini ifade etti. Huth da verdiği demeçte yöntemin kan akışı değişiklikleriyle ‘oldukça iyi’ anlam çıkarabildiğini ve sonuçların umut verici olduğunu aktardı.

Buna ek olarak, yöntem katılımcılar sessiz bir film izlediğinde bile anlam çıkarmayı başardı. Bu da kod çözücünün yalnızca konuşma diliyle sınırlı olmadığını gösterdi. Araştırmacılar, yöntemin beynin farklı bölgelerinin dünyayı anlamlandırmada nasıl bir rol oynadığını daha iyi anlayabilmemize yardımcı olabileceğini de ekledi.

Son olarak algoritmada bazı eksikliklerin göründüğünü de belirtmekte fayda var. Yöntem, podcast kayıtlarında kimin ne söylediğini tespit edemedi. Bir başka deyişle bu, algoritmanın neler olduğunu açıkça anlayabildiğini, ancak kaynağın kim olduğunu anlamada zorluk çektiğini ortaya koydu. Uzmanlar, algoritmanın beyin-bilgisayar arayüzlerine zemin hazırlayarak konuşamayan insanlara yardımcı olabilecek teknolojilerin geliştirilmesinde kullanılabilmesini umuyor…

Webtekno

Bu post MR Makineleriyle İnsan Düşüncelerini Okumanın Yolu Bulundu!… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.