Bazı seçimler vardır; sonuçları sandıklar ile sınırlı kalmaz. Toplumun birikmiş özlemlerini, kaygılarını, umutlarını ve geleceğe ilişkin beklentilerini görünür kılar.
Bazen bir meslek örgütünün başkanlık seçimi, bir ülkenin nasıl yönetileceğine, hangi değerler üzerine yükseleceğine ve hangi tarihsel mirasa sahip çıkacağına ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçası hâline gelir.
İstanbul Barosu’nun 25 Ekim 2026’da sonuçlanan başkanlık seçimi de bu açıdan dikkat çekici bir gelişme oldu.
Prof. Dr. Ümit Kocasakal’ın, on yıllık aranın ardından yeniden İstanbul Barosu Başkanlığına seçilmesi, Cumhuriyet’in kurucu değerlerine bağlı çevrelerde memnuniyet yarattı. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’na günler kala gelen sonuç, Atatürkçü ve Cumhuriyetçi kesimler açısından ayrıca anlam kazandı.
Ancak bu seçimin önemi yalnızca bir adayın kazanmasıyla açıklanamaz. Türkiye’nin üniter devlet yapısı, millî egemenlik, anayasal düzen, bağımsız savunma ve Cumhuriyet’in geleceği üzerine yürütülen tartışmalar da seçim sürecinin öne çıkan başlıkları arasındaydı.
Kocasakal’ın seçim öncesinde dile getirdiği, ardından seçim zaferiyle yeniden gündeme gelen Anayasa’nın ilk dört maddesine ilişkin uyarısı, bu tartışmaların merkezinde yer aldı.
BİR BARO SEÇİMİNDEN ÇOK DAHA FAZLASI…
İstanbul Barosu, Türkiye’nin hukuk yaşamında köklü bir geçmişe sahip, dünyanın en büyük barolarından biridir. Başkanlık seçimi elbette baroya kayıtlı avukatların iradesiyle sonuçlanır.
Bununla birlikte böylesine büyük bir meslek kuruluşunun hukukun üstünlüğüne, savunma hakkına, anayasal düzene ve temel haklara ilişkin yaklaşımı, yalnızca avukatları ilgilendiren bir mesele değildir.
Barolar, hukuk devletinin işleyişinde, savunma hakkının korunmasında ve yurttaşların adalete erişiminde önemli sorumluluklar üstlenir.
Bu nedenle baroların hangi ilkeleri savunduğu ve toplumsal meseleler karşısında nasıl bir tutum geliştirdiği, kamuoyunun da doğal ilgi alanındadır.
Ümit Kocasakal’ın seçim sürecindeki açıklamaları; üniter devlet yapısı, Cumhuriyet’in temel nitelikleri, millî egemenlik ve Türkiye’nin bölünmez bütünlüğü üzerine yoğunlaştı. Bu yaklaşım, seçimi yalnızca mesleki bir yarış olarak görmeyen kesimlerin dikkatini çekti.
Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti, bağımsızlık mücadelesinin ve millî egemenlik iradesinin tarihsel sonucudur.
Cumhuriyet, yalnızca geçmişte kazanılmış bir zafer değil; bugünümüzün güvencesi, yarınlarımızın sorumluluğudur.
Üniter devlet yapısının, laik Cumhuriyet’in ve millî egemenliğin korunması kadar hukukun üstünlüğünün, temel hakların ve yurttaşların eşitliğinin güvence altında tutulması da bu sorumluluğun ayrılmaz parçalarıdır. Cumhuriyet’in kurucu ilkelerini savunmakla demokratik hukuk devletini yaşatmak birbirine karşıt değil, birbirini tamamlayan görevlerdir.
İstanbul Barosu seçiminde ortaya çıkan temel tartışmalardan biri de bu ilkelerin meslek örgütünün geleceğinde nasıl bir yer tutacağıydı.
“İLK DÖRT MADDEYE KİMSE DOKUNAMAZ!”
