Bizim ilerigelen hazırlıksız, ne soracağını bilememiş, sonra makineye dönüp “Merhaba kompüter! diye bağırmış ve eklemiş:

    “Ne var, ne yok?”

        Birkaç saniye sonra dev makineden dumanlar çıkmaya başlamış. 

    Kafasının içindeki devreler kontak yapmış demek ki!

İLERİ GİDENLER…

        Evet… Hazır ilerigelenlerden laf açılmışken, ilerigidenleri anmadan geçmeyelim.  Memleketimizde ileri gelenler hep olmuştur ama, ilerigidenler iner çıkar, özellikle baskı dönemlerinde çoğalır.  Bunlar, ilerigelenler hakkında ileri geri konuşur ve kendilerini kodeste bulurlar.  Komedyen Deniz Göktaş gibi!

        Geçen yazımda bir ileri bir geri giden Türkiye’nin halini, Ağrıya Dönüş kitabımda anlattığım keşişe benzetmiştim.  Yüce dağın zirvesine tırmanmak isteyen gariban adam yola koyuluyor, saatlerce yürüyor, ken ter içinde kayalara çıkıyor, sonunda yorgunluktan bitkin düşüp bir noktada uyuyup kalıyormuş.  Uyandığında bir de ne görsün!  Dağın dibinde, tam yola çıktığı noktada değil mi!   Haydii, yeniden yola koyuluyormuş ama sonra nafile.  Gene yorulup uyuyakalıyor ve başladığı noktaya dönüyormuş.

        Bizim ilerigelenlerle ilerigidenler arasındaki ilişki de öyle.  Yazının başında sözünü ettiğim ilerigelenin zamanında bu sevgili memleket, demokrasi zirvesine doğru yola koyuldu ve epey  ilerledi.  1961 Anayasasının yürürlüğe girdiği yıllar zirveye en fazla yaklaştığımız yıllardı. 

   Sonra ne oldu? Uyku bastırdı ve buyrun başladığınız noktaya!

EN İYİ ANAYASA…

       Ve aradan yarım asırdan fazla zaman geçtikten sonra dağa tırmanır gibi yeni bir Anayasa yapmaktan söz ediyoruz. 

   Ne gerek var? Varsa yüreğiniz geri getirin 1961 Anayasaı’nın!  

  Olamaz, çünkü orada tam ifade özgürlüğü var, üniversite özerkliği var, TRT özerkliği var, Senato var, kuvvetler ayrılığı var, denge ve kontrol  düzenlemeleri var!

        Türkiye,1961 Anayasası sayesinde, siyasal serüveninin en demokratik 10 yılını yaşadı!   Ama ülkenin ilerigelenlerinin bazıları çok yükseklere çıktığını bahane ederek özgürlükleri ve özerklikleri bir bir tırpanladılar.

     Sonunda kaldık tek adamın dediğim dedikçi rejimine!

   
         İne çıka o kadar kanıksadım ki, Anayasa konusunda bir şey yazmak artık içimden gelmiyor. İleri gitmekten korktuğum için değil, daha önce yüz defa yazdığım için.

    Evet biz buralardan pek çok kez geçtik, yoldaki taşları bile tanıyoruz artık.  

         Üstelik bu kez, bırakın tırmanmaya başladığımız noktayı, çok daha gerilere düşmüş durumdayız. Sürekli aynı yerlerde ayak sürüyoruz: Tam 66 yıl önce ana muhalefet partisi CHP’yi Tahkikat Komisyomu adı verilen eşi menendi görülmemiş bir yöntemle etkisiz hale getirmeye uğraşırken, şimdi aynı şeyi yargı marifetiyle yapmaya çalışıyoruz.  

        Ve şunu biliyoruz ki, önerecekleri yeni Anayasa 1961 Anayasası’ndan geri bir Anayasa olacaktır!

AZ GİTTİK UZ GİTTİK…

        Şimd bilgisayar dediğimiz kompüterlere, bizim şu andaki ilerigelenlerin  hazırladığı Anayasa taslağını yüklesek ve 1961 Anayasası ile karşılaştırmasını istesek ne olur dersiniz?

     Zavallı makine yine duman çıkartmaya mı başlar?

        Yoksa, bu ne biçim soru?  Lütfen enerjimi ve zamanımı böyle saçmalıklarla israf etmeyin!” mi der?

        Ya bizim zirve yollarında israf olan ömürlerimiz? 

     Kimden soracağız hesabını?

