18 Aralık 2018, Salı

“TürkAkım’ın Türkiye’nin merkez olma konusuna da hiçbir katkısı olmayacak.”

7 Aralık 2018, Cuma 11:55

     


KUZEYEGEHABER-Anadolu Ajansı (AA)’nın ev sahipliğinde Rus haber ajansı TASS iş birliğiyle Türk-Rus Enerji Uzmanları Toplantısı gerçekleştirildi.

 

Enerji Piyasaları ve Politikaları Enstitüsü Başkanı (EPPEN) Volkan Özdemir, AA Enerji Haberleri Editör Yardımcısı Barış Sağlam moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Türkiye’nin Geleceğinde TürkAkım’ın Rolü” adlı oturumda, kamuoyunda gaz ticareti ve taşımacılığının yanlış anlaşıldığını ve bu iki konunun birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

 

Özdemir, TürkAkım’ın Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı’nda (TANAP) SOCAR’a olduğu gibi Gazprom’a önemli imtiyazlar tanıyan bir proje olduğuna dikkati çekerek, “Türkiye’ye faydaları nedir? TürkAkım’ın Türkiye’ye ciddi bir stratejik katkısı var. Türkiye böylece, Ukrayna kaynaklı transit riskinden kurtuluyor. TANAP’tan farklı olarak ikinci hattın Bulgaristan üzerinden gideceği görünüyor. Böylece, Türkiye ilk defa Rus gazında nihai kullanıcı konumundan ara kullanıcı konumuna geçecek. Rusya, Türkiye üzerinden azımsanmayacak bir miktarı Avrupa’ya gönderdiğinde iki ülke arasında daha dengeli bir ilişki meydana gelecek.” diye konuştu.

 

“Türkiye ne TANAP’ı ne de TürkAkım’ı istediği gibi şekillendiremedi.”
Dolayısıyla projenin Türkiye-Rusya iş birliğini jeostratejik olarak bir üst seviyeye taşıyacağını vurgulayan Özdemir, “Türkiye ne TANAP’ı ne de TürkAkım’ı istediği gibi şekillendiremedi. Burada hem Azerbaycan hem de Rusya ile ortak ticaret şirketi kurarak bir enerji merkezi olmaya çalışmak gerekiyordu ama iyi yönetilemedi. Bu durum TürkAkım’ın ciddi bir fırsat sunmadığı anlamına da gelmiyor. Türkiye Güneydoğu Avrupa gaz piyasasında taşımacılık açısından bir oyuncu haline geldi.” ifadelerini kullandı.

 

Akdeniz Ülkeleri Enerji Şirketleri Birliği Hidrokarbonlar Müdürü Dr. Sohbet Karbuz ise, TürkAkım projesinin Türkiye’nin transit riskini kaldırdığını ve bu yüzden son derece önemli olduğunu söyledi. Karbuz, Türkiye’nin anlaşmaya göre TürkAkım’ın birinci hattından aldığı gazda da bir indirim elde etmeyeceğini, ama Rusya’nın Ukrayna üzerinden yaptığı yıllık 3 milyar dolarlık transit ücretinden kurtulacağını anlattı.

 

Karbuz: “Eğer üzerinizden bir sürü boru hattı geçiyorsa, bu sizin enerji ticaret merkezi olmanız konusunda bir değişiklik getirmiyor. Ukrayna, Rus gazının yüzde 80’inini üzerinden geçiriyordu, ama ticaret merkezi (hub) olamadı. Gazı alıp kendiniz satmıyorsanız, aldığınız gaz petrol endeksli ise ve piyasanızda sübvansiyon varsa merkez filan olamazsınız. Bu Türkiye merkez olma rüyasından vazgeçmeli demek değildir. Merkez olmak için ne gerekiyorsa yapın, ama bu bir süreçtir, en azından 10 yılı getirir. Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) müşterilerinin kontratlarına bakın, onlar hub endeksli fiyatlar. TürkAkım’ın ikinci hattının müşterilerinin kontratlarına bakalım. Onlar ise hibrit şekilde fiyatlanmış durumda.

 

Peki Türkiye’nin TürkAkım’ın birinci hattından alacağı gazın fiyatı? O sadece petrole endeksli. Burada yanlış bir durum var demektir. Dolayısıyla doğru çok önemli bir proje ama Rusya için çok daha önemli. İleride belki TürkAkım-3, Kuzey Akım-3 devreye girecek. Dolayısıyla Avrupa piyasası da Rus piyasasına daha bağımlı hale gelecek, ama bu kötü anlamda değil çünkü daha ucuz gaz alacak.” değerlendirmesinde bulundu.

 

“Türkiye ithalatı serbest bırakmadığı sürece hiçbir zaman için geçiş ülkesi konumundan merkez konumuna gelmesi mümkün görünmüyor.”
 

Türkiye Doğalgaz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR) Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Arslan, asıl konunun Türkiye’deki ithalat serbestliğinin sağlanması olduğunu söyledi. “Türkiye ithalatı serbest bırakmadığı sürece hiçbir zaman için geçiş ülkesi konumundan merkez konumuna gelmesi mümkün görünmüyor.” diyen Arslan, 30 yıl öncesindeki kontratları bugünün şartlarına uyarlamanın mümkün olmadığını ve zaman zaman fiyatların tahkime gidebileceğini anlattı..

tanap-türkakım.. ile ilgili görsel sonucu

 

 

 

Alıntı-Enerji Portalı







 
Son Eklenen Haberler