İstanbul Barosu’nun 128. Olağan Genel Kurulu kapsamında 25 Ekim’de yapılan başkanlık seçimini, Cumhuriyetçi Güç Birliği İttifakı’nın adayı Prof. Dr. Ümit Kocasakal kazandı. Kocasakal, 2010-2016 yılları arasında yürüttüğü başkanlık görevinin ardından yeniden İstanbul Barosu Başkanı oldu.
Seçim sürecinde Anayasa’nın ilk dört maddesine ilişkin açıklaması kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Kocasakal, ilk üç maddenin Cumhuriyet’in kuruluş mimarisini oluşturduğunu ve dördüncü maddenin bu hükümleri koruduğunu vurgulayarak şu ifadeyi kullandı:
“İlk 4 maddeye -olumlusunu olumsuzunu bilmem- kimse dokunamaz. Dokunanın da eli yanar. İstanbul Barosu, bu kurucu mimarinin ve ilk 4 maddenin koruyucusudur.”
Bu sözler, Kocasakal’ın Cumhuriyet’in temel nitelikleri ve anayasal düzen konusundaki yaklaşımını açık biçimde ortaya koyuyordu.
Seçim sonrasında İstanbul Barosu’nun geleneksel çizgisine döndüğünü belirten açıklaması da destekçileri tarafından yeni dönemin yönünü gösteren bir mesaj olarak değerlendirildi.
Burada hukuki çerçeveyi doğru ifade etmek de önemlidir. Anayasa’nın ilk üç maddesi; devletin şeklini, Cumhuriyet’in niteliklerini, devletin bütünlüğünü, resmî dilini, bayrağını, millî marşını ve başkentini düzenler. Dördüncü madde ise ilk üç maddenin değiştirilmesini ve değiştirilmesinin teklif edilmesini yasaklar.
Dolayısıyla ilk dört maddeye ilişkin tartışma, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş esasları ve anayasal kimliğiyle doğrudan bağlantılıdır.
Bir hukuk kurumunun bu konularda görüş ortaya koyması, yalnızca siyasi bir tercih olarak ele alınamaz; aynı zamanda anayasal düzen, hukuk devleti ve savunma mesleğinin sorumlulukları çerçevesinde de değerlendirilmelidir.
Kocasakal’ın seçim sonrasında dile getirdiği, herkesin hakkının kimliğine ve siyasi görüşüne bakılmaksızın korunacağı yönündeki mesaj da bu açıdan önem taşıyor.
Çünkü hukuk devletinin gücü, yalnızca temel ilkelerini savunmasından değil, bu ilkeleri bütün yurttaşlar için adalet ve eşitlikle hayata geçirebilmesinden gelir.
Seçim bir başlangıçtır. Yeni yönetimin başarısı ise dile getirilen ilkeleri somut çalışmalara dönüştürmesiyle ölçülecektir.
TOPLUMSAL DUYARLILIK VE CUMHURİYETÇİ BEKLENTİ…
İstanbul Barosu seçimleri, baro üyelerinin yanı sıra Cumhuriyet’in kurucu değerlerine önem veren farklı çevreler tarafından da yakından takip edildi.
Atatürkçü, milliyetçi ve Cumhuriyetçi duyarlılıklara sahip insanların seçimle ilgilenmesi, Türkiye’de millî kimlik, yurttaşlık, bağımsızlık ve anayasal düzen üzerine yürütülen tartışmaların meslek örgütlerinin sınırlarını aşabildiğini gösterdi.
Elbette bu çevrelerin her konuda aynı düşündüğünü söylemek mümkün değildir. Ancak Cumhuriyet’in temel niteliklerinin korunması ve Türkiye’nin ortak geleceğine ilişkin kaygılar, farklı düşüncelere sahip insanları aynı gündem etrafında buluşturabiliyor.
Avukat Ayşenaz Çimen’in seçim sürecinde paylaştığı şu ifadeler, bu yaklaşımın örneklerinden biriydi:
“Hep bir ağızdan o zaman. Türkiyeli değil Türk avukatlarız! Türkiyeli değiliz Türk barolarız! Türkiyeli değil Türk’üz.”
