KUZEYEGEHABER-EYT kapsamında emekli olamayanlar ya da prim günleri eksik olanlar için borçlanma büyük bir önem taşıyor. 8 Eylül 1999 tarihinden önce ve sonra emekli olan kişiler için emekli olma durumu değişiyor. Doğum, askerlik ve yurtdışı çalışma gibi durumlardan fayda sağlayan kişiler için emekliliğin kapısı sonuna kadar açılabiliyor.
Emeklilikte Yaşa Takınlar (EYT) düzenlemesi kapsamına 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta girişi olanlar giriyor. Bu tarihten önce sigorta girişi olanlar yaş şartına takılmaksızın kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılı tamamlayanlar emekli olabiliyor. Burada tek istenen şart prim günlerinin tamamlanması. Bu tarihten sonra sigorta girişi olanlar için belli bir yaşın doldurulması hayati önem taşıyor.
Öte yandan emekli olmak isteyen vatandaşların sosyal güvenlik statüsüne göre ödeme şekilleri değişiyor.
Buna göre, SSK yani 4A koluna bağlı olanların primleri iş verenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödeniyor. Bağkur yani 4B koluna bağlı olanları ise genellikle kendi işini yapanları ve esnafı kapsıyor. Bu statüde olanlar kendi primlerini doğrudan SGK’ya ödüyor. Emekli sandığı 4C statüsünde olanların prim ödemesi kamu kurumu tarafından yapılıyor.
Sigortalı olarak çalışılamayan dönemlerdeki ödemeler borçlanma yoluyla gerçekleşebiliyor. Borçlanma ile çalışılmayan süreler SGK’ya ödenerek emeklilik için gerekli olan zaman eklenebiliyor.
Emekli olacak olan yurttaşın statüsü belirlenirken son çalışılan 2520 dikkate alınıyor. Bu süre zarfınca hangi statüden daha fazla prim ödenmiş ise emeklilik işlemleri gerçekleştirilirken, o statü göz önüne alınıyor.
Kadınlar en çok başvurdukları yollardan biri doğum borçlanmasıdır. Sigortalı olarak çalıştıktan sonra en fazla 3 çocuğa kadar her 2 doğum için borçlanma hakkı doğuyor. Böylelikle 2160 güne kadar prim kazanabiliyor. Ancak bunun için 2 yıl çalışmış olması gerekiyor. Doğum borçlanması için ödenecek tutar SGK tarafından hesaplanıyor…
Kaynak: Yeniçağ