     Hop, hop, 1960’larda değiliz, fazla ileri gitmeyelim!

,

Bu post HALUK ŞAHİN: “İLERİGELENLER, İLERİGİDENLER VE GERİ KALANLAR…”                            Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Derken farkettim ki, ben o acıyı tanıyorum, kısa bir süre önce yaşamışım.

Neydi o, neydi o?

Sonunda buldum:

Büyük umutlarla gittiğimiz Dünya Kupası’ da ilk elenen takım olduğumuzu öğrendiğimde hissettiklerim! Onu da günlerce içimde taşımıştım:

Hani futbolda artık orayı geçmiştik, hani farklı bir kümeye çıkmıştık, hani harika çocuklar kuşağı bizi zirveye kadar götürecekti?

Ne olmuştu? Yoksa, biz futbol oynayamayız, vücut yapımız uygun değil diyenler haklı mıydı? Peki, öyleyse, 2004te niçin ve nasıl dünya üçüncüsü olmuştuk? Ahlakımız gibi, bedenimizde mi bozulmuştu son 20 yılda?

Öte yandan, nasıl oluyordu da. kadınlarının çoğu kısa boylu ve hayatında bir kez bile kısa şort giymemiş olan bu halkın kızları uzun boylu kızların kısa şortlarla oynadıkları voleybol sporunda zirveden zirveye koşuyordu?

Düşünceler, tezler, anti-tezler, kuruntular…

Tam onları aşmaya başlamışken, pat diye Deniz Göktaş’ı içeri almazlar mı! Bir kez daha uyandık ki ne görelim: Yine dağın eteklerindeyiz. Hatta tırmanışa başladığımız yerin gerilerindeyiz!

Anladım ki, son 200 yıldır bizim tarihsel devinimizde böyle bir kalıp var: Büyük umutlar, hevesle başlama, hızla yorulma… Yerinde sayma ve geriye kayma.

Patinajdan fazla bir şey! Yokuşa park edilmiş bir kamyonun el freninin boşalması gibi bir şey…Tam umutlanmışken, tam “futbol bizim vücut yapımıza uygun değil“, ya da “demokrasi bizim kafa yapımıza ters” diyenlere karşın, “galiba bu sefer oluyor” demek üzereyken… Uçurumdan aşağı…

Ağrı’ya Dönüş kitabımda anlattığım o keşiş gibiyiz. Uğraşıyoruz, didiniyoruz, kan ter içinde tırmanıyoruz. Zirveye yaklaşıyoruz, yorgun düşüp uyuyakalıyoruz. Sonra günün ilk ışıklarıyla uyandığımızda bir bakıyoruz ki, dağın eteklerinde, yola çıktığımız noktadayız.

Bir daha, bir daha…

Deniz Göktaş adlı bir komedyen Erdoğan rejiminin hoşuna gitmeyen şeyler söylediği için tutuklanmış. Mizah yazarı Yalçın Kaya da benim lisede olduğum yıllarda Menderes rejimini kızdırdığı için tutuklanıp hapse atılmıştı. Adamdaki cesarete bakın: “Artık kabaklar da kabak tadı verdi!” diye yazmaya cüret etmişti!

Gene o yıllarda, ana muhalefet partisi CHP’yi etkisiz hale getirmek için Meclis’te Tahkikat Komisyonu diye bir ucube kurulmuştu.

Ve aradan neredeyse 70 yıl geçtikten sonra, gene ana muhalefet partisi CHP’ yi etkisiz hale getirmek için mutlak butlan diye acayip bir enstrüman kullanılıyor.

Onca çaba, onca tasa, onca yasa, onca Anayasa, kan ter ve gözyaşı… Bir uyanıyoruz ki yine yüce dağın eteklerindeyiz.

Ne mi yapacağız?

Var mı başka çaresi: Taze bir heyecanla yeniden yola koyulacağız! Çünkü o zirve orada duruyor!…

Bu post HALUK ŞAHİN:YENİDEN HEYECANLA… Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.

Seviniz sevmeyiniz, Mustafa Kemal’in 58 yıllık bir ömre sığdırdıklarına hayran olmamak mümkün değildir. Okulda, cephede, siyasette, diplomasi de başardıklarını sıralamaya sayfalar sığmaz. Bunlardan bazıları sizin meşrebinize ters düşebilir, ama bunlar ona hayran olmanıza engel olmaz.

Ben Atatürk’le ilgili yazılarıma hep “uzaklaştıkça büyüyen adam” değerlendirilmesiyle başlamışımdır.

