KUZEYEGEHABER-Bir tam yörüngede yani 365 günde, yaklaşık 940 milyon kilometre yol kat eden Dünya’nın, ortalama 80 santimlik bir eğimle döndüğünü biliyor muydunuz?
“Peki bu eğime sebep olan nedir?” “Bu konunun bizimle bir ilgisi var mı?”
Gelin, cevapları verelim.
Evlerinizdeki muslukları kullanmak gibi basit davranışlar, şaşırtıcı şekilde içinde bulunduğunuz gezegende bazı değişikliklere sebep olabilir.
Şöyle ki son 20 yılda genellikle içme amaçlı yeraltı suyunun pompalanması, Dünya’nın dönüşünün yaklaşık 80 santimetre doğuya doğru eğilmesine sebep oldu. Aynı zamanda bu durum, deniz seviyelerinin yükselmesine de neden oldu.
Aslında gezegenin dönme kutbu yani Dünya’nın etrafında döndüğü nokta sabit değildir. Dünya’nın dönme kutbunun konumu, kabuğuna göre değiştiğinde kutup hareketi olarak bilinen bir süreçte hareket eder.
Bu süreç, bir topaç gibi düşünülebilir.
Eğer topaç, ağırlık dağılımında bir değişikliğe uğrarsa o zaman farklı şekilde dönecektir. İşte suyun, gezegen genelindeki dağılımı bu şekilde işler. Suyun akışı değişime uğradıkça Dünya’nın dönüşü de değişir.
Seul Üniversitesi’nden Ki-weon Seo’ya göre Dünya’nın dönüşüne bir eğimin eşlik etmesinde en fazla yeraltı sularının etkisi vardır. Yeraltı suları, nehirlerde ya da göllerde bulunan sudan farklıdır.
Bu su, yeraltında saklı olan, yağmur ve diğer yağış türlerinden biriken sudur. Su toprağa sızdıkça, yavaşça yeraltı rezervuarlarına sızar. Ayrıca bu su kaynağı, daha az sıklıkta yağmur yağdığı zamanlarda bile su sağladığı için, su döngüsünde oldukça önemlidir.
Ki-Weon Seo ve meslektaşları, uzun araştırmalar ve çalışmaların sonucunda Dünya’nın dönme kutbunun kaymasında ve suyun hareketinde gözlemlenen değişikliklerin birbirine paralel olduğunu tespit etti ve böylece Dünya’nın dönüşündeki eğim, bir sır olmaktan çıktı…
Webtekno
Kaynaklar: IFL Science, London Evening Standard
