KUZEYEGEHABER-Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Temmuz ayında yayımladığı genelgeyle, prim ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) borcu olan emeklilerin yanı sıra dul, yetim ve vazife malullerinin maaşlarından otomatik kesinti yapılmasının önü açıldı.
Herhangi bir icra takibi veya ön uyarı olmaksızın Ağustos ayından itibaren başlayacak kesintileri değerlendiren Çalışma Yaşamı Uzmanı Hüseyin İrfan Fırat, “Müflis tüccar misali eski defterler karıştırılıyor. Kayıt dışı istihdamla mücadele etmek yerine, faturayı toplumun en dar gelirli kesimine kesiyorlar” dedi.
Fırat’ın konuya ilişkin değerlendirmeleri şöyle:
Öncelikli olarak geçtiğimiz ay içerisinde devletin sosyal güvenliğe otomatik olarak yaptığı %25’lik katkı kaldırıldı. Ardından yine Temmuz ayı içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu bir genelge yayınladı. Ek 24. madde gereğince; emekli, dul ve yetim aylıklarından otomatikman kesinti yapılmasına izin veren bir düzenleme yürürlüğe sokuldu.
Borç Kesintileri Kimleri Kapsıyor?
Bu kapsamda vefat eden sigortalıların dul ve yetimleri dahi vefat eden kişinin borçlarından sorumlu tutuluyorlar. Artık onların dul ve yetim aylıklarından dahi bu kesintiler yapılacak. Aslında yasada bu oran %25 olarak düzenlenmişti. Ancak uygulamada ilk etapta %10’u aşmayacak şekilde bir sınırlamayla başlanıyor. Yine de ilerleyen süreçte bu oran değişerek 1/4’e, yani %25’e kadar yükseltilebilecek.
İnsanlar emekli, dul veya yetim aylıklarını çekmeye gittiklerinde bir anda böyle bir kesintiyle karşılaşabilirler. Çünkü Türkiye’de çok ciddi boyutta Genel Sağlık Sigortası (GSS) borç yükü var ve bu yeni kesinti düzenlemesi GSS borçlularını da kapsıyor.
Kimi kaynaklara göre Türkiye’de 8 ila 10 milyon arasında GSS borçlusu olduğu ifade ediliyor. Gerçi bu borçlar geçmişte sık sık silindi; en son 2025 yılındaki düzenlemeyle 2016 öncesine ait borçlar silinerek yaklaşık 1,5 milyon kişinin borcu kaldırılmıştı. Ancak buna rağmen hâlen milyonlarca GSS borçlusu bulunuyor. Bilindiği üzere GSS sisteminde hiçbir işte çalışmayan vatandaşlar dahi sağlık hizmetinden yararlanabilmek için prim ödemek zorunda kalıyor.
Peki, hangi borçlar bu kapsama giriyor? Vefat eden kişinin geçmişten gelen ve 10 yıllık zaman aşımına uğramamış SGK borçları kapsama alınıyor. Zaman aşımı süresi dolmamışsa bu borçlar; hak sahiplerinin almakta olduğu emekli aylıklarından, dul ve yetim maaşlarından, hatta vazife malullerinin aylıklarından otomatik olarak kesilecek.
Normal koşullarda SGK bir alacağını tahsil etmek için icra yoluna gider. Ancak bu yeni düzenlemede icra takibi zorunluluğu ya da bir uyarı şartı aranmıyor. Maaşınızı çekmeye gittiğinizde hiç haberiniz yokken prim borcu karşılığı bir kesinti yapıldığını göreceksiniz…
Kaynak: YENİÇAĞ