Bu sözler, Türkiye’de millî kimlik ve yurttaşlık üzerine yürütülen tartışmaların bir yansımasıdır. Atatürk’ün millî egemenlik anlayışı, ortak vatan ve ortak gelecek düşüncesi üzerine kuruludur.
Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumak da bu ortak geleceğe sahip çıkmanın temel unsurlarındandır.
Bu seçimdeki desteğin anlamı, yalnızca bir adaya
duyulan yakınlıkla açıklanamaz. Adayın savunduğu düşünülen ilkeler etrafında oluşan beklentiler de belirleyicidir.
Cumhuriyet’in kurucu değerlerine bağlılık, hukukun üstünlüğü ve bağımsız savunma anlayışı, İstanbul Barosu seçimlerinin geniş bir kamuoyu tarafından takip edilmesinin başlıca nedenleri arasında yer aldı.
İSTİKLAL MARŞI TARTIŞMASI VE TÜRK BAYRAĞINI AÇAN DÖRT TÜRK KADIN AVUKAT…
İstanbul Barosu genel kurulunun hafızalarda yer edecek görüntülerinden biri de Türk Bayrağı açan dört kadın avukattı.
Bu dört kadından biri, Balıkesir’in Balya ilçesine bağlı Koyuneri köyünde doğup büyüyen avukat Emine Aygören Hacıhamdioğlu’ydu. İstanbul Barosu’na kayıtlı bir hukukçu olan Emine Hanım, Mustafa Kemal Derneği başkanı olarak Türk dünyasına yönelik çalışmalar da yürütüyor.
Anadolu’nun bir köyünde yetişerek hukuk dünyasına uzanan bu yaşam öyküsü, Cumhuriyet’in toplumsal hayata kazandırdığı imkânları hatırlatması bakımından da anlamlıdır.
Saygıder Emine Hanım’ın açıklamasına göre, genel kurulun gündeminde saygı duruşuna yer verilirken İstiklal Marşı ibaresinin ayrıca belirtilmemesi tartışmaya yol açtı. Genel kurul sırasında yapılan itiraz üzerine programın saygı duruşu ve İstiklal Marşı şeklinde düzenlenmesi kabul edildi.
Emine Hanım, bu gelişmeler sırasında dört kadın avukatın Türk Bayrağı açtığını belirterek eylemlerinin gerekçesini millî kimliğe ve Cumhuriyet’in kurucu değerlerine sahip çıkmak olarak açıkladı.
Kendi değerlendirmesinde, “Türkiyeli avukat değil Türk avukat olduğumuzu hatırlatmak” istediklerini ifade etti.
Bu sözler, Emine Hanım’ın kişisel duruşunu ve millî kimlik konusundaki yaklaşımını ortaya koyuyor. Bayrak eylemi de genel kurulda yaşanan tartışmaların sembolik bir parçası hâline geldi.
Burada dikkat çekici olan, bayrak açan kadınlardan birinin Anadolu’nun bir köyünde yetişerek İstanbul’da mesleğini icra etmesidir. Cumhuriyet’in kadınlara eğitim, meslek ve kamusal hayata katılma alanlarında açtığı yol, Türkiye’nin toplumsal dönüşümünün önemli unsurlarından biridir.
Koyuneri Köyü’nde İstanbul Barosu’na uzanan bu hikâye, Anadolu insanının emeği ile Cumhuriyet’in sağladığı imkânların nasıl buluşabildiğini gösteriyor.
Emine Hanım, açıklamasında gazeteci, siyaset bilimci ve akademisyen Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı’nın Cumhuriyet ile demokrasi arasındaki ilişkiye dikkat çeken şu sözlerine de yer verdi:
“Eğer Cumhuriyeti koruyabilirseniz, yitirdiğiniz demokrasiye bir gün yeniden kavuşabilirsiniz. Ama eğer cumhuriyeti yitirirseniz, demokrasiyi de zaten yitirmişsiniz demektir.”
Bu sözler, Cumhuriyet’in temel niteliklerini koruma sorumluluğunu hatırlatıyor. Ancak Cumhuriyet’i yaşatmanın yolu, demokratik hukuk devletini, temel hakları ve yurttaşların eşitliğini de güvence altına almaktan geçiyor.
