DEÜ DAUM Müdürü ve Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, uzun süre hareketsiz kalan ve deprem yaratma olasılığının bulunduğu sismik boşluklar hakkında bilgi vererek, “Türkiye ölçeğindeki faylar belirli bir deprem periyoduna göre çalışıyorlar. Yani bir bölgede yeterli derecede gerilim birikmediği sürece, o fay kırılmıyor.

Her fayın kendine göre deprem tekrarlama periyodu var. Mesela Kuzey Anadolu Fayı üzerinde 150 yılla 400 yıl arasında değişiyor, farklı fay segmentlerine göre. Faylardan biri diyelim ki 150 yılda bir kırılıyorsa, bir sonraki kırılma için 150 yıl geçmesi gerekiyor. Batı Anadolu’da biraz daha tembel faylar var.

Yaklaşık 1000 yıl, 800 yıl, 2 bin yıl geçmesi gerekiyor, bir fayın tekrar deprem üretebilmesi için. Bu anlamda Türkiye ölçeğinde yaklaşık 20 yerde deprem üretme olası olan fay var. Biz bunlara sismik boşluk diyoruz. Yani yeterli derecede gerilim birikmiş artık her an kırılabilecek fay parçaları.

Mesela İstanbul güneyindeki Marmara Denizindeki fay o sınıfta değerlendiriliyor. O yüzden bilim insanları ‘Orada her an deprem olabilir’ diyor. Gerilim zamanını bitirmiş. O yüzden zamanı doldurduğu için ‘Her an kırılabilir’ deniliyor.

Doğa mutlaka bizim dediğimizi yapmak zorunda değil. Buna rağmen oradaki fay, deprem üretmeden uzun süre daha kalabilir. Büyük deprem üretmeden çok küçük depremlerle enerjisini boşaltabilir. Böyle örneklerde var dünyada” diye konuştu.

“O BÖLGELERDE DEPREM DAHA OLASI..”

Açıklamalarını sürdüren Prof. Dr. Hasan Sözbilir, bilimsel çalışmaların özellikle Kuzey Anadolu Fayı başı ve sonundaki İstanbul tarafıyla, Bingöl- Erzincan arasındaki bölgede yakın zamanda deprem olacağını gösterdiğini ifade ederek, şunları söyledi: 

“Benzer özellik Doğu Anadolu Fayı’nda da var. Yakın zamanda deprem üretme olasılığı olan faylar sınıfında değerlendiriliyor. Özellikle Bingöl tarafları, Maraş, Malatya tarafları ve Antakya tarafları bu sistemin içinde değerlendiriliyor. Adıyaman tarafları da o şekilde, tabii Erzurum taraflarında var, Ağrı taraflarında var. Aydın, Denizli, Muğla taraflarında var.

Mesela Muğla taraflarında da önemli problemler var. Mesela Milas fayı gibi, Muğla fayı gibi, Yatağan Fayı gibi faylarda uzun süredir deprem olmadığı ortaya çıktı. Burada deprem tehlikesi ve riski soz konusu. Gökova fayının, Ören segmenti benzer şekilde 2 bin yıldır kırılmayan bir parça.

Benzer şekilde Balıkesir il merkezinden geçen Gökçeada segmenti 2 bin yıldır kırılmayan bir parça. O segment üzerinde Ovacık segmenti de yine uzun süredir kırılmayan bir parça, Türkiye’nin birçok yerinde deprem üretme zamanını doldurmuş ve yeterli gerilimi biriktirmiş faylar var.

Yakın bir zamanda tekrar deprem olacak tabii ki deprem kaçınılmaz. Bu anlamda il düzeyinde, ilçe düzeyinde deprem master planını hazırlayıp buna göre uygulamaya koymak ve doğal afet riski tabanlı kentsel dönüşümleri tamamlamak gerekiyor..” 

DHA

Bu post “20 YERDE DEPREM ÜRETME KAPASİTESİ OLAN FAYLAR VAR..” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Banu Güven’in konuştuğu Prof. Dr. Naci Görür’ün bilimsel değerlendirmesine göre, son iki deprem İstanbul’un beklediği büyük depremi daha yakın bir tarihe çekmiş olabilir.

Görür’ün depremle ilgili açıklamaları şöyle:

“Şu gerçekle karşı karşıyayız: Bu depremler Büyük Marmara Depremi’ni oluşturacak fayın üzerinde meydana geldi. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın Kumburgaz Fay Kolu olarak da bilinen bölümünden, Orta Marmara Çukurluğu ile Çekmece göllerinin açıklarına uzana 75 kilometrelik hattan söz ediyoruz.

İlk deprem bu hattın batı ucunda meydana gelince, ‘Bu durum sıkıntılı dedim.’ Bir gün sonra da ikinci deprem geldi. Zaten enerji birikmişti, bu depremler gerilimi daha da artırdı. Fay zaten kırıldı kırılacak durumdaydı. Bu depremler, kırılma zamanını öne çekmiş olabilir.”