1989’da çıkan Ağrı’ya Dönüş adlı anı kitabımda anlatmıştım: Zirveye doğru gittiğimizde ona bir türlü yaklaşamıyor, ayrıldığımızda ise uzaklaştıkça daha da büyüdüğünü gözlemliyorduk.

GENÇ ZİRVE…

Mustafa Kemal emperyalizmin ayakları altına düşmüş bir coğrafyada jeolojik bir patlama ile apansız çıkmış genç bir zirve gibiydi. Zamanından o kadar ilerdeydi ki, anlaşılabilmesi ve tepki görmemesi mümkün değildi. Atatürk’ü bugün bile sevmeyenlerin üzerinde o şokun çamurları vardır.

Daha sonraları bazıları onun yolunu izlemeye çalıştılar, ama hep çok geç ve az kaldılar.

Şimdilerde Suudi Prensi Salman’ın reformlarında Atatürk’ten esinlendiği söyleniyor. Heyhat! Örneğin kadın hakları konusuna Atatürk’ten 100 yıl geriye düşmüşler.

Geçenlerde rastladığım Suudi turistlerle sohbet ettim. Ülkelerinde hala ezan okununca sokaktakilerin polis tarafından sopayla iteklenip iteklenmediğini sordum.

Başkentleri Riyad’ta bizim de başımıza gelmişti. Müslümanlar mecburen camiye ötekiler ise mağazalara kaçıyorlardı.

Güldüler. Artık öyle şeyler olmuyormuş! Çünkü devran değişmiş!.

TELGRAFHANEDE PİŞEN DEVRİM…

Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı sırasında aynı zamanda bir iletişim dahisi olduğunu kanıtlamıştı.

Amasya, Erzurum ve Sivas’tan ve daha sonra Ankara’dan gönderdiği telgraflarla halkın işgale karşı çıkışını adım adım örgütlemişti:

Anında dikte ettirdiği telgraflar, değişen askeri duruma göre yenilenen emirler, maniple başında sigara üstüne sigara içerek sabahlamalar…
Gün boyu engellemelerle boğuşan telgraf memurları en iyi ahbaplarıydı.

Yeni savaş düzeninde hızlı ve doğru “muhaberatın” ne kadar önemli olduğunu ilk anlayan ve uygulayan askerlerden biriydi. Kendisi, çok iyi bir yazar ve hatip olduğu kadar, Mors aletinin başında çok iyi bir “içerik üreticisi” idi.

Günümüzün çok aranan “komple iletişimci”leri de bu hamurdan çıkmıyor mu?

İletişim kuramı konulu yazılarımda sık sık vurgularım: Telgrafın bulunması iletişim tarihinin en önemli sıçramalarından biridir. Önce “yazı”, iletinin dondurulup saklanmasını ve uzaklara nakledilmesini sağladı; sonra matbaa onun çoğaltılmasını kolaylaştırdı, ucuzlattı; sonra telgraf, iletişim hızını ulaştırma hızından koparıp ışık hızına yükseltti.

Bunların üçü de etkileri derinlere inen büyük devrimlerdi. Bugün de dijital teknolojilerle yeni bir devrim yaşamaktayız

Bundan bir asır önce köhne bir telgrafhanede, sık sık duran tıkırtılı makineden çıkan şeritlere merakla bakan genç lider günümüzün “ansal” iletişim ortamına da kolayca uyum gösterebilirdi.

TELGRAFLA GELEN CUMHURİYET…

“Zamanının çok ilerisinde olmak” derken bu türden yetenekleri kastediyoruz.

Telgraf icat olmasaydı üzerinde güneş batmayan İngiliz emperyalizmi olmazdı, bunu biliyoruz. Emperyal merkezler ile çevre arasında hızlı iletişim zorunluydu.

Telgraf sayesinde emperyalizm küresel aşamaya sıçradı. Dijitalleşmeyle bunu pekiştirdi.

Telgraf olmasa, hızlı ve “doğru haber” anında dört bir yana akmasa, anti-emperyalist Kurtuluş Savaşı kazanılamaz, Cumhuriyet de olmazdı!

Evet, teknolojinin kimin tarafından hangi amaçla kullandığı çok önemlidir!…

Bu post HALUK ŞAHİN: “O BİR TELGRAF TUTKUNUYDU, CUMHURİYETİ KURDU…” Aşağıdaki Sitede Yayınlanmıştır. Kuzey Ege Haber. Yazının Kaynağı Bu Sitedir.