Emine Hanım’ın seçim öncesindeki açıklamalarında dile getirdiği beklenti, İstanbul Barosu’nun Cumhuriyet’in kurucu değerlerini ve millî egemenliği savunan bir çizgide bulunmasıydı. Seçim sonrasında Kocasakal’ın kazanmasını memnuniyetle karşılaması da bu beklentisiyle bağlantılıydı.
Seçim salonundaki bayrak, yükselen sloganlar ve yapılan açıklamalar, genel kurulun neden sıradan bir yönetim değişikliğinin ötesinde anlam taşıdığını ortaya koydu.
“GÖNDERDİK AHMET…”
Seçim sonrasında kamuoyunun dikkatini çeken paylaşımlardan biri de Mattia Ahmet Minguzzi’nin annesi Yasemin Minguzzi’den geldi.
Yasemin Minguzzi’nin, İstanbul Barosu’nun 10 Nisan 2025 tarihinde oğlunun davasına ilişkin yayımladığı açıklamayı yeniden paylaşarak “Gönderdik Ahmet…” ifadelerini kullandığı aktarıldı.
Bu kısa cümle, bir annenin evladına duyduğu özlemi, yaşadığı acıyı ve adalet arayışını yeniden hatırlattı.
İstanbul Barosu, daha önceki yönetim döneminde Ahmet Minguzzi’nin davasını takip etmek üzere Çocuk Hakları Merkezi aracılığıyla görevlendirme yapıldığını, duruşmaya katılma talebinin ise çocuk yargılamalarının kapalı yapılması ilkesi gerekçe gösterilerek mahkemece reddedildiğini duyurmuştu.
Yasemin Minguzzi’nin paylaşımı, bu geçmiş açıklamayla seçim sonucunu ilişkilendiren bir mesaj olarak yorumlanabilir. Bununla birlikte, bir annenin sözlerine kendi ifade etmediği anlamlar yüklememek ve paylaşımın bağlamını korumak gerekir.
Ahmet Minguzzi’nin hatırası, çocukların yaşam hakkını, ailelerin adalet beklentisini ve hukuk kurumlarının sorumluluğunu yeniden düşünmemizi gerektiriyor.
Hukuk kurumlarının değeri yalnızca anayasal ilkeler üzerine yaptıkları açıklamalarla değil, adalet arayan insanların haklarını korumak için üstlendikleri sorumluluklarla da ölçülür.
Cumhuriyet’in temel değerlerini savunmakla adalet beklentilerine cevap vermek arasında bir çelişki yoktur. Tam tersine, hukuk devletinin gerçek gücü insan hayatına, temel haklara ve adalete verdiği değerde ortaya çıkar.
“Gönderdik Ahmet…” sözü, bu nedenle yalnızca bir seçim sonrasındaki paylaşım olarak değil, adaletin unutulmaması gerektiğini hatırlatan kısa ve ağır bir cümle olarak da hafızalarda yer buldu.
İZMİR’DEN İSTANBUL’A, İSTANBUL’DAN ANADOLU’YA…
İstanbul Barosu seçiminden önce İzmir Barosu’nda da başkanlık seçimi sonuçlanmış, Cumhuriyetçi Avukatlar Grubu adayı Serhat Sökmen başkan seçilmişti.
İzmir ve İstanbul’da yaşanan bu gelişmeler, Cumhuriyet’in temel değerlerine önem veren çevrelerde memnuniyet yarattı.
Bu iki seçim, Türkiye’deki bütün baroların aynı yönde hareket edeceği anlamına gelmese de Cumhuriyetçi hukukçuların kendi meslek örgütlerinde etkili olma iradesini görünür kılması bakımından önemlidir.
Bu gelişmeleri Anadolu’da yanan çoban ateşlerine benzetebiliriz.
Bir dağın yamacında yanan ateş, uzaktan bakıldığında küçük görünebilir. Fakat başka bir tepede bir ateş daha yandığında, karanlığın içinde birbirini gören ışıklar oluşur. Her ateş bulunduğu yere ışık verir; bir araya geldiklerinde çok daha geniş bir manzara ortaya çıkar.