Ne zaman sorusuna ise Görür şöyle cevap veriyor:

“Bu hattın 1999’dan sonra 30 yıl içinde kırılabileceği düşünülüyordu. Artı eksi 5 yıl oynayabilirdi bu süre. Zaten deprem periyodunun sonuna yaklaşıyorduk. Şimdi fay hattının iç dinamiklerini etkileyen bu depremlerle büyük deprem de daha öne çekilmiş olabilir. Biz daha önce bu hattın en az 7.2 büyüklüğünde bir deprem üreteceğini öngörmüştük. Eğer Marmara’nın altındaki tüm fay sistemi harekete geçer ve kırılırsa 7.6 büyüklüğünde bir deprem bile olabilir.”

Hangi önlemler alınabilir?

“İstanbul’un böylesine bir depreme hazır olmadığı sır değil.”

Pekiyi şimdi, bu saatten sonra ne yapılabilir?

“Geç de olsa, öncelikle İstanbul’un yapı stokunu depreme güvenli hale getireceksin. Ama yönetenler kentsel dönüşümle iş bitti sanmasınlar. Başka bileşenler de var. Kentin tüm altyapısının elden geçmesi gerekiyor. Yollar, viyadükler, köprüler, barajlar, atık su şebekeleri, kanalizasyonlar, içme suyu şebekesi, elektrik şebekesi, haberleşme hatları, aklınıza ne gelirse elden geçmeli ve sağlamlaştırılmalı.

Sonra deprem olduğunda ortaya çıkması muhtemel milyonlarca ton molozun yaratabileceği zararı düşünmek gerek. Bu molozların, ortada bırakılırlarsa yayacakları tozların, atmosfere, yeraltı suyuna verecekleri zarar deprem kadar büyük. Molozları deniz atmakla da bu iş çözülmez. O gelir yine sizi bulur.”

Naci Görür beklenen İstanbul depreminin ekonomi üzerindeki olası etkisine de dikkat çekiyor.

“İstanbul’un sanayi üretimindeki payını düşünün. Memleket sanayiinin neredeyse yüzde 50’si İstanbul’da. Üretim durduğunda iş kaybı büyük olur ve Türkiye’ye diz çöktürür. Fabrikan sağlam mı? Alet edevat korunaklı mı? Yanal ve düşey hareketleri tolere edebilecek durumda mı? Sanayicilerin bütün bunlara hazırlıklı olması gerek.”

Acil toplanma alanları meselesi…

Ve elbette afet koordinasyonunun acil müdahaleye hazır edilmesi gerekiyor. Artık nasıl olacaksa, en büyük sorun olarak karşımıza çıkacak acil toplanma alanı krizi de kapıda. Bu alanlardan AVM ve gökdelenlere peşkeş çekilenlerini biliyoruz. Gökdelenlerin arasında kalan, deprem anında insanların tepesine cam yağabilecek dar alanlar ya da hiçbir afet yönetimi hazırlığı yapılmamış, altyapısı olmayan boş alanlar da var.

Naci Görür, “Bu iş boş arsa ile bitmiyor. İnsanların yaşam şartlarını sürdürmek gerekiyor. Sadece arsa değil, günlük yaşamlarını rahat şekilde sağlayacak altyapının olması lazım” diyor. Okullar kaç kişiyi kaldırır ve acil toplanma alanı olarak belirlenen okulların hepsi sağlam mıdır? Bunlar da bizim ülkemizde akla gelen başka sorular işte. Bu son depremin ardından gördük ki, çoğu kişi acil toplanma alanlarını nasıl öğreneceğini bile bilmiyordu.

İstanbulluların şu andan itibaren, daha geç olmadan deprem anında nasıl hareket edeceklerini öğrenmeleri ya da bilgi tazelemeleri gerekiyor. İnternette, AFAD sayfasında bu konuda gerekli bilgiler var.

Naci Görür diyor ki:

“İstanbul Marmara Denizi’nin kıyılarına kurulmuş bir şehir. Marmara Denizi’nin oluşum nedeni bizzat içinden geçen Kuzey Anadolu Fay Hattı. Hal böyleyken İstanbul’un bu asra kadar depremi yeterince algılamamış olmaması affedilecek şey değil.”

İktidarın bunca zamandır elinde onca imkan varken İstanbul’u ve İstanbulluları büyük depreme hazırlamamış olması da affedilir şey değil. Şimdi olağanüstü bir gayret gösterilmezse, büyük depremden sonra yaşanacak kargaşayı düşünmek bile istemiyorum.

Bu durumda herkesin kendisini en kötü senaryoya hazırlaması gerekiyor. Deprem anı için eğitiminizi alın, acil durumda gideceğiniz yeri belirleyin, kriz planınızı yapın, evde kafanıza düşecek şeyleri başucunuzdan kaldırın, birer deprem çantası hazırlayın..

Kaynak-Gerçek Gündem

Bu post PROF. GÖRÜR; “7.6’LIK BİR DEPREM, DAHA DA YAKINLAŞTI..” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.