İzmir’de yanan ateşin İstanbul’da güçlenmesini, İstanbul’daki ışığın Anadolu’nun dört bir yanına ulaşmasını diliyorum.
Cumhuriyet’in kurucu değerlerini, hukukun üstünlüğünü, millî egemenliği ve bağımsız savunmayı önemseyen hukukçuların mesleklerinin sorumluluğuna uygun biçimde söz sahibi olması, hukuk yaşamımız açısından önemli bir beklentidir.
Ancak başarı yalnızca seçim kazanmakla ölçülemez. Baroların gerçek gücü, savunma hakkını koruyabilmeleri, mesleğin bağımsızlığını güçlendirmeleri ve adalet arayan yurttaşların yanında durabilmeleriyle ortaya çıkar.
Cumhuriyetçi hukukçuların üstlendikleri sorumlulukları nasıl yerine getirecekleri, önümüzdeki dönemde yakından izlenecektir.
29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI’NA DOĞRU…
29 Ekim’e yaklaşırken İstanbul Barosu seçimleri, Cumhuriyet’in neden her kuşak tarafından yeniden sahiplenilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
Cumhuriyet’e sahip çıkmak, yalnızca bayramlarda meydanlara çıkmak, bayrak taşımak ya da slogan söylemek değildir.
Cumhuriyet’e sahip çıkmak; hukuku korumak, adaletin herkes için işlemesini istemek, bağımsızlığı savunmak, millî egemenliği yaşatmak ve ülkenin ortak geleceğine karşı sorumluluk taşımaktır.
Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet, geçmişten devralınmış bir miras olduğu kadar geleceğe bırakılacak bir emanettir.
Bu emaneti korumanın yolu, Cumhuriyet’in temel niteliklerini savunurken demokratik hukuk devletini, temel hakları ve yurttaşların eşitliğini de yaşatmaktan geçer.
Ümit Kocasakal’ın yeniden İstanbul Barosu Başkanı seçilmesi, bu ilkelerin savunulmasına önem veren kesimler açısından yeni bir beklenti dönemi başlatmıştır. Seçim sürecinde verilen mesajların yeni dönemdeki çalışmalara nasıl yansıyacağını zaman gösterecektir.
Türk Bayrağı’nı açan dört kadın avukatın görüntüsü, Anadolu’dan İstanbul’a uzanan bir yaşam öyküsü, Cumhuriyet’in kurucu değerleri etrafında oluşan toplumsal duyarlılık ve bir annenin adalet arayışını hatırlatan sözleri…
Bütün bu ayrıntılar, farklı yönleriyle aynı sorumluluğu gündeme getiriyor:
Bu ülkenin geleceğini hangi değerler üzerine kuracağız?
Yanıt, Cumhuriyet’in tarihsel birikiminde ve geleceğe ilişkin ortak sorumluluğumuzda saklıdır.
İzmir’den İstanbul’a uzanan çoban ateşinin bütün Anadolu’ya ulaşmasını diliyorum.
Cumhuriyet’in temel niteliklerine sahip çıkan, hukukun üstünlüğünü yaşatan, bağımsız savunmayı güçlendiren ve adalet arayan her yurttaşın hakkını koruyan bir hukuk düzeni için çalışmaya devam etmeliyiz.
İstanbul Barosu seçimleri, Cumhuriyet’in kurucu değerlerini yeniden hatırlamak ve geleceğe ilişkin sorumluluklarımızı düşünmek için önemli bir vesile oldu.
Şimdi asıl mesele, bu değerleri sözlerin ötesine taşıyarak hukukta, adalette ve toplumsal yaşamda yaşatabilmektir.
Cumhuriyetimizin kurucu değerlerine sahip çıkalım. Hukukun üstünlüğünü yaşatalım. Millî egemenliğimizi, bağımsızlığımızı ve ortak geleceğimizi koruyalım.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’mız kutlu olsun!
Yaşasın Türkiye Cumhuriyeti!
Ne Mutlu Türk’üm Diyene